આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ટેરર ફંડિંગ પર નજર રાખતી સંસ્થા FATF એ ગુરુવારે ભારત પર પોતાનો રિપોર્ટ જાહેર કર્યો છે. આ રિપોર્ટમાં મની લોન્ડરિંગ અને ટેરર ફંડિંગના મામલાઓને રોકવા માટે ભારત દ્વારા લેવામાં આવેલા પગલાની પ્રશંસા કરવામાં આવી છે અને આવનારા જોખમો વિશે પણ ચેતવણી આપવામાં આવી છે.
ફાયનાન્સિયલ એક્શન ટાસ્ક ફોર્સ (FATF) એ ગુરુવારે જાહેર કરેલા તેના અહેવાલમાં મની લોન્ડરિંગ વિરુદ્ધ ભારતના પ્રયાસોની પ્રશંસા કરી છે. FATF એ રિપોર્ટમાં જણાવ્યું છે કે મની લોન્ડરિંગ અને ટેરર ફંડિંગ સામે લડવા માટે ભારત દ્વારા લાગુ કરવામાં આવેલા પગલાં ઘણી રીતે અસરકારક છે. જો કે, FATF એ સ્વીકાર્યું છે કે આ કેસોમાં કાર્યવાહીને મજબૂત કરવા માટે મોટા સુધારાની જરૂર છે.
ભારતની પ્રશંસા કરતા FATFએ કહ્યું છે કે આતંકવાદના ખતરાનો સામનો કરીને ભારતે ટેરર ફંડિંગ રોકવામાં પ્રશંસનીય કામ કર્યું છે. જો કે આ આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાએ ભારતને આવનારા પડકારો અંગે ચેતવણી પણ આપી છે.
આતંકવાદી ખતરા અંગે ભારતને ચેતવણી આપી હતી
FATFએ રિપોર્ટમાં કહ્યું છે કે ભારત અનેક પ્રકારના આતંકવાદી ખતરાનો સામનો કરી રહ્યું છે. જેમાં ભારત માટે સૌથી મોટો ખતરો ISIS અથવા અલ કાયદા સાથે જોડાયેલા જૂથોથી છે જે કાશ્મીર અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં સક્રિય છે. જો કે, ભારતે તેના નિવારણ પર ભાર મૂક્યો છે અને જટિલ નાણાકીય તપાસ કરવાની તેની ક્ષમતા દર્શાવી છે. પરંતુ બંધારણીય મર્યાદાઓ પણ સામે આવે છે અને આ કેસ વર્ષો સુધી અદાલતોમાં ચાલતા રહે છે. FATFએ કહ્યું છે કે ભારતે શક્ય તેટલી વહેલી તકે કેસની તપાસ પૂર્ણ કરવાની અને દોષિત ઠેરવવા અને યોગ્ય રીતે પ્રતિબંધો લાદવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની જરૂર છે. FATFએ એમ પણ કહ્યું હતું કે બિન-લાભકારી ક્ષેત્રને આતંકવાદી દુરુપયોગથી બચાવવા માટે સુધારાની જરૂર છે.
તે જ સમયે, ભારતે આ પડકારોનો સામનો કરવા માટે FATF દ્વારા આપવામાં આવેલા 40 માપદંડોને અપનાવ્યા છે. આતંકવાદ સામેના તેના અભિયાનને આગળ વધારવા માટે, ભારતે બિન-લાભકારી સંસ્થાઓ સહિત ત્રણ ક્ષેત્રોમાં આ તમામ પરિમાણો લાગુ કરવા પડશે.
ભારતની મની લોન્ડરિંગ વિરોધી અને CFT શાસન અસરકારક છે
FATF એ મની લોન્ડરિંગ અને ટેરર ફંડિંગ સામે લડવા માટે ભારતના પગલાં પર એક અહેવાલ પ્રકાશિત કરતી વખતે કહ્યું છે કે મની લોન્ડરિંગના કિસ્સાઓ મુખ્યત્વે દેશમાં ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓને કારણે થાય છે. આ જોખમો મુખ્યત્વે છેતરપિંડી સાથે સંબંધિત છે, જેમાં સાયબર છેતરપિંડી, ભ્રષ્ટાચાર અને ડ્રગ હેરફેરનો સમાવેશ થાય છે. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ભારત દ્વારા લાગુ કરાયેલ AML (એન્ટી મની લોન્ડરિંગ) અને CFT સિસ્ટમ ઘણી રીતે અસરકારક છે.
368 પાનાના અહેવાલમાં, વિશ્વભરમાં ટેરર ફંડિંગ પર નજર રાખતી સંસ્થાએ જણાવ્યું હતું કે FATF-APG-EAGના સંયુક્ત મૂલ્યાંકનનું તારણ છે કે ભારત દ્વારા લાગુ કરવામાં આવેલ એન્ટી મની લોન્ડરિંગ (AML) અને CFT સિસ્ટમોએ જોખમમાં ઘટાડો કર્યો છે જેમાં સમજણ, ફંડર્સ સુધી પહોંચવા અને ગુનેગારોને ફંડિંગ કરતા રોકવાનો સમાવેશ થાય છે. અધિકારીઓ નાણાકીય બુદ્ધિનો સારો ઉપયોગ કરે છે અને સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે અસરકારક રીતે સહકાર આપે છે.
ભારતનું આગામી મૂલ્યાંકન 2031માં થશે
FATF એ અગાઉ 2010માં મની લોન્ડરિંગ અને ટેરર ફંડિંગ સામે લડવા માટે ભારતની સિસ્ટમની સમીક્ષા કરી હતી. ગયા વર્ષે નવેમ્બરમાં FATF નિષ્ણાતોની ભારતની મુલાકાત બાદ ગુરુવારે જારી કરાયેલો રિપોર્ટ આવ્યો હતો. FATF એ ભારતને ‘રેગ્યુલર ફોલો-અપ’ કેટેગરીમાં મૂક્યું છે, જે માત્ર ચાર અન્ય G20 દેશો ધરાવે છે. ભારતનું આગામી મૂલ્યાંકન 2031માં થશે.
ફાઇનાન્શિયલ એક્શન ટાસ્ક ફોર્સ શું છે?
ફાઇનાન્શિયલ એક્શન ટાસ્ક ફોર્સ એક એવી સંસ્થા છે જે વિશ્વભરમાં આતંકવાદી ફંડિંગ પર નજર રાખે છે. તેની સ્થાપના 1989 માં કરવામાં આવી હતી અને તેનું મુખ્ય મથક પેરિસમાં આવેલું છે. FATF નાણાકીય ગુનાઓને રોકવા માટે કામ કરે છે. તેના સભ્યોમાં 36 દેશો અને બે સંસ્થાઓ સામેલ છે.
