રશિયાના શહેર સેન્ટ પીટર્સબર્ગમાં ભારતના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજીત ડોભાલ અને ચીનના વિદેશ મંત્રી વાંગ યી વચ્ચેની બેઠક ફળીભૂત થઈ છે. ચીનના વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું કે રશિયામાં આયોજિત બેઠકમાં બંને દેશો વચ્ચે દ્વિપક્ષીય સંબંધો સુધારવા માટે સાથે મળીને કામ કરવા પર સંમતિ સધાઈ હતી. આ પછી, સૈનિકો ગાલવાન ખીણ અને પૂર્વ લદ્દાખ સહિત ચાર વિસ્તારોમાંથી પીછેહઠ કરી છે.
સરહદ પર સ્થિતિ સ્થિર
ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા માઓ નિંગે કહ્યું કે બંને સેનાઓ ચાર વિસ્તારોમાં પીછેહઠ કરી છે. સરહદ પર સ્થિતિ સ્થિર છે. ચીનના વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું કે ચીન-ભારત સંબંધોની સ્થિરતા બંને દેશોના મૂળભૂત અને લાંબા ગાળાના હિતમાં છે. તે પ્રાદેશિક શાંતિ અને વિકાસ માટે પણ જરૂરી છે. રશિયામાં યોજાયેલી બેઠકમાં, બંને દેશોના વડાઓ સર્વસંમતિને અમલમાં મૂકવા, પરસ્પર સમજણ અને વિશ્વાસ વધારવા, સતત સંદેશાવ્યવહાર જાળવી રાખવા અને દ્વિપક્ષીય સંબંધોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે શરતો બનાવવા સંમત થયા હતા.
ચીન-ભારતના સંબંધોને મજબૂત કરાશે
ચીનના વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે બેઠકમાં વાંગે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ચીન અને ભારતે બે પ્રાચીન પૂર્વીય સંસ્કૃતિ અને ઉભરતા વિકાસશીલ દેશો તરીકે સ્વતંત્રતા જાળવી રાખવી જોઈએ. એકબીજા વચ્ચે એકતા અને સહકાર અપનાવીને વપરાશ ટાળવો જોઈએ. એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે બંને પક્ષો તેમના મતભેદોને વ્યવહારિક દૃષ્ટિકોણથી યોગ્ય રીતે સંભાળશે. અમે એકબીજા સાથે આવવાનો યોગ્ય માર્ગ પણ શોધીશું. તંદુરસ્ત, સ્થિર અને ટકાઉ વિકાસ માટે ચીન-ભારત સંબંધોને પાટા પર લાવશે.
LACનું સન્માન જાળવવું જરૂરી
ભારત અને ચીન ગુરુવારે પૂર્વી લદ્દાખમાં સંઘર્ષગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં શાંતિ માટે તાકીદ સાથે કામ કરવા અને તેમના પ્રયાસોને બમણા કરવા સંમત થયા છે, ભારતીય NSA અજીત ડોભાલે તેમના ચીની સમકક્ષને કહ્યું કે બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોને સામાન્ય બનાવવા માટે સરહદી વિસ્તારોમાં શાંતિ અને સ્થિરતા તેમજ LACનું સન્માન જાળવવું જરૂરી છે.
NSA અજીત ડોભાલ અને ચીનના વિદેશ મંત્રી વાંગ યી પણ ભારત-ચીન સરહદ વિવાદના સમાધાન માટે સ્થાયી પ્રતિનિધિ સ્તરના સંવાદ મિકેનિઝમનું નેતૃત્વ કરે છે. જો કે, જૂન 2020માં ગાલવાન ખીણ વિવાદ પછી, આ મિકેનિઝમ માત્ર એક જ વાર મળી છે. જો કે, ભારતના NSAs અને તેમના ચીની સમકક્ષો બહુપક્ષીય બેઠકોના પ્લેટફોર્મ પર ઘણી વખત મળ્યા છે. આ પહેલા ચીનના વિદેશ મંત્રી જુલાઈ 2023 અને સપ્ટેમ્બર 2022માં NSA ડોભાલને પણ મળ્યા હતા.
બંને દેશો વચ્ચે સરહદ પર તણાવ વધી ગયો હતો
ગલવાન ઘાટીમાં અથડામણને કારણે બંને દેશો વચ્ચે સરહદ પર તણાવ વધી ગયો હતો. 15 જૂન, 2020ના રોજ, પૂર્વી લદ્દાખની ગલવાન ઘાટીમાં ભારતીય અને ચીની સૈનિકો વચ્ચે લોહિયાળ અથડામણ થઈ હતી. જેમાં કર્નલ રેન્કના અધિકારી સહિત ભારતના 20 બહાદુર જવાનો શહીદ થયા હતા. પરંતુ ચીનને આના કરતા ઘણું વધારે નુકસાન સહન કરવું પડ્યું. આ પછી ભારતે ચીની સેનાના બેરિકેડનો આ જ ભાષામાં જવાબ આપ્યો અને તેને સામસામે તૈનાત કરી. આ ઉપરાંત અનેક સ્તરે સૈન્ય બેરિકેડ અને હથિયારોની તૈનાતી પણ વધારવામાં આવી હતી.
બંને દેશ તરફથી કોણ કરે છે પ્રતિનિધિત્વ
ભારત અને ચીન વચ્ચેની 3088 કિમીની વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખામાંથી, 3500 કિમીથી વધુ વિસ્તાર વિવાદિત અને અસ્પષ્ટ છે કે જેના પર બંને પક્ષો દાવા કરે છે. સરહદ વિવાદના ઉકેલ માટે ઉચ્ચ સ્તરીય વાટાઘાટો માટે વરિષ્ઠ પ્રતિનિધિ સંવાદની જોગવાઈ છે, જેમાં ભારતના વર્તમાન પ્રતિનિધિ NSA અજીત ડોભાલ છે અને ચીનનું પ્રતિનિધિત્વ વાંગ યી કરે છે. અત્યાર સુધીમાં આ મિકેનિઝમની 22 બેઠકો યોજાઈ ચૂકી છે. પરંતુ સીમા વિવાદ હાલમાં સમાધાનની નજીક નથી.
