તિબેટમાં 7.1 તીવ્રતાના ભૂકંપના કારણે માઉન્ટ એવરેસ્ટની નજીક આવેલા ટીંગરી ગામમાં ભારે વિનાશ સર્જાયો હતો. ઓછામાં ઓછા 100 લોકો મૃત્યુ પામ્યા અને 1000 ઘરો નાશ પામ્યા. 7000ની વસ્તી ધરાવતા આ વિસ્તારમાં 3 કલાકમાં 50 આફ્ટરશોક્સ અનુભવાયા હતા, જેમાંથી ઘણાની તીવ્રતા 4.4 નોંધાઈ હતી. રેસ્ક્યુ ઓપરેશન ચાલુ છે.
ભારતના પડોશી તિબેટમાં આવેલા ભયાનક ભૂકંપમાં 100થી વધુ લોકો માર્યા ગયા હતા. તેનું કેન્દ્ર હજારો ફીટની ઉંચાઈ પર આવેલા ટીંગરી ગામમાં હતું, જેને એવરેસ્ટ ક્ષેત્રનો ઉત્તરી દરવાજો ગણવામાં આવે છે. આ ગામ માઉન્ટ એવરેસ્ટથી 80 કિલોમીટરના અંતરે છે, જ્યાં ભૂકંપનું કેન્દ્ર 10 કિલોમીટર ઊંડે હતું. કેન્દ્ર પણ વિનાશનું એક માપદંડ છે, જ્યાં ઓછી ઊંડાઈ વધુ વિનાશનું કારણ બને છે. આ જ કારણ છે કે 3 કલાકના ગાળામાં ધરતી 50 વખત ધ્રૂજતી હતી, જેના કારણે ભારે વિનાશ થયો હતો.
તિબેટ એ વિશ્વનો સૌથી વધુ ઉંચાઈ ધરાવતો પ્રદેશ છે, જે સપાટીથી 13000-16000 ફૂટની ઊંચાઈએ છે. પહાડી વિસ્તાર હોવાથી ભૂકંપના કારણે મોટી તબાહી સર્જાવાની સંભાવના છે. મંગળવારે સવારે 9.15 વાગ્યે નોંધાયેલા ભૂકંપની તીવ્રતા 7.1 હતી. આ પછી, 3 કલાક માટે 50 આફ્ટરશોક્સ નોંધાયા હતા, જેમાંથી ઘણાની તીવ્રતા 4.4 નોંધવામાં આવી હતી. આના કારણે એવી તબાહી સર્જાઈ કે ટિંગરી અને આસપાસના ગામોમાં સેંકડો મકાનો ધરાશાયી થઈ ગયા.
7000ની વસ્તીવાળા વિસ્તારમાં 1000 મકાનો ધરાશાયી થયા
એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે ભૂકંપના કેન્દ્રથી 20 કિલોમીટરની ત્રિજ્યામાં 27 ગામો છે, જ્યાં 7000થી વધુની વસ્તી છે. ચીની મીડિયાના અહેવાલો અનુસાર આ વિસ્તારમાં 1000 મકાનો ધરાશાયી થયા છે. રેસ્ક્યુ ટીમ આસપાસના ગામોમાં પણ બચાવ કામગીરી ચલાવી રહી છે, જેથી કાટમાળ નીચે ફસાયેલા લોકોને બચાવી શકાય. સોશિયલ મીડિયા પર સામે આવેલા વીડિયોમાં તોડી પાડવામાં આવેલી ઈમારતો, કાટમાળ, નાશ પામેલા રસ્તાઓ અને કાર જોઈ શકાય છે.
લ્હાસા બ્લોકમાં 75 વર્ષમાં 21 વખત ભૂકંપ આવ્યો
ચીની મીડિયાના અહેવાલો અનુસાર, તિબેટના તિંગરીમાં ભૂકંપ લ્હાસા બ્લોક તરીકે ઓળખાતા વિસ્તારમાં તિરાડને કારણે થયો હતો, જે ઉત્તર-દક્ષિણ દબાણ અને પશ્ચિમ-પૂર્વ દબાણને કારણે થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, 1950 થી અત્યાર સુધીમાં, આ લ્હાસા બ્લોકમાં 6 કે તેથી વધુની તીવ્રતાના 21 ભૂકંપ નોંધાયા છે. ભૂકંપ પછી, માઉન્ટ એવરેસ્ટના માર્ગો બંધ કરી દેવામાં આવ્યા છે, જ્યાં જોરદાર ધ્રુજારીના કારણે હિમપ્રપાતનું જોખમ વધી જાય છે.
ચીન ભૂકંપની સંભાવનાવાળા વિસ્તારમાં ડેમ બનાવી રહ્યું છે
લ્હાસા બ્લોકમાં સૌથી મોટો ભૂકંપ 2017માં તિબેટના મેનલિંગ વિસ્તારમાં 6.9ની તીવ્રતા સાથે આવ્યો હતો, જ્યાં ચીન હાલમાં વીજળી ઉત્પાદન માટે વિશ્વનો સૌથી મોટો ડેમ બનાવી રહ્યું છે. મેનલિંગ તિબેટમાં યાર્લુંગ ઝાંગબો નદી (બ્રહ્મપુત્રા નદી)ના નીચલા ભાગોમાં સ્થિત છે, જ્યાં ચીનનો હાઇડ્રોપાવર ડેમ પ્રોજેક્ટ ચાલી રહ્યો છે, જ્યાં ભવિષ્યમાં અચાનક પૂર અને વિનાશની અપેક્ષા છે.
રાષ્ટ્રપતિ જિનપિંગની બચાવ ટીમને સૂચના
ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે કહ્યું કે જાનહાનિની સંખ્યા ઘટાડવા, અસરગ્રસ્ત લોકોને યોગ્ય રીતે પુનઃસ્થાપિત કરવા અને સલામત અને શિયાળાની વ્યવસ્થા કરવા માટે તમામ જરૂરી પગલાં લેવા જોઈએ. ચીનની સમાચાર એજન્સીએ અહેવાલ આપ્યો છે કે 1,500 થી વધુ સ્થાનિક અગ્નિશામકો અને બચાવ કર્મચારીઓને અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં મોકલવામાં આવ્યા છે. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તંબુ, કોટ, રજાઇ અને ફોલ્ડિંગ બેડ સહિત લગભગ 22,000 વસ્તુઓ પણ ભૂકંપ પ્રભાવિત વિસ્તારમાં મોકલવામાં આવી છે.
આફ્ટરશોક્સ શું છે?
મુખ્ય ભૂકંપ પછી આફ્ટરશોક્સ અનુભવી શકાય છે. સામાન્ય રીતે, જ્યારે ધરતીકંપ આવે છે અને પૃથ્વી ધ્રુજે છે, અને વિસ્તાર પર્વતીય હોય છે, ત્યારે જમીનની નીચે પથ્થરો વચ્ચે ઉર્જા ઉત્પન્ન થાય છે, જેના કારણે તે તૂટી જાય છે અને વધુ ઉર્જા બહાર આવે છે, જેના કારણે વધુ કે ઓછી તીવ્રતાના આંચકા આવે છે. ભૂકંપના થોડા સમય પછી અથવા પછીના થોડા દિવસો સુધી આફ્ટરશોક્સ આવતા રહે છે.
