અમેરિકાની ખાનગી કંપનીના લેન્ડરે ચંદ્ર પર પ્રથમ કોમર્શિયલ લેન્ડિંગ કર્યું

• અમેરિકાની ખાનગી કંપનીએ ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર ડગલાં માંડયા
  
• ભારતના ચંદ્રયાન-3 પછી આ ખાનગી યાને ચંદ્ર પર ઉતરાણ કર્યું
• ચંદ્ર પર ઉતરાણ કરનાર રોકેટનું નામ ઓડિશિયસ અવકાશ યાન છે

ધરતીથી કોસો દૂર ચંદ્ર પર હવે પ્રથમ કોમર્શિયલ લેન્ડિંગ થયું છે. અમેરિકાની એક ખાનગી કંપનીએ આ ચમત્કાર કર્યો છે. આ કંપનીનું નોવા-સી લેન્ડર ચંદ્ર પર પહોંચ્યું છે જેના રોકેટનું નામ ઓડિશિયસ અવકાશ યાન છે. ચંદ્ર પર ઉતરાણ કરનાર કોમર્શિયલ કંપની બની છે. ઉલ્લેખનીય છે કે ભારતના ચંદ્રયાન-3 પછી ચંદ્રની સપાટી પર પહોંચ્યું છે. આ મિશન નાસા દ્વારા ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવે છે. તે દાયકાના અંતમાં અવકાશયાત્રી મિશન માટે માર્ગ મોકળો કરવાનો છે. આ મિશન ચંદ્ર પર 7 દિવસ સુધી સક્રિય રહેશે. અમેરિકા 1972માં પ્રથમ વખત ચંદ્ર પર પહોંચ્યું હતું. પહેલું મિશન એપોલો 17 હતું. પરંતુ પ્રથમ વખત દક્ષિણ ધ્રુવ પર પહોંચ્યા છે.

ચંદ્રયાન-3 ચંદ્ર પર પહોંચી ગયું છે

ગયા વર્ષે 23 ઓગસ્ટે ભારત ચંદ્રની સપાટી પર પહોંચ્યું હતું. આ ચમત્કાર ઈસરોના ચંદ્રયાન-3 હેઠળ શક્ય બન્યો હતો. ભારત ચંદ્રની સપાટી પર પહોંચનાર વિશ્વનો ચોથો દેશ બની ગયો છે. તે જ સમયે, ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ સુધી પહોંચનારો ભારત વિશ્વનો પ્રથમ દેશ છે.નિષ્ણાતો અનુસાર, સામાન્ય રીતે ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ સુધી પહોંચવું મુશ્કેલ છે. જોકે, ભારતે દક્ષિણ ધ્રુવ પર પહોંચીને એક રેકોર્ડ બનાવ્યો છે.

2019ના ચંદ્રયાન-2 મિશનમાંથી શીખ્યા પાઠ

ચંદ્રયાન-3 પહેલા 22 જુલાઈ 2019ના રોજ ચંદ્રયાન-2 લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું. ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવીય પ્રદેશ પર સોફ્ટ લેન્ડિંગનો પ્રયાસ કરનાર કોઈપણ દેશનું પ્રથમ અવકાશ મિશન હતું. જો કે, ચંદ્રયાન-2 મિશનનું વિક્રમ ચંદ્ર લેન્ડર 6 સપ્ટેમ્બર, 2019ના રોજ ચંદ્ર પર ક્રેશ થયું હતું. ઈસરોના વૈજ્ઞાનિકોએ પણ મિશનમાંથી ઘણું શીખ્યું. ઈસરોના વડા એસ. સોમનાથ કહે છે કે 2019નું ચંદ્રયાન-2 મિશન આંશિક રીતે સફળ રહ્યું હતું, પરંતુ તેમાંથી મળેલા અનુભવો ચંદ્ર પર લેન્ડર લેન્ડ કરવાના ISROના નવા પ્રયાસમાં ખૂબ જ ઉપયોગી સાબિત થયા છે. આ અંતર્ગત ચંદ્રયાન-3માં ઘણા ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે. ચંદ્રયાન-3 મિશનની સફળતા માટે નવા ઉપકરણો બનાવવામાં આવ્યા છે. અલ્ગોરિધમ સુધારેલ છે. જેના કારણે ચંદ્રયાન-2 મિશન ચંદ્રની સપાટી પર ઉતરી શક્યું ન હતું તેના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું. લેન્ડરમાં પાંચની જગ્યાએ ચાર એન્જિન લગાવવામાં આવ્યા હતા.

ચંદ્રયાન-2ના લેન્ડરમાં પાંચ એન્જિન હતા, જ્યારે આ વખતે ચંદ્રયાન-3માં વજન ઘટાડવા માટે ચાર એન્જિન હતા. ચંદ્રયાન-3માં લેસર ડોપ્લર વેલોમેટ્રી સાથે ચાર એન્જિન લગાવવામાં આવ્યા હતા, જેનો હેતુ ચંદ્ર ઉતરાણના તમામ તબક્કાઓ દરમિયાન તેની ઊંચાઈ અને દિશાને નિયંત્રિત કરવાનો હતો. કોઈપણ અણધારી અસરનો સામનો કરવા માટે ચંદ્રયાન-3ના પગ મજબૂત કરવામાં આવ્યા હતા. તે વધુ સાધનો, અપડેટેડ સોફ્ટવેર અને મોટી ઇંધણ ટાંકી સાથે ફીટ કરવામાં આવી હતી. આવું એટલા માટે કરવામાં આવ્યું હતું કે છેલ્લી ઘડીએ જો કોઈ ફેરફાર કરવો પડે તો પણ તે સ્થિતિમાં આ સાધનો મહત્વપૂર્ણ બની શકે.