- અફઘાનિસ્તાનને પોતાની પાંખમાં લેવા ચીન આતુર
- પાકિસ્તાન ઉપરાંત તાલિબાનને પોતાની સાથે લાવવાનો પ્લાન
- બીઆરઆઈ અને સીપેક પ્રોજેક્ટમાં તાલિબાનને મળી શકે મોટો રોલ
ચીને તાજેતરમાં અફઘાનિસ્તાનમાં સત્તા સંભાળી રહેલા તાલિબાનના નામાંકિત અધિકારીને રાજદ્વારી દરજ્જો આપ્યો છે. જો કે ચીને પણ આ અંગે સ્પષ્ટતા કરી છે. ચીન આવા પગલાઓ દ્વારા અફઘાનિસ્તાનમાં તાલિબાનની નજીક આવીને ભારતને કાઉન્ટર કરવા માગે છે.
ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા વાંગ વેનબિને કહ્યું- અમે માનીએ છીએ કે અફઘાનિસ્તાન લાંબા સમયથી સારો પાડોશી છે. આવી સ્થિતિમાં અફઘાનિસ્તાનને આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયમાંથી બાકાત રાખવું જોઈએ નહીં. અગાઉ ચીને તાલિબાનને ડેટ ટ્રેપ બેલ્ટ એન્ડ રોડ પ્રોજેક્ટ (BRI) માટે આયોજિત ફોરમમાં પણ આમંત્રણ આપ્યું હતું. નિષ્ણાંતોનું કહેવું છે કે ચીનની લાંબા સમયથી અફઘાનિસ્તાનના ખનિજ સંસાધનો પર નજર છે. આ સાથે પાકિસ્તાનમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને ત્યાં ચીન-પાકિસ્તાન ઈકોનોમિક કોરિડોર (CPEC) પ્રોજેક્ટના વિરોધને કારણે તે પરેશાન છે. એટલા માટે તેને પાકિસ્તાનથી આગળ અફઘાનિસ્તાનમાં શક્યતાઓ દેખાઈ રહી છે. મહત્વનું છે કે આ પ્રોજેક્ટ પીઓકેમાંથી પસાર થાય છે એટલે કે એ કાશ્મીરમાંથી પસાર થાય છે. ભારતે આ મામલે વિરોધ નોંધાવ્યો છે, પરંતુ ચીને ભારતના વિરોધને નજરઅંદાજ કર્યો છે.
લંડનમાં રોયલ યુનાઇટેડ સર્વિસિસ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના સિનિયર એસોસિયેટ ફેલો રાફેલો પેન્ટુચીના જણાવ્યા અનુસાર, બેલ્ટ એન્ડ રોડ ફોરમમાં તાલિબાનની ભાગીદારી દર્શાવે છે કે તેણે રોકાણમાં પ્રગતિ કરી છે. એવું પણ કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે BRIના CPEC અંતર્ગત કેટલાક પ્રોજેક્ટ્સમાં અફઘાનિસ્તાનને સામેલ કરવાની વાત ચાલી રહી છે. તાલિબાને સતત BRIમાં ભાગ લેવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી છે. ચીન પણ તાલિબાન સાથે આગળ વધવા માગે છે કારણ કે પાકિસ્તાનમાં હાજર તાલિબાનના અન્ય જૂથે ચીનના બેલ્ટ એન્ડ રોડ પ્રોજેક્ટને લઈને ચેતવણી આપી છે કે સરકારે કાં તો બાંધકામ ખર્ચના 5% ચૂકવવા જોઈએ નહીં તો 3200 કિલોગ્રામ લાંબા ચીન-પાકિસ્તાન આર્થિક તબાહીનો નાશ કરશે. તેની પાસે રેલવે સહિત ઘણા ઇન્ફ્રા પ્રોજેક્ટ છે, જે અરબી સમુદ્ર સુધી જાય છે. અરબી સમુદ્ર સુધી પોતાની પહોંચ વધારી ચીન અફઘાનિસ્તાનમાં પોતાનો પ્રભાવ વધારવા માગે છે અને અરબી સમુદ્રના વિસ્તારમાં તેમજ દક્ષિણ એશિયામાં ભારતના પ્રભાવને ઘટાડવા માગે છે. એના માટે તે તાલિબાનનો સાથ ચાહે છે. કેમ કે અત્યારે અફઘાનિસ્તાનમાં તાલિબાન સત્તા પર છે.
પ્રોજેક્ટ્સમાં અફઘાનિસ્તાનને લાવવાની વાત થઈ રહી છે. તાલિબાને સતત BRIમાં ભાગ લેવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી છે. ચીન પણ તાલિબાન સાથે આગળ વધવા માંગે છે કારણ કે પાકિસ્તાનમાં હાજર તાલિબાનના અન્ય જૂથે ચીનના બેલ્ટ એન્ડ રોડ પ્રોજેક્ટને લઈને ચેતવણી આપી છે કે સરકારે કાં તો બાંધકામ ખર્ચના 5% ચૂકવવા જોઈએ નહીં તો 3200 કિલોગ્રામ લાંબા ચીન-પાકિસ્તાન આર્થિક તબાહીનો નાશ કરશે. તેની પાસે રેલવે સહિત ઘણા ઇન્ફ્રા પ્રોજેક્ટ છે, જે અરબી સમુદ્ર સુધી જાય છે.


