અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધવિરામમાં મધ્યસ્થી કરવાના પોતાના દાવાથી પીછેહઠ કરી છે. તેઓએ કહ્યું કે, તેમણે ફક્ત “મદદ” કરી હતી કોઇ મધ્યસ્થી કરી ન હતી. અગાઉ તેમણે અમેરિકાની ભૂમિકાને મહત્વપૂર્ણ ગણાવી હતી. જેને ભારતે સંપૂર્ણપણે નકારી કાઢી હતી. જોકે, હવે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના યુ-ટર્નથી ભારતના વલણની પુષ્ટિ થઈ છે કે આ નિર્ણય દ્વિપક્ષીય હતો.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની પોતાના નિવેદનથી પીછેહટ
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ફરી એકવાર ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામ અંગેના પોતાના નિવેદનથી પાછળ હટી ગયા છે. પહેલા તેમણે મોટેથી દાવો કર્યો હતો કે તેમણે ‘મધ્યસ્થી’ દ્વારા ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના તણાવનો ઉકેલ લાવ્યો છે. પરંતુ હવે કતારના દોહામાં આયોજિત એક કાર્યક્રમમાં તેમણે કહ્યું કે ‘હું એમ કહેવા માંગતો નથી કે મેં મધ્યસ્થી કરી હતી. પરંતુ મેં ચોક્કસ મદદ કરી.’ ટ્રમ્પના આ યુ-ટર્નથી ફરી એકવાર તેમની રાજદ્વારી ભૂમિકા પર પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. ટ્રમ્પે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે પાકિસ્તાન અને ભારત બંને ‘ખૂબ ખુશ’ છે અને હવે વેપાર વિશે વાત કરી રહ્યા છે. પરંતુ આ વાતચીત દરમિયાન તે પોતે પણ ફસાઈ ગયા હતા. ખરેખર આ પછી તેણે કહ્યું, આ લોકો 1000 વર્ષથી લડી રહ્યા છે. મને ખબર નથી કે હું આનો ઉકેલ લાવી શકીશ કે નહીં. આ ખૂબ જ મુશ્કેલ બાબત છે. ટ્રમ્પે અગાઉ દાવો કર્યો હતો કે અમેરિકાએ બંને દેશો પર વેપાર દબાણ બનાવ્યું હતું અને તે પછી જ યુદ્ધવિરામ શક્ય બન્યું. તેમણે કહ્યું હતું કે ‘હવે બંને દેશો યુદ્ધની નહીં, વેપારની વાત કરી રહ્યા છે.’ જોકે, ભારત સરકારે શરૂઆતથી જ આ દાવાને સંપૂર્ણપણે નકારી કાઢ્યો હતો. ભારતે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે આ નિર્ણય બંને દેશોના ડીજીએમઓ વચ્ચે પરસ્પર ચર્ચા દ્વારા લેવામાં આવ્યો હતો અને તેમાં કોઈ ત્રીજા પક્ષની કોઈ ભૂમિકા નહોતી.
જાણો પહેલગામથી યુદ્ધવિરામ સુધીનો મામલો
આ સમગ્ર મામલો ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે આતંકવાદીઓએ જમ્મુ અને કાશ્મીરના પહેલગામમાં પ્રવાસીઓ પર હુમલો કર્યો. ભારતે આ હુમલાઓનો કડક જવાબ આપ્યો અને પાકિસ્તાનને કડક ચેતવણી આપી અને “ઓપરેશન સિંદૂર” હેઠળ પાકિસ્તાનમાં ઘૂસીને જવાબી કાર્યવાહી કરી. આમાં 100થી વધુ પાકિસ્તાની આતંકવાદીઓ માર્યા ગયા. તેમજ ઘણા આતંકવાદી ઠેકાણાઓને ઉડાવી દેવામાં આવ્યા હતા. આ પછી, આતંકવાદીઓ માટે આશ્રયસ્થાન રહેલા પાકિસ્તાને ફરીથી ડ્રોનથી ભારત પર હુમલો કરવાનો નાપાક પ્રયાસ કર્યો. જોકે, ભારતની હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીએ આ ડ્રોનને હવામાં જ સંપૂર્ણપણે તોડી પાડ્યા. આ પછી, તણાવ વધી ગયો હતો અને ગોળીબારની ઘટનાઓ વધી ગઈ હતી. પરિસ્થિતિ એટલી ગંભીર બની ગઈ હતી કે યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ વિકસી રહી હોય તેવું લાગતું હતું.
ભારતે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તાકાત બતાવી
અમેરિકાએ અચાનક યુદ્ધવિરામ કરારની જાહેરાત કરી. હવે ટ્રમ્પે પોતાના જ નિવેદનમાં સુધારો કર્યો છે અને કહ્યું છે કે તેમણે ફક્ત વાતાવરણને શાંત કરવામાં મદદ કરી હતી. યુદ્ધવિરામમાં તેમની કોઈ ભૂમિકા નહોતી. ટ્રમ્પના આ નવા નિવેદનથી સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામનો નિર્ણય સંપૂર્ણપણે દ્વિપક્ષીય છે. આમાં અમેરિકા દ્વારા કોઈ સત્તાવાર મધ્યસ્થી કરવામાં આવી ન હતી. આનાથી ભારતની નીતિ પણ મજબૂત બને છે જેમાં તેણે હંમેશા કહ્યું છે કે ભારત-પાકિસ્તાન મુદ્દાઓમાં કોઈ ત્રીજા પક્ષની ભૂમિકા હોઈ શકે નહીં. હવે જ્યારે ટ્રમ્પ પણ સંમત થયા છે, તો આ ભારત માટે એક મોટી રાજદ્વારી જીત માનવામાં આવી રહી છે.
