- તુવેર દાળના ભાવને લઈ સરકારની ચેતવણી
- ભારતમાં કઠોળની અછત પછી તે દેશોમાં પણ કઠોળનો સંગ્રહ કરવામાં આવી રહ્યો છે
- જ્યાંથી ભારત કઠોળની આયાત કરે છે ત્યાંથી સરકારે આ મુદ્દાને તે દેશો સાથે ઉઠાવવાનો નિર્ણય કર્યો છે
આગામી દોઢ મહિનામાં યોજાનારી લોકસભાની ચૂંટણી પહેલા દાળના ભાવમાં વધારાએ સરકારની મુશ્કેલીઓ વધારી દીધી છે. અરહર દાળના ભાવમાં સૌથી મોટા ઉછાળા પછી, મંગળવાર 20 ફેબ્રુઆરી 2024 ના રોજ, સરકારે કઠોળ સંબંધિત ઉદ્યોગના હિતધારકો સાથે એક મોટી બેઠક યોજી છે. ઉપભોક્તા બાબતોના સચિવ રોહિત કુમાર સિંઘની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલી આ બેઠકમાં સરકારે કઠોળના સંગ્રહખોરી પર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.અને વેપારીઓને નફાખોરીમાં વ્યસ્ત ન રહેવાની સલાહ આપી હતી અને કહ્યું હતું, કે જો આવું કરવામાં આવશે તો સરકાર કડક પગલાં લઈ શકે છે.
કઠોળની મોંઘવારી સહન કરી શકાતી નથી
ગ્રાહક બાબતોના સચિવ સાથે યોજાયેલી આ બેઠકમાં કઠોળના આયાતકારો પણ સામેલ થયા હતા. ગ્રાહક બાબતોના સચિવે વેપારીઓને રિટેલ માર્કેટમાં કિંમતો ન વધે તેની ખાતરી કરવા જણાવ્યું છે. બેઠકમાં દેશમાં ઉપલબ્ધ કઠોળના સ્ટોકની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. બેઠકમાં એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે, જે દાળની આયાત કરવામાં આવી છે તે બજારમાં ઉતારવામાં આવી રહી નથી જેના કારણે ભાવ વધી રહ્યા છે. સરકારે વેપારીઓને ચેતવણી આપી હતી કે કઠોળનો સંગ્રહ કરવામાં આવી રહ્યો છે, જેના કારણે ભાવમાં વધારો થયો છે. તેમણે કહ્યું કે સરકાર હોર્ડિંગ્સને બિલકુલ સાંખી લેશે નહીં. ઉપભોક્તા બાબતોના સચિવે વેપારીઓને ગ્રાહકોને વ્યાજબી ભાવે કઠોળ પ્રદાન કરવા જણાવ્યું છે.
આ દેશોમાં કઠોળનો સંગ્રહ થઈ રહ્યો છે
બેઠકમાં આયાતકારોએ સરકારને જણાવ્યું હતું કે, જે દેશોમાંથી ભારતમાં કઠોળની આયાત કરવામાં આવે છે. ત્યાં કઠોળનો સંગ્રહ કરવામાં આવે છે. જેના કારણે કઠોળની આયાત મોંઘી થઈ રહી છે. મોઝામ્બિકના બે વેપારીઓ વચ્ચેના વિવાદને કારણે અરહર દાળની આયાતને અસર થઈ છે. સરકારે આ મામલો તે દેશો સાથે ઉઠાવવાનો નિર્ણય કર્યો છે. રોહિત કુમાર સિંહે બેઠકમાં જણાવ્યું હતું કે, કઠોળની આયાત કરવાની ભારતની મજબૂરીનો કોઈ દેશ લાભ લઈ શકે નહીં. સરકારે બેઠકમાં સંકેત આપ્યો છે કે, તે દેશમાં આયાત થતા દાળની ઉપલી મર્યાદા પણ નક્કી કરી શકે છે.
દાળના ભાવ પરેશાન કરી રહ્યા છે
જાન્યુઆરી 2024 માટે જાહેર કરાયેલા છૂટક ફુગાવાના દરના ડેટા પરથી પણ સ્પષ્ટ થાય છે, કે દેશમાં કઠોળના ભાવ વધી રહ્યા છે. આંકડા મંત્રાલયના આંકડા અનુસાર, જાન્યુઆરી 2024માં કઠોળ અને સંબંધિત ઉત્પાદનોનો ફુગાવાનો દર 19.54 ટકા હતો, જ્યારે જાન્યુઆરી 2023માં કઠોળનો મોંઘવારી દર 4.27 ટકા હતો. ગ્રાહક બાબતોના વિભાગના ભાવ દેખરેખ વિભાગના ડેટા અનુસાર, 20 ફેબ્રુઆરી, 2024ના રોજ અરહર દાળની સરેરાશ કિંમત 148.77 રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામ હતી, જે એક વર્ષ પહેલા 20 ફેબ્રુઆરી, 2023ના રોજ 112.14 રૂપિયા પ્રતિ કિલો હતી. એક વર્ષમાં અરહર દાળના ભાવમાં 32.66 ટકાનો વધારો થયો છે. અડદની દાળની વર્તમાન સરેરાશ કિંમત 123.26 રૂપિયા પ્રતિ કિલો છે જે એક વર્ષ પહેલા 107.1 રૂપિયા પ્રતિ કિલો હતી. એટલે કે અડદની દાળની સરેરાશ કિંમતમાં 13.11 ટકાનો વધારો જોવા મળ્યો છે.
