- ભારતમાં વિપક્ષ ઇવીએમ પર ઉઠાવી રહ્યુ છે સવાલ
- એલન મસ્કે ઇવીએમ પર પ્રતિબંધની કરી વાત
- અમેરિકામાં વોટિંગ માટે બે વિકલ્પ
મોટાભાગના દેશોમાં ચૂંટણીઓમાં જનતા પાસે મત આપવા માટે બેમાંથી એક વિકલ્પ હોય છે . એક બેલેટ પેપર અને બીજુ છે ઇલેક્ટ્રોનિક મશીન. ભારતની જેમ તમામ મત ઈવીએમમાં નોંધાય છે તેવી રીતે અમેરિકામાં બેલેટ પેપર અને ઈલેક્ટ્રોનિક મશીન બંનેનો વિકલ્પ ઉપલબ્ધ છે. જો કે મોટાભાગના લોકો હજુ પણ બેલેટ પેપર દ્વારા મતદાન કરવાનું પસંદ કરે છે.
અમેરિકાનું વોટિંગ મશીન
યુ.એસ.માં દરેક એક રાજ્ય તેની પોતાની ચૂંટણીઓનું સંચાલન કરવા માટે જવાબદાર છે. મોટાભાગના મતવિસ્તારોમાં મતદાન મશીનો ચૂંટણી પ્રણાલીનો અભિન્ન ભાગ છે. અમેરિકામાં વપરાતા ડાયરેક્ટ-રેકોર્ડિંગ ઈલેક્ટ્રોનિક (DRE) મશીનોની શોધ 1974માં થઈ હતી. આજે ઘણા સંસ્કરણો ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ તે બધા કામ કરવાની રીત લગભગ સમાન છે. મતદાર મશીન પર તેના મતને ચિહ્નિત કરવા માટે ટચ સ્ક્રીન, વ્હીલ અથવા અન્ય ઉપકરણનો ઉપયોગ કરે છે, ત્યારબાદ મત મશીનની મેમરીમાં રેકોર્ડ કરવામાં આવે છે.
ઓપ્ટિકલ સ્કેન સિસ્ટમ પણ લોકપ્રિય
ઓપ્ટિકલ સ્કેન સિસ્ટમ પણ અમેરિકામાં ખૂબ જ લોકપ્રિય છે. તે OMR શીટ જેવું હોય છે. જેમાં મતદારને એક શીટ મળે છે, જેમાં તમામ ઉમેદવારોના નામની બાજુમાં એક વર્તુળ હોય છે મતદાર કાળી પેન વડે તેના મનપસંદ ઉમેદવારની બાજુના વર્તુળમાં ભરે છે અને તેને ચિહ્નિત કરે છે. આ કામ ખાનગી બૂથમાં થાય છે. જ્યારે મતદારો તેમના મતપત્રો સબમિટ કરે છે, ત્યારે મતપેટીની ઉપર મૂકવામાં આવેલ સ્કેનર તેને સ્કેન કરે છે અને મત રેકોર્ડ કરે છે. કેટલાક સ્થળોએ જૂના સમયની જેમ, મત ગણતરી પછી, તમામ બેલેટ પેપરના મત એક પછી એક ગણવામાં આવે છે.
અમેરિકન લોકો વોટિંગ મશીનને કેમ ટાળે છે?
ડાયરેક્ટ-રેકોર્ડિંગ ઈલેક્ટ્રોનિક (DRE) મશીનોને લઈને અમેરિકામાં ઘણી ચર્ચા ચાલી રહી છે. આ મશીનોમાં મત રેકોર્ડ કરવા માટે ઈન્ટરનેટનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. કમ્પ્યુટર સાયન્સ સાથે જોડાયેલા લોકોનું માનવું છે કે આનાથી મશીન હેક થવાની શક્યતા વધી જાય છે. જો મશીન સાથે છેડછાડ કરવામાં આવે તો તેમાં પડેલા મતો બદલી શકાય છે અથવા નાશ કરી શકાય છે.
કાગળથી મતદાન કરવાનું છે પસંદ
આ સિવાય ઈલેક્ટ્રોનિક વોટ બેકઅપ કરવા માટે મશીનમાં કોઈ ફિઝિકલ રેકોર્ડ નથી. આનો અર્થ એ છે કે જો મશીનો હેક થઈ ગયા હોય અથવા ક્ષતિગ્રસ્ત થઈ ગયા હોય, તો તેમની પાસે પડેલા મતોનું ભૌતિક બેકઅપ નથી. અમેરિકન લોકોને તેમના વોટિંગ મશીન પર બહુ વિશ્વાસ નથી. આ કારણોસર ઘણા લોકો મશીનને બદલે કાગળથી મતદાન કરવાનું વધુ સારું માને છે.
ભારતના EVM ને હેક કરવું કેમ મુશ્કેલ છે?
ઈવીએમનો ઉપયોગ ભારતમાં સૌપ્રથમવાર 1982માં થયો હતો. કેરળની પરુર વિધાનસભા બેઠકના 50 મતદાન મથકો પર મતદાન માટે EVM લગાવવામાં આવ્યા હતા. 2004ની લોકસભા ચૂંટણીમાં પ્રથમ વખત તેનો સંપૂર્ણ ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ મશીનમાં બે ભાગ છે – કંટ્રોલ યુનિટ અને બેલેટ યુનિટ. બંને એકમો 5 મીટર કેબલ દ્વારા જોડાયેલા છે. જ્યાં સુધી વોટિંગ ઓફિસર કંટ્રોલ યુનિટમાંથી બેલેટ બટન દબાવશે નહીં ત્યાં સુધી મતદારો બેલેટ યુનિટમાંથી પોતાનો મત આપી શકશે નહીં. મતદાર માત્ર એક જ મત આપી શકે છે.
ઇવીએમ મશીન હેક ન થઇ શકે
ચૂંટણી પંચે વારંવાર પુનરોચ્ચાર કર્યો છે કે ભારતમાં ચૂંટણીમાં ઉપયોગમાં લેવાતા EVM મશીનોને ન તો હેક કરી શકાય છે અને ન તો તેની સાથે છેડછાડ કરી શકાય છે. આ સરળ બેટરી સંચાલિત સ્ટેન્ડ એકલા મશીનો છે. તેનો અર્થ એ છે કે તે ઈન્ટરનેટ અને/અથવા અન્ય કોઈપણ નેટવર્ક સાથે જોડાયેલ નથી. તેથી તેમને હેક થવાની કોઈ શક્યતા નથી.
