- ચીનનો મેક્સિકો મારફતે અમેરિકામાં પ્રવેશવાનો પ્રયાસ કર્યો
- ચીનનો મેન વાહ નામની ફર્નિચર કંપની દ્વારા યુએસમાં વેપાર
- બંને દેશો અમેરિકા અને ચાઈના વચ્ચે ડ્રેટ વોર ચાલી રહ્યું છે
વેપાર યુદ્ધ વચ્ચે ચીન અન્ય માર્ગે અમેરિકામાં પ્રવેશવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. ચીન મેક્સિકો મારફતે અમેરિકાને તેની પ્રોડક્ટ્સ વેચી રહ્યું છે. તે આમાંથી ઘણો નફો પણ કરી રહ્યો છે. વાસ્તવમાં, અમેરિકાએ ઘણી ચીની કંપનીઓ પર ઉચ્ચ ટેરિફ અને નિયંત્રણો લાદ્યા છે, તેથી ચીન અન્ય દેશો દ્વારા અમેરિકામાં વેપાર કરવાનો માર્ગ બનાવી રહ્યું છે. ‘મેન વાહ’ નામની એક ફર્નિચર કંપની છે, આ કંપની અમેરિકન રિટેલર્સ કોસ્ટકો અને વોલમાર્ટ માટે ફર્નિચર બનાવે છે. બીબીસીના અહેવાલ મુજબ, આ કંપની ચીનની છે, તે ચીનના રોકાણથી બની છે, જે મેક્સિકોમાં તેના ઉત્પાદનોનું ઉત્પાદન કરી રહી છે. જોકે, દરેક પ્રોડક્ટ પર ‘મેડ ઇન મેક્સિકો’ની મહોર લાગેલી છે. આ ત્રિકોણાકાર વ્યવસાયને મેક્સિકન વિશ્વમાં ‘નિયરશોરિંગ’ કહેવામાં આવે છે.
યુએસ પ્રતિબંધો ટાળવા માટે યુક્તિ
કંપની અમેરિકા માટે ફર્નિચર બનાવે છે, તેથી અમેરિકા નજીક ઉત્તરી મેક્સિકોમાં પણ ફેક્ટરી સ્થાપવામાં આવી છે. રિપોર્ટ અનુસાર, આનાથી ચીની કંપનીઓના શિપિંગ ખર્ચમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. આ વ્યૂહરચનાથી ચીનની કંપનીઓ પણ અમેરિકન ટેરિફમાં ફસાવવાનું ટાળી રહી છે. બંને દેશો વચ્ચે ટ્રેડ વોર પણ ચાલી રહી છે. નિષ્ણાતો માને છે કે નિરશોરિંગ પાછલા દરવાજેથી અમેરિકન બજારમાં પ્રવેશવાનો પ્રયાસ અથવા બે મહાસત્તાઓ વચ્ચેના ખર્ચાળ યુદ્ધનો ભાગ હોઈ શકે છે, પરંતુ તે મેક્સિકો માટે ફાયદાકારક સાબિત થઈ રહ્યું છે.
હાલમાં મેક્સિકોમાં કર્મચારીઓની સંખ્યા 450 છે, તે વધીને 1200 થઈ શકે
મેન વાહ કંપનીના જનરલ મેનેજર યુ કેન વેઈ કહે છે કે પ્રોડક્શન લાઇનને મેક્સિકોમાં શિફ્ટ કરવાથી અમને ફાયદો થયો છે. એવી ધારણા છે કે કંપની ત્રણ ગણું અને ચાર ગણું ઉત્પાદન વધારી શકે છે. હાલમાં મેક્સિકોમાં કર્મચારીઓની સંખ્યા 450 છે, તે વધીને 1200 થઈ શકે છે, કંપની કેટલીક વધુ પ્રોડક્શન લાઇન ખોલવા માંગે છે. ચાઈનીઝ મેક્સિકન ઈન્ડસ્ટ્રીયલ પાર્કમાં મેન વોની સોફા ફેક્ટરી બનાવવામાં આવી છે, તેથી અહીંના પ્લોટના ભાવ પણ વધી ગયા છે.
વેપાર યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે, ચીન રોકાણ ચાલુ રાખશે
ઘણા અર્થશાસ્ત્રીઓ માને છે કે ચીન મેક્સિકો તરફ આ રીતે આકર્ષિત થઈ રહ્યું નથી. વિદેશ વેપારના ભૂતપૂર્વ નાયબ પ્રધાન જુઆન કાર્લોસ કહે છે કે મેક્સિકોમાં રોકાણ આવતું રહેશે કારણ કે ચીન અને અમેરિકા વચ્ચેનું વેપાર યુદ્ધ અટકે તેવી શક્યતા નથી. હવે અમેરિકાને બદલે મેક્સિકો ચીનનું મુખ્ય વેપારી ભાગીદાર બની ગયું છે. અમેરિકન કંપનીઓ પણ મેક્સિકોમાં ફેક્ટરીઓ ખોલી રહી છે. ગયા વર્ષે, એલોન મસ્કએ ટેસ્લાની નવી ગીગા ફેક્ટરી ખોલવાની પણ જાહેરાત કરી હતી. તેમની ઇલેક્ટ્રિક કાર કંપનીએ હજુ સુધી $10 બિલિયનનો પ્લાન્ટ શરૂ કર્યો નથી.
મેક્સિકો ચીન અને અમેરિકામાં ફસાઈ શકે છે
નિષ્ણાંતોનું માનવું છે કે મેક્સિકો ચીન અને અમેરિકા વચ્ચે વધી રહેલા ભૌગોલિક રાજકીય સંઘર્ષમાં ફસાઈ શકે છે. નેશનલ ઓટોનોમસ યુનિવર્સિટીના સેન્ટર ફોર ચાઈના-મેક્સિકો સ્ટડીઝના એનરિક ડ્યુસેલ કહે છે કે, અમેરિકા અને મેક્સિકોમાં ચૂંટણી છે. હવે નવી રાજકીય પરિસ્થિતિઓ ઊભી થઈ શકે છે. ટ્રમ્પ હોય કે બિડેન આવે, અમેરિકા-ચીન સંબંધોમાં સુધારાનો અવકાશ બહુ ઓછો છે. મેક્સિકોએ એ વાતનું ધ્યાન રાખવું પડશે કે તે અધવચ્ચે ફસાઈ ન જાય, ચીનના રોકાણને કારણે મેક્સિકો અને અમેરિકાના સંબંધો થોડા દિવસો પછી સારા થવાના નથી. પ્રશ્ન એ નથી કે આ વલણ ચાલુ રહેશે કે નહીં, પ્રશ્ન એ છે કે આપણે તેનો લાભ ક્યાં સુધી લઈ શકીએ. જ્યારે કોઈ અમેરિકન પરિવાર તેમના નજીકના વોલમાર્ટ સ્ટોરમાંથી આ ફર્નિચર ખરીદે છે, ત્યારે તેમને ભાગ્યે જ ખબર હશે કે તે ચીનમાં બનેલું છે. એવું કહી શકાય કે ‘નિયરશોરિંગ’ એ પાછલા દરવાજેથી અમેરિકન માર્કેટમાં પ્રવેશવાનો પ્રયાસ છે.
