અન્ય દેશોમાં, સરકારોને તેમનો કાર્યકાળ પૂર્ણ કર્યા વિના સત્તા પરથી દૂર કરવામાં આવ્યા હતા.
ગઠબંધનની રાજનીતિનો મામલો
વર્ષ 2025નું વર્ષ ફક્ત ભારતમાં જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે નોંધપાત્ર ઉથલપાથલથી ભરેલું હતું. કેટલીક જગ્યાએ, સરકાર સામે જાહેર ગુસ્સો એટલો તીવ્ર હતો કે તેને ઉથલાવી દેવામાં આવી, જ્યારે અન્ય જગ્યાએ, ગઠબંધનની રાજનીતિએ સત્તાને નબળી પાડી. વધુમાં, ઘણા દેશોમાં, ચૂંટણીઓ દ્વારા સરકારોને પણ ઉથલાવી દેવામાં આવી. જેમ જેમ વર્ષ પૂરું થઈ રહ્યું છે, તેમ તેમ ઐતિહાસિક ભૂલોમાંથી શીખવા માટે રાજકીય આત્મનિરીક્ષણની જરૂર છે.
નેપાળમાં રાજકીય અસ્થિરતા
આપણો પડોશી દેશ, નેપાળ, 2025 માં રાજકીય અસ્થિરતા જોનારા દેશોની યાદીમાં ટોચ પર છે. નેપાળમાં વારંવાર સરકાર બદલાતી રહે છે અને મુખ્ય પક્ષો વચ્ચે સત્તા સંઘર્ષો પહેલાથી જ જાહેર અસંતોષનું કારણ બની રહ્યા હતા. ઓલી સરકાર દ્વારા સોશિયલ મીડિયા પર પ્રતિબંધ મૂકવાના નિર્ણયથી આગમાં ઘી ઉમેરવામાં આવ્યું. આ નિર્ણયના પરિણામે દેશના યુવાનો રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા. શરૂઆતમાં, યુવા આંદોલન શાંતિપૂર્ણ હતું, પરંતુ ઓલી સરકારની કડકાઈએ તેને હિંસક બનાવી દીધું. આ આંદોલનને “જેનજી ચળવળ” તરીકે વિશ્વભરમાં માન્યતા મળી.
મેડાગાસ્કરમાં બળવાનો અનુભવ
નેપાળની જેમ, મેડાગાસ્કરમાં પણ આ વર્ષે બળવાનો અનુભવ થયો. નેપાળના જેનજી ચળવળની જેમ, આફ્રિકાના પૂર્વ કિનારે સ્થિત આ દેશના યુવાનોએ 25 સપ્ટેમ્બરે રાષ્ટ્રવ્યાપી વિરોધ પ્રદર્શનો શરૂ કર્યા. તેમના વિરોધ મુખ્યત્વે વીજળી અને પાણીની અછત, બેરોજગારી, ફુગાવા અને સરકારી ભ્રષ્ટાચાર સામે હતા. આ યુવા વિરોધ પ્રદર્શનોને થોડા દિવસો પછી સૈન્યનો ટેકો મળ્યો, જેના કારણે ઓક્ટોબરમાં લશ્કરી બળવો થયો, અસ્થિર પરિસ્થિતિ વચ્ચે રાષ્ટ્રપતિ એન્ડ્રી રાજોએલિના દેશ છોડીને ભાગી ગયા હતા.
કેનેડા રાજકીય તોફાન
આ વર્ષ કેનેડા માટે રાજકીય રીતે પણ તોફાની હતું. 2025ની શરૂઆતમાં, પાર્ટી અને જનતામાં જસ્ટિન ટ્રુડો પ્રત્યે અસંતોષ વધી રહ્યો હતો. ટ્રુડોએ પીએમ અને લિબરલ પાર્ટીના નેતા તરીકે રાજીનામું આપ્યું. આનાથી કેનેડામાં રાજકીય અસ્થિરતા સર્જાઈ. ટ્રુડોના રાજીનામા બાદ, લિબરલ પાર્ટીએ માર્ક કાર્નેને તેના નવા નેતા તરીકે ચૂંટ્યા. ત્યારબાદ માર્ક કાર્નેને કેનેડાના પીએમ તરીકે શપથ લીધા હતા.
પોર્ટુગલમાં રાજકીય નિષ્ફળતા
આ વર્ષે, પોર્ટુગલે 1974 ની ક્રાંતિ પછી સૌથી નોંધપાત્ર રાજકીય અસ્થિરતા જોઈ. ઘણા વર્ષોથી, લઘુમતી સરકારો સતત તેમનો સંપૂર્ણ કાર્યકાળ પૂર્ણ કરવામાં નિષ્ફળ રહી છે. માર્ચમાં, લુઈસ મોન્ટેનેગ્રોના નેતૃત્વ હેઠળની જમણેરી ગઠબંધન સરકારે સંસદમાં વિશ્વાસ મત ગુમાવ્યો, જેના કારણે લુઈસને વડા પ્રધાન પદેથી રાજીનામું આપવું પડ્યું. ત્યારબાદ, રાષ્ટ્રપતિએ સંસદનું વિસર્જન કર્યું, જેના કારણે સરકારનું પતન થયું હતુ.
જાપાનમાં સત્તા પરિવર્તન
જાપાનમાં પણ આ વર્ષે સત્તા પરિવર્તનનો અનુભવ થયો, જેમાં સનાઈ તાકા-ઇચી તેના પ્રથમ મહિલા વડા પ્રધાન બન્યા. જુલાઈમાં, નેપાળે સંસદના નીચલા ગૃહ માટે ચૂંટણીઓ યોજાઈ, જ્યાં શિગેરુ ઇશીબાની લિબરલ ડેમોક્રેટિક પાર્ટીનો પરાજય થયો. પરિણામે, ઇશીબાના નેતૃત્વ હેઠળની ગઠબંધન સરકારે ઉપલા ગૃહમાં પણ બહુમતી ગુમાવી દીધી. જોકે ઇશીબાનો પક્ષ, LDP, બહુમતીનો અભાવ હોવા છતાં સૌથી મોટો પક્ષ રહ્યો હતો.
બેનિનમાં શરુ થઇ ચળવળ
આ વર્ષે, પશ્ચિમ આફ્રિકન દેશમાં લશ્કરી બળવાનો બીજો પ્રયાસ થયો. જેણે 1960માં ફ્રાન્સથી સ્વતંત્રતા મેળવી. 7 ડિસેમ્બરના રોજ, “મિલિટરી કમિટી ફોર રિફાઉન્ડેશન” નામના સૈનિકોના એક જૂથે રાજ્ય ટીવી પર દેખાયા અને બળવાની જાહેરાત કરી. તેઓએ દાવો કર્યો કે રાષ્ટ્રપતિને પદ પરથી દૂર કરવામાં આવ્યા છે.
આ પણ વાંચોઃ PM Modi Oman Visit: પીએમ મોદીએ કાનમાં પહેરેલા ખાસ ઉપકરણની ચર્ચા શા માટે, જાણો શું છે તેની વિશેષતા?
