તમિલનાડુ અને ચેન્નાઈમાં ભારે વરસાદના કારણે મોટી સંખ્યામાં ફ્લાઇટ્સ રદ કરવામાં આવી છે.
કુદરતનું વિકરાળ સ્વરૂપ આવી રહ્યુ છે સામે
ચક્રવાત ‘દિટવાહ’ 2025 ઉત્તર હિંદ મહાસાગર ચક્રવાત સિઝનનો ચોથો ચક્રવાત છે. શ્રીલંકાના દક્ષિણ-પૂર્વ કિનારા નજીક 26 નવેમ્બરના રોજ આ ચક્રવાત રચાયું હતુ. તે યમન દ્વારા સૂચવવામાં આવેલા નામથી ઓળખાય છે. જે સોકોત્રા ટાપુ પર ચક્રવાત ‘દિટવાહ’ સ્ટ્રેટ પરથી ઉતરી આવ્યું છે. ચક્રવાત ‘દિટવાહ’ શ્રીલંકામાં 20 વર્ષમાં સૌથી ભયંકર પૂર લાવ્યો છે. જેનાથી 10 લાખ લોકો પ્રભાવિત થયા અને 400 થી વધુ લોકો ગુમ થયાના અહેવાલ સામે આવ્યા છે.
તમિલનાડુમાં કેવી હતી અસર ?
ભારતના તમિલનાડુ કિનારે આગળ વધતી વખતે ચક્રવાત ‘દિટવાહ’ નબળું પડી ગયું હતુ. 2 ડિસેમ્બર, 2025 સુધીમાં, તે ઊંડા ડિપ્રેશનમાં ફેરવાઈ ગયું હતું, પરંતુ ચેન્નાઈ, તિરુવલ્લુર અને કાંચીપુરમ જેવા વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ ચાલુ રહ્યો હતો. રેડ એલર્ટ જારી કરવામાં આવ્યું હતું, શાળાઓ અને કોલેજો બંધ કરવામાં આવી હતી. 83 ફ્લાઇટ્સ રદ કરવામાં આવી હતી. અને રસ્તાઓ પર પાણી ભરાઈ ગયા હતા. તમિલનાડુમાં ત્રણ લોકોના મોત થયા હતા. અને 149 પશુઓ મોતને ભેટ્યા હતા.
ચક્રવાત, તોફાન અથવા વાવાઝોડા કેવી રીતે બને છે?
ચક્રવાત, ટાયફૂન અથવા વાવાઝોડા એ બધા એક જ પ્રકારના તોફાન છે જેને ઉષ્ણકટિબંધીય ચક્રવાત કહેવાય છે. તે ગરમ દરિયાઈ પાણી પર બને છે અને એક મોટી ફરતી વાદળ વ્યવસ્થા બનાવે છે. ગરમ દરિયાઈ પાણી જે સમુદ્રનું તાપમાન ઓછામાં ઓછું 26-27 ડિગ્રી સેલ્સિયસ હોવું જોઈએ. આ ગરમી હવાને ગરમ કરે છે. જે વધે છે. જેમ ચા ઉકળતી વખતે વરાળ બને છે. તેમ ગરમ, ભેજવાળી હવા વાદળો બનાવે છે.
1. ભેજ અને નીચું દબાણ: વધતી હવા ઠંડી અને ઘનીકરણ થાય છે, જેના કારણે ભારે વરસાદ પડે છે. આ નીચે એક નીચા દબાણનો વિસ્તાર બનાવે છે, જે વધુ હવા ખેંચે છે.
2. પૃથ્વીનું પરિભ્રમણ: પૃથ્વીના પરિભ્રમણને કારણે હવા ઉત્તર ગોળાર્ધમાં ઘડિયાળની દિશામાં અને દક્ષિણ ગોળાર્ધમાં ઘડિયાળની વિરુદ્ધ દિશામાં ફરે છે.
3. પવનનો પ્રતિકાર ઓછો: ઉપરના પવનોમાં ઓછી અશાંતિ હોય છે, જેના કારણે તોફાન મજબૂત બને છે. જો પવન ખૂબ જ મજબૂત હોય, તો તોફાન નબળું પડે છે.
આ તોફાનો વિષુવવૃત્તથી ઓછામાં ઓછા 5 ડિગ્રી દૂર બને છે. જ્યારે પવનની ગતિ 119 કિમી/કલાકથી વધુ હોય છે, ત્યારે તેમને ચક્રવાત, ટાયફૂન અથવા વાવાઝોડાકહેવામાં આવે છે. આબોહવા પરિવર્તન મહાસાગરોને ગરમ કરી રહ્યું છે, જેના કારણે આ તોફાનો વધુ મજબૂત, વધુ વરસાદી અને લાંબા સમય સુધી ટકી રહે છે.
આ તોફાનો વિશ્વ માટે કેમ ખતરનાક છે?
1. પૂર અને ભૂસ્ખલન: ભારે વરસાદને કારણે નદીઓ છલકાઈ જાય છે, રસ્તાઓ અને ઘરો પાણીમાં ડૂબી જાય છે. કેટરિના વાવાઝોડા (2005) માં 75% મૃત્યુ પૂરના કારણે થયા હતા.
2. તોફાની પવનો: પવનો સમુદ્રનું સ્તર વધારે છે, જેનાથી દરિયાકાંઠે 5-10 મીટર ઊંચા મોજા આવે છે. આ દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોને તબાહ કરે છે.
3. ભારે પવનો અને વાવાઝોડા: 250 કિમી/કલાકની ઝડપે પવનો ઘરો અને વૃક્ષો ઉડાડી શકે છે અને નાના વાવાઝોડા બનાવી શકે છે.
4. લાંબા ગાળાની અસર: આ વાવાઝોડા સેંકડો કિલોમીટર અંદરની તરફ પ્રવાસ કરે છે, જેના કારણે દુષ્કાળગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં પણ પૂર આવે છે. આર્થિક નુકસાન અબજો ડોલરમાં થાય છે, જેનાથી લાખો લોકો બેઘર થઈ જાય છે.
5. આબોહવા પરિવર્તનની અસરો: ગ્લોબલ વોર્મિંગ 10% વધુ વરસાદ લાવે છે. કેટેગરી 4-5 વાવાઝોડા બમણા થયા છે. દરિયાકાંઠાની 60% વસ્તી એશિયામાં પ્રભાવિત છે, જ્યાં ગરીબી વધુ છે.
6. આ વાવાઝોડા વાર્ષિક 85 વખત બને છે, જેમાંથી 45 મજબૂત બને છે. છેલ્લા 50 વર્ષોમાં, તેમણે 77.9 મિલિયન મૃત્યુ અને $1.4 ટ્રિલિયનનું નુકસાન કર્યું છે.
2024-2025 ના સૌથી ઘાતક વાવાઝોડા
છેલ્લા બે વર્ષમાં આ વાવાઝોડા વધુ ઘાતક બન્યા છે. 2024માં એટલાન્ટિકમાં હેલેન વાવાઝોડું આવ્યુ હતુ. આ કેટેગરી 4 વાવાઝોડું યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના દક્ષિણપૂર્વ કિનારા પર ત્રાટક્યું. પૂર અને પવનો લગભગ 1300 કિલોમીટર અંદરના ભાગમાં ફેલાયા, જેના કારણે 78.7 અબજ ડોલરનું નુકસાન થયું. 200થી વધુ લોકોના મોત, જેમાં મોટાભાગે પૂરને કારણે મૃત્યુ થયા. તે કેટરીના પછી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં સૌથી ભયંકર વાવાઝોડું હતું.
2024માં એટલાન્ટિકમાં મિલ્ટન વાવાઝોડું જે 290 કિમી/કલાકની ઝડપે પવન સાથે એક દિવસમાં કેટેગરી 5 વાવાઝોડામાં તીવ્ર બન્યું. ફ્લોરિડામાં 34.3 અબજ ડોલરનું નુકસાન થયું. આબોહવા પરિવર્તનથી તેનો વરસાદ બમણો થયો હતો.
2024 પેસેફિક યાગી વાવાઝોડું : દક્ષિણપૂર્વ એશિયામાં સૌથી ઘાતક, 844 મૃત્યુ મ્યાનમાર, વિયેતનામ, થાઇલેન્ડ અને ફિલિપાઇન્સ સાથે. ચીનમાં 28 અબજ ડોલરનું નુકસાન થયું.
દુનિયાએ શા માટે ચિંતા કરવી જોઈએ ?
ચક્રવાત ‘દિટવાહ’ જેવા તોફાનો શ્રીલંકા અને ભારત સુધી મર્યાદિત લાગે છે. પરંતુ તે વૈશ્વિક સમસ્યા છે. 40% વસ્તી દરિયાકાંઠે રહે છે. આબોહવા પરિવર્તન તોફાનોને વધુ તીવ્ર બનાવી રહ્યું છે. એશિયા અને આફ્રિકાના ગરીબ દેશો સૌથી વધુ પ્રભાવિત છે, જ્યાં પુનર્નિર્માણ મુશ્કેલ બને છે. આર્થિક નુકસાન વૈશ્વિક વેપારને અસર કરે છે. જેમ કે ચક્રવાત ‘દિટવાહ’ જેણે ફ્લાઇટ્સ રદ કરી. લાંબા ગાળે, આ પૂર પાકનો નાશ કરે છે, ભૂખમરો ફેલાવે છે અને લોકોને સ્થળાંતર કરવા મજબૂર કરે છે.
આ પણ વાંચોઃ Pakistan PTI Protest News: Imran Khan મામલે રાજકીય સંકટ ઘેરાયુ, ઇસ્લામાબાદ-રાવલપિંડીમાં કલમ 144 લાગૂ
