રશિયા સાથે હોડમાં સાઉદી અરબનો મોટો નિર્ણય, ભારતને થશે ફાયદો

• સૌથી મોટી તેલ કંપની અરામકોએ ઘટાડ્યા ક્રૂડના ભાવ
• લાઇટ ક્રૂડ ઓઇલની કિંમત ગત મહિને 27 મહિનામાં સૌથી ઓછી 
• ભારત સહિત તમામ એશિયન દેશોને થશે ફાયદો 

સાઉદી અરબની સૌથી મોટી તેલ કંપની અરામકોએ પોતાની ફ્લેગશીપ અરબ લાઇટ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ એશિયા માટે ઘટાડી દીધા છે. સાઉદી અરબની અરબ લાઇટ ક્રૂડ ઓઇલની કિંમત ગત મહિને 27 મહિનામાં સૌથી ઓછી કરી દીધી છે જેને કારણે ભારતને સૌથી વધુ ફાયદો થશે. સાઉદી અરબના આ પગલાંને લીધે ભારત સહિત એશિયન દેશોને હવે સસ્તું ક્રૂડ ઓઇલ મળશે અને કાચા તેલની નિકાસના ખર્ચમાં પણ ઘટાડો થશે.

અરામકોએ ફેબ્રુઆરી માટે તેના ક્રૂડ ઓઈલ શિપમેન્ટમાં પ્રતિ બેરલ 2 ડોલરનો ઘટાડો કર્યો છે. અગાઉ ડિસેમ્બર મહિનામાં, અરામકોએ જાન્યુઆરી શિપમેન્ટ માટે બેરલ દીઠ 1.5 ડોલરના કાપની જાહેરાત કરી હતી. દુનિયાની સૌથી મોટા તેલ નિકાસકાર સાઉદી અરેબિયાએ ઉત્તર અમેરિકા, એશિયા સહિત ઉત્તર-પશ્ચિમ યુરોપિયન દેશો માટે તેના તેલના ભાવમાં ઘટાડો કર્યો છે.

સાઉદીએ અચાનક કેમ ઘટાડ્યા તેલના ભાવ?

સાઉદી અરબ ઓપેક પ્લસ દેશોની સાથે મળીને સતત તેલના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો કરી રહ્યું છે જેથી તેલના ભાવમાં વધારો થાય પરંતુ ઘણા પ્રયાસો છતાં તેલના ભાવમાં ખાસ વધારો ન થયો. અમેરિકાએ અનેકવખત સાઉદી અરબને તેલનું ઉત્પાદન વધારવા માટે કહ્યું પરંતુ સાઉદીએ આમ ન કર્યું. ત્યારે અમેરિકાએ પોતે પોતાનું તેલ ઉત્પાદન મોટા પ્રમાણમાં વધારી દીધું.

અમેરિકાની સાથે સાથે બિન-ઓપેક દેશ બ્રાઝિલ અને મેક્સિકોએ પણ પોતાનું તેલ ઉત્પાદન વધારી દીધું જેનાથી તેલ બજારમાં તેલની પૂરતી ઉપલબ્ધતા થઈ ગઈ અને તેલના ભાવ ફરી ઘટવા લાગ્યા. સાઉદી અરબ માટે એશિયા સૌથી મોટું તેલનું બજાર છે. દુનિયાના બીજા અને ત્રીજા ક્રમના સૌથી મોટા વપરાશકર્તા દેશ ચીન અને ભારત સાઉદી પાસેથી સૌથી વધુ તેલ ખરીદે છે. એવામાં તેલ બજારમાં પોતાનું વર્ચસ્વ જાળવી રાખવા માટે સાઉદીએ તેલના ભાવમાં ઘટાડો કરવો પડી રહ્યો છે. સાઉદી નથી ઇચ્છતું કે અમેરિકા અને બ્રાઝિલ જેવા દેશ તેના ભાગનું તેલ વેચીને કમાણી કરે. 

રશિયા પણ છે એક મોટું ફેક્ટર

યુક્રેન સાથે યુદ્ધ શરૂ થયા બાદ પશ્ચિમી દેશો તરફથી લગાવવામાં આવેલ પ્રતિબંધોને જોતાં રશિયાએ ભારત અને ચીનને રાહતના દરે તેલ આપવાની ઓફરી કરી. ભારત યુદ્ધ પહેલેથી જ રશિયા પાસેથી 1% થી પણ ઓછા પ્રમાણમાં તેલ ખરીદતું હતું. પરંતુ રશિયા દ્વારા તેલના ભાવમાં ઘટાડો કરવાની ઓફર કરતાં ભારતે તાબડતોડ ખરીદી શરૂ કરી દીધી હતી.

હાલ સ્થિતિ એવી છે કે રશિયા સાઉદી અરબને પાછળ મૂકીને ભારતનું ટોચનું તેલ આયાતકર્તા દેશ બની ગયો છે. ચીન પણ રશિયા પાસેથી જ મોટા પ્રમાણમાં તેલની ખરીદી કરે છે. આ બાબતને જોતાં સાઉદી અરબ પોતાના તેલના ભાવ ઘટાડી રહ્યું છે જેથી ભારત અને ચીન સાઉદી પાસેથી તેલની ખરીદી વધારે.