હાલ દેશમાં કરોડો કર્મચારીઓ ખાનગી ક્ષેત્રના સાહસોમાં કાર્યરત છે. આ કર્મચારીઓ માટે ભારત સરકાર દ્વારા શ્રમિક કાયદા હેઠળ તેમના અધિકારોનું રક્ષણ કરવામાં આવે છે. સરકાર દ્વારા 1 એપ્રિલથી નવા શ્રમિક કાયદા લાગુ કરવામાં આવશે. નવા શ્રમિક કાયદા લાગુ થવાના કારણે કામના કલાકો, નોકરી અને કર્મચારીઓને મળતી સુવિધામાં ફેરફાર થશે.
દેશમાં ખાનગી ક્ષેત્રના કર્મચારીઓ માટે મોટું પરિવર્તન થવા જઈ રહ્યું છે.કેન્દ્ર સરકાર 1 એપ્રિલ, 2026થી નવા લેબર કોડને લાગુ કરવાની તૈયારી ઝડપી બનાવી દીધી છે. શ્રમ અને રોજગાર વિભાગ દ્વારા ચારેય લેબર કોડના નિયમોને આખરીઓપ આપવાની કામગીરી શરૂ કરી દેવામાં આવી છે. કેન્દ્રીય મંત્રી મનસુખ માંડવિયાએ જણાવ્યું હતું કે, નિયમો ટૂંક સમયમાં પ્રિપબ્લિશ કરવામાં આવશે. જેથી દેશની જનતા 45 દિવસમાં પોતાના અભિપ્રાયો આપી શકે. જે બાદ તેનું જાહેરનામુ બહાર પાડીને નવી વ્યવસ્થા લાગુ કરવામાં આવશે.
કર્મચારીઓ માટે થશે ઘણા પરિવર્તન
નવા લેબર કોડનો હેતુ છે કે, દેશમાં કર્મચારીઓને વધારે સુરક્ષા અને ફ્લેક્સિબિલિટી સાથે વધુ સારી સુવિધાઓ મળી રહે. નવા લેબર કોડના નિયમોમાં કામના કલાકોથી માંડીને સામાજિક સુરક્ષા સુધીના ઘણા ફેરફારો કરવામાં આવશે. જે કર્મચારીઓના હિતમાં હશે.
બદલાઈ જશે કામના કલાકો અને ઓવર ટાઈમ અંગેના નિયમો
હાલ એક દિવસમાં કામના કલોકો 8 કલાક છે. જે યથાવત છે, જોકે અઠવાડિયામાં 48 કલાક કામ કરવાની જોગવાઈ આપવામાં આવી છે. જેનો મતલબ એ છે કે, કંપની કર્મચારીઓ પાસે 4 દિવસ વધારે કામ કરાવીને 3 દિવસની રજા આપી શકે છે. આ સાથે ઓવર ટાઈમની વ્યવસ્થા પણ વધારે સુદ્રઢ બનાવવામાં આવી છે. જેથી કર્મચારીને તેની મહેનતના પુરા પૈસા મળી શકશે. આ પરિવર્તનથી કર્મચારીઓને વધુ સારી ફ્લેક્સિબિલિટી અને વર્ક લાઈફની તકો મળશે.
અપોઈન્ટમેન્ટ લેટર અને સમાન વેતનનો અધિકાર
નવા લેબર કોડના નિયમો અનુસાર, હવે દરેક કર્મચારીને ઓફર લેટર આપવો ફરજિયાત રહેશે. આનાથી નોકરીના રૂલ્સ એન્ડ રેગ્યુલેશન સ્પષ્ટ થશે. આ સાથે સાથે નોકરીની સુરક્ષામાં પણ વધારો થશે. આ ઉપરાંત ‘સમાન કામ સમાન વેતન’ની જોગવાઈઓ મજબૂત કરવામાં આવી છે. જેમાં મહિલા અને પુરૂષને સમાન કામ માટે સમાન વેતન મળશે.
40થી વધુ ઉંમરના કર્મચારીઓ માટે મફત આરોગ્ય તપાસ
સરકારે પહેલી વાર 40 વર્ષ કે તેનાથી વધુ ઉંમરના કર્મચારીઓ માટે મફત આરોગ્ય તપાસનો નિયમ બનાવ્યો છે. આ નિયમ કર્મચારીઓના આરોગ્ય અને સુરક્ષાને સુધારવા માટે એક મહત્વનું પગલું માનવામાં આવે છે.
મહિલાઓને મળશે તમામ શિફ્ટમાં કામ કરવાની છૂટ
નવા લેબર કોડ અનુસાર મહિલાઓને કોઈપણ શિફ્ટમાં કામ કરવાની છૂટ મળશે. જેમાં રાતની શિફ્ટનો પણ સમાવેશ થાય છે. તેનાથી મહિલા કર્મચારીઓને સમાન તક મળશે. આનાથી મહિલાઓ માટે રોજગારના નવા માર્ગો ખુલશે અને તેમની ભાગીદારીમાં વધારો થશે.
સામાજિક સુરક્ષા કવરેજનો વિસ્તાર
સરકાર માર્ચ 2026 સુધીમાં 1 અબજ લોકોને સામાજિક સુરક્ષા કવરેજ હેઠળ લાવવાનું લક્ષ્ય રાખે છે. હાલમાં આ સંખ્યા આશરે 940 મિલિયન છે. માંડવિયાએ જણાવ્યું હતું કે, 2015 માં ફક્ત 19 ટકા કર્મચારીઓ સામાજિક સુરક્ષા હેઠળ આવરી લેવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ 2025 સુધીમાં આ આંકડો વધીને 64 ટકાથી વધુ થઈ જશે.
રાજ્યોએ અને કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશોએ સાથે મળીને કરવો પડશે કાયદાનો અમલ
શ્રમ કાયદો “સહવર્તી યાદી” માં એક વિષય હોવાથી, કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો બંનેએ નવા કોડને લાગુ કરવા માટે પોતપોતાના સ્તરે નિયમો સૂચિત કરવા પડશે. આ નવી શ્રમ પ્રણાલી સમગ્ર દેશમાં એકસાથે લાગુ કરવામાં આવશે. નવા શ્રમ સંહિતાને સૌથી મોટો સુધારો માનવામાં આવે છે, જે દેશમાં આપણી કાર્યપદ્ધતિમાં પરિવર્તન લાવશે. તે કંપનીઓ માટે નિયમોમાં એકરૂપતા અને કર્મચારીઓ માટે વધુ સુરક્ષા અને સારી સુવિધાઓ પ્રદાન કરશે.
આ પણ વાંચો – Junagadh News: પતિ-પત્નીની પણોજણમાં પોલીસની પરેડ, એક ફોનથી મચાવી અફરાતફરી
