પાકિસ્તાનમાં અબ કી બાર અસ્થિર સરકાર, સત્તાની ખુરસી કોસો દૂર

• મતગણતરી બાદ પણ સરકાર રચવાને લઈ ગૂંચવણ
• પાકિસ્તાનમાં ફરી એકવાર ડગમગતી સરકારનો ડર દેખાઈ રહ્યો છે
• ઈમરાન ખાનના ઉમેદવારો અપક્ષ તરીકે ફાવી ગયા

પાકિસ્તાનમાં ફરી એકવાર ડગમગતી સરકારનો ડર દેખાઈ રહ્યો છે. દેશમાં યોજાયેલી ચૂંટણીમાં નવાઝ શરીફ અને બિલાવલ ભુટ્ટોની પાર્ટીઓ પીએમએલ-એન અને પીપીપી જે મોટા દાવાઓ કરી રહી હતી તે ખાલી હાથ રહી ગઈ છે. આ બંને પક્ષો બહુમતીથી દૂર છે. એટલું જ નહીં, જો બંને પક્ષોએ જીતેલી બેઠકોનો ઉમેરો કરવામાં આવે તો પણ આ પક્ષો બહુમતી માટે 134 બેઠકો મેળવી શકશે તેવું લાગતું નથી.

બીજી તરફ પાકિસ્તાનના લોકોએ કેપ્ટન સાહેબ એટલે કે પૂર્વ પીએમ ઈમરાન ખાનના નામ પર વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો છે. ઈમરાનના નામે આ ચૂંટણી લડનારા અપક્ષોને નોંધપાત્ર સફળતા મળી છે, પરંતુ આ અપક્ષો પાસે કોઈ નેતા નથી. બીજી તરફ પાકિસ્તાનની સેના પણ ઈમરાનને પસંદ નથી કરી રહી. આવી સ્થિતિમાં ભારતના આ પાડોશી દેશમાં કોની સરકાર બનશે તે કહેવું મુશ્કેલ લાગે છે. અહીં જો કોઈપણ પક્ષ સરકાર બનાવે છે તો તે કેટલી ટકાઉ હશે તે કહેવું વધુ મુશ્કેલ છે.

જો આપણે ચૂંટણી પરિણામો પર નજર કરીએ તો, ઈમરાન ખાન દ્વારા સમર્થિત અપક્ષ ઉમેદવારોએ સૌથી વધુ બેઠકો જીતી છે. તાજેતરના અપડેટ્સ અનુસાર, તેમને 100 બેઠકો મળી છે. પાકિસ્તાન મુસ્લિમ લીગ-નવાઝ (PML-N)ને 71 બેઠકો મળી હતી, જ્યારે વડાપ્રધાન બેનઝીર ભુટ્ટોના પુત્ર બિલાવલ ભુટ્ટો ઝરદારીની પાકિસ્તાન પીપલ્સ પાર્ટીને 53 બેઠકો મળી હતી. અત્યાર સુધીમાં 265માંથી 236 બેઠકોના પરિણામ આવી ગયા છે. પાકિસ્તાનમાં સત્તાને લઈને આખી રાત દેશમાં ભારે હંગામો ચાલી રહ્યો છે, જ્યારે મહત્વપૂર્ણ બેઠકો પણ સતત ચાલી રહી છે.

ઝરદારી-શરીફે બેઠક યોજી!

તે પ્રકાશમાં આવ્યું છે કે પીપીપી ચીફ બિલાવલ અને પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ઝરદારી ‘ચૂંટણી પછી એક મહત્વપૂર્ણ બેઠક’ માટે લાહોર પહોંચ્યા છે. તે જ સમયે, ઈમરાન ખાને દાવો કર્યો છે કે પીટીઆઈ સમર્થિત ઉમેદવારોએ બે તૃતીયાંશ બહુમતી મેળવી છે. પીપીપીના સૂત્રોનું કહેવું છે કે નવાઝ શરીફ અને આસિફ ઝરદારીએ લાહોરમાં બેઠક પણ કરી છે.

નવાઝ અને ઈમરાન બંનેએ જીતનો દાવો કર્યો હતો

તમને જણાવી દઈએ કે આ પહેલા પાકિસ્તાનના બંને પૂર્વ વડાપ્રધાનો અને કટ્ટર હરીફ નવાઝ શરીફ અને ઈમરાન ખાને શુક્રવારે આતંકવાદી હુમલાના કારણે પરિણામોમાં વિલંબ થવા છતાં ચૂંટણીમાં જીતની જાહેરાત કરી હતી. આતંકવાદી હુમલાને કારણે દેશમાં રાજકીય ખળભળાટ મચી ગયો છે. શરીફની પાર્ટીએ ગુરુવારની ચૂંટણીમાં અન્ય કોઈપણ પક્ષ કરતાં સૌથી વધુ બેઠકો જીતી હતી, પરંતુ જેલમાં બંધ ખાનના સમર્થકો, જેમણે તેમના પક્ષને ચૂંટણીમાંથી પ્રતિબંધિત કર્યા પછી એક જૂથ તરીકે ચૂંટણી લડવાને બદલે અપક્ષ તરીકે ચૂંટણી લડી હતી, તેઓએ એકંદરે મહત્તમ બેઠકો જીતી છે.

શરીફે કહ્યું- PML-N સૌથી મોટી પાર્ટી છે, પરંતુ બહુમતી નથી મળી

આ અંગે શરીફે એમ પણ કહ્યું કે તેમની પાર્ટી ગઠબંધન સરકાર બનાવવા માટે અન્ય જૂથો સાથે વાત કરશે કારણ કે તે પોતાના દમ પર સ્પષ્ટ બહુમતી મેળવવામાં નિષ્ફળ રહી છે. શરીફની ઘોષણા 265 બેઠકોમાંથી ત્રણ-ચતુર્થાંશથી વધુના પરિણામો જાહેર થયા બાદ કરવામાં આવી છે. ગુરુવારે મતદાન સમાપ્ત થયાના 24 કલાકથી વધુ સમય બાદ આતંકવાદી હુમલામાં 28 લોકો માર્યા ગયા હતા. વિશ્લેષકોએ આગાહી કરી હતી કે કદાચ કોઈ સ્પષ્ટ વિજેતા નહીં હોય.

આ પણ વાંચોઃ નવાઝ શરીફ-ઈમરાન બંનેએ પાકિસ્તાનમાં સરકાર બનાવવાનો કર્યો દાવો, શું અપક્ષો કિંગમેકર બનશે?

અપક્ષ ઉમેદવારોએ સૌથી વધુ બેઠકો જીતી લીધી

પરિણામો દર્શાવે છે કે અપક્ષ ઉમેદવારો, જેમાંથી મોટા ભાગના ખાન દ્વારા સમર્થિત હતા, સૌથી વધુ બેઠકો જીતી હતી. સાંજે 6.30 વાગ્યા સુધીની મતગણતરીનાં પરિણામો અનુસાર તેમને 245માંથી 98 બેઠકો મળી છે. શરીફની પાકિસ્તાન મુસ્લિમ લીગ-નવાઝ (PML-N)ને 69 બેઠકો મળી હતી, જ્યારે વડાપ્રધાન બેનઝીર ભુટ્ટોના પુત્ર બિલાવલ ભુટ્ટો ઝરદારીની પાકિસ્તાન પીપલ્સ પાર્ટીને 51 બેઠકો મળી હતી. બાકીની બેઠકો નાના પક્ષો અને અન્ય અપક્ષ ઉમેદવારોએ જીતી હતી.

નવાઝ શરીફે તમામ પક્ષોને સાથે આવવા આમંત્રણ આપ્યું હતું

“ચૂંટણી પછી, પાકિસ્તાન મુસ્લિમ લીગ આજે દેશની સૌથી મોટી પાર્ટી છે અને આ દેશને વમળમાંથી બહાર કાઢવાની અમારી ફરજ છે,” શરીફે પૂર્વી શહેર લાહોરમાં તેમના ઘરની બહાર એકત્ર થયેલા સમર્થકોની ભીડને કહ્યું. તેમણે કહ્યું, “જેને પણ જનાદેશ મળ્યો છે, તે અપક્ષ હોય કે પક્ષો, અમે તેમને આપવામાં આવેલા જનાદેશનું સન્માન કરીએ છીએ.” “અમે તેમને અમારી સાથે બેસવા અને આ ઘાયલ રાષ્ટ્રને તેના પગ પર પાછા આવવામાં મદદ કરવા આમંત્રણ આપીએ છીએ.”

ઈમરાન ખાને એક સંદેશ પણ પ્રસિદ્ધ કર્યો હતો

ખાનની પાકિસ્તાન તહરીક-એ-ઈન્સાફ (PTI) પાર્ટીએ આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સનો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવેલ ઓડિયો-વિઝ્યુઅલ સંદેશ બહાર પાડ્યો અને તેના સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ પર શેર કર્યો. સંદેશમાં, ખાને, 71, શરીફના વિજયના દાવાને નકારી કાઢ્યો, તેમના સમર્થકોને ચૂંટણી “જીતવા” બદલ અભિનંદન આપ્યા અને તેમના મતની ઉજવણી કરવા અને રક્ષણ કરવા વિનંતી કરી.

“મને વિશ્વાસ હતો કે તમે બધા મતદાન કરવા આવશો – અને તમે તે આત્મવિશ્વાસનું સન્માન કર્યું છે અને તમારા વિશાળ મતદાને બધાને આશ્ચર્યચકિત કરી દીધા છે,” સંદેશમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે શરીફના દાવાને કોઈ સ્વીકારી શકશે નહીં. કારણ કે તેઓ ઓછી બેઠકો અને ચૂંટણી જીત્યા છે. છેડછાડ કરવામાં આવી હતી.

336 બેઠકો, પરંતુ મતદાન માત્ર 266 પર થયું હતું

પાકિસ્તાનની નેશનલ એસેમ્બલીની કુલ 336 સીટો માટે ચૂંટણી યોજાઈ છે. જો કે, તેમાંથી 266 બેઠકો પર જ ચૂંટણી દ્વારા ઉમેદવારોની પસંદગી કરવામાં આવશે. વાસ્તવમાં, વિધાનસભાની 70 બેઠકો અનામત છે. તેમાંથી 60 મહિલાઓ માટે અનામત છે જ્યારે 10 બિન-મુસ્લિમો માટે આરક્ષિત છે. આ બેઠકો ચૂંટણીમાં જીતનારા પક્ષોના પ્રમાણના આધારે ફાળવવામાં આવશે.

 કયા પ્રાંતમાં કયો પક્ષ પ્રભુત્વ ધરાવે છે?

 વર્ષ-2018માં યોજાયેલી ચૂંટણીના પરિણામો પર નજર કરીએ તો ઈમરાનની પાર્ટી પીટીઆઈએ 149 બેઠકો જીતી હતી. નવાઝ શરીફની પાર્ટી પીએમએલએનને 82 બેઠકો મળી હતી જ્યારે બિલાવલની પાર્ટી પીપીપીએ 54 બેઠકો જીતી હતી. જ્યારે 47 બેઠકો અન્ય પક્ષો અથવા અપક્ષ ઉમેદવારોના ખાતામાં ગઈ હતી. જો પ્રાંત મુજબ જોવામાં આવે તો પંજાબ અને ખૈબર પખ્તુનખ્વા પ્રાંતમાં ઈમરાન ખાનની પાર્ટી પીટીઆઈનું વર્ચસ્વ છે. તે જ સમયે, સિંધ પ્રાંતમાં બિલાવલ ભુટ્ટોની પાર્ટી પાકિસ્તાન પીપલ્સ પાર્ટી (PPP)નું વર્ચસ્વ છે. તે જ સમયે, બલૂચિસ્તાનમાં અત્યાર સુધીના પરિણામો મિશ્ર રહ્યા છે.

પાકિસ્તાનનું ચૂંટણીનું ગણિત અહીં સમજો

પાકિસ્તાનની સામાન્ય ચૂંટણીમાં 12 કરોડથી વધુ મતદારો મતદાન કરવાના હતા. જો કે કેટલા વોટ પડ્યા તે અંગેના આંકડા હજુ જાહેર થયા નથી. 2018ની ચૂંટણીમાં 51.7 ટકા મતદાન થયું હતું. ચૂંટણી પંચના જણાવ્યા અનુસાર, આ વખતે નેશનલ એસેમ્બલીની રેસમાં કુલ 5,121 ઉમેદવારો મેદાનમાં હતા. તેમાંથી 4,807 પુરૂષો, 312 મહિલાઓ અને 2 ટ્રાન્સજેન્ડર ઉમેદવારો હતા. સામાન્ય ચૂંટણીની સાથે સાથે ચાર પ્રાંતોમાં પણ ચૂંટણી યોજાઈ હતી, જેમાં કુલ 12,695 ઉમેદવારો ઉભા હતા. જેમાં 12,123 પુરૂષો, 570 મહિલાઓ અને બે ટ્રાન્સજેન્ડર ઉમેદવારોનો સમાવેશ થાય છે.

ઈમરાનના ઉમેદવારો અપક્ષ તરીકે કેમ લડ્યા?

આ વખતે પાકિસ્તાનમાં મુખ્ય સ્પર્ધા નવાઝ શરીફની પાર્ટી પાકિસ્તાન મુસ્લિમ લીગ-નવાઝ (PML-N) અને બિલાવલ ભુટ્ટોની પાકિસ્તાન પીપલ્સ પાર્ટી (PPP) વચ્ચે હોવાનું માનવામાં આવે છે. ઈમરાન ખાનની પાર્ટી પાકિસ્તાન તહરીક-એ-ઈન્સાફ (પીટીઆઈ) ના ઉમેદવારોને અપક્ષ તરીકે ચૂંટણી લડવાની ફરજ પડી હતી કારણ કે ચૂંટણી પંચ દ્વારા તેમનું ચૂંટણી પ્રતીક બેટ છીનવી લેવામાં આવ્યું હતું. ઈમરાન ખાન પણ જેલમાં છે. અનેક મામલામાં તેને દોષિત પણ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે.