- ભૂટાન અને ચીન વચ્ચે ચાલી રહેલા સીમા વિવાદ
- ભારત અને ભૂતાન વચ્ચે સતત ચર્ચાઓ ચેજ
- ભૂટાનના PM 5 દિવસની ભારતની મુલાકાતે
એક તરફ જ્યાં ભૂટાન અને ચીન વચ્ચે ચાલી રહેલા સીમા વિવાદ પર વાતચીત વધી રહી છે તો બીજી તરફ ભારત અને ભૂતાન વચ્ચે સતત ચર્ચાઓ થઈ રહી છે. થોડા દિવસો પહેલા જ વિદેશ સચિવ વિનય ક્વાત્રાએ ભૂટાનની મુલાકાત લીધી હતી અને હવે ભૂટાનના પીએમ શેરિંગ તોગ્બે 14 થી 18 માર્ચ, 2024 દરમિયાન પાંચ દિવસની ભારતની મુલાકાતે આવી રહ્યા છે.
PM નરેન્દ્ર મોદીના ભૂટાન પ્રવાસને લઈને બંને દેશો વચ્ચે ચર્ચા ચાલી રહી છે. જો કે ભારતમાં ટૂંક સમયમાં સામાન્ય ચૂંટણીની જાહેરાત થવા જઈ રહી છે, પરંતુ પીએમ મોદીની ભાવિ ભૂટાન મુલાકાતનો સમય પણ ચૂંટણીની જાહેરાત પર નિર્ભર રહેશે. બીજી તરફ, ભૂટાનના પીએમની ભારત મુલાકાત પહેલા, બુધવારે (13 માર્ચ, 2024) PM મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય કેબિનેટની બેઠકમાં ભૂટાનને સહયોગ માટેના ત્રણ પ્રસ્તાવોને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આમાં એક સમજૂતી બંને દેશો વચ્ચે ઉર્જા સંરક્ષણ અને ઉર્જા કાર્યક્ષમતા વધારવા અંગે છે, જ્યારે બીજો કરાર ભૂટાનને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની સપ્લાય અંગેનો છે.
તોગ્બે PM મોદી સાથે ઉચ્ચ સ્તરીય વાતચીત કરશે
ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું છે કે પીએમ તોગબેની આ મુલાકાત બંને દેશોને તેમના ઐતિહાસિક અને નજીકના સંબંધોની સમીક્ષા કરવાની અને આગામી વર્ષો માટેની ગતિવિધિઓ નક્કી કરવાની તક આપશે. તોગ્બે પીએમ મોદી સાથે ઉચ્ચ સ્તરીય વાતચીત કરશે. તેઓ વિદેશ મંત્રી એસ જયશંકર સાથે પણ અલગથી વાતચીત કરશે. તોગ્બેની સાથે એક ઉચ્ચ સ્તરીય ટીમ પણ ભારત આવી રહી છે જેમાં ભુતાનના વિદેશ મંત્રી, વાણિજ્ય મંત્રી અને ઉર્જા મંત્રી સામેલ હશે. પીએમ તોગબે રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુને પણ અલગથી મળશે. જાન્યુઆરી 2024માં ભૂટાનમાં ચૂંટણીઓ યોજાઈ હતી જેમાં તોગ્બેની પાર્ટી સત્તામાં પાછી આવી હતી. તે પછી ક્વાત્રા ભૂટાન ગયા.
સીમા વિવાદ ઉકેલવા માટે ચીન સાથે કરાર કરવામાં આવ્યો
નોંધનીય છે કે તોગબેની સરકારે ગત ટર્મમાં સરહદ વિવાદના ઉકેલ માટે ચીન સાથે કરાર કર્યા હતા. પાંચ મહિના પહેલા ભૂટાનના વિદેશ મંત્રી ટેન્ડી દોરજીએ ચીનના વિદેશ મંત્રી વાંગ યી સાથે મુલાકાત કરી હતી. બંને મંત્રીઓની બેઠક બાદ બહાર પાડવામાં આવેલા નિવેદનમાં ભૂટાને કહ્યું હતું કે તે ચીન સાથેના તેના સીમા વિવાદને ઝડપથી ઉકેલવા માંગે છે.
આ કરાર ભારતના હિતોને અસર કરી શકે છે
સીમા વિવાદ ઉકેલવા માટે ભારત ભૂટાન અને ચીન વચ્ચે ચાલી રહેલા વિવાદ પર ચાંપતી નજર રાખી રહ્યું છે. આ બંને દેશો વચ્ચેના કરારની સીધી અસર ભારતના વ્યૂહાત્મક હિતો પર પડવાની શક્યતા છે. ખાસ કરીને ભારત-ભૂતાન-ચીન સરહદ પર સ્થિત ડોકલામની સ્થિતિને લઈને ભૂટાન અને ચીન વચ્ચેની સમજૂતી ભારતના હિતોને અસર કરી શકે છે.
