આઇપીએલ 2025ની મેચ નંબર 16માં લખનૌ સુપર જાયન્ટ્સ સામે, મુંબઈ ઈન્ડિયન્સે નિવૃત્ત આઉટ નિયમનો ઉપયોગ કર્યો અને તિલક વર્માને આઉટ કર્યા વિના મેદાનની બહાર બોલાવ્યો. તેની જગ્યાએ ટીમે મિશેલ સેન્ટનરને બેટિંગ માટે મોકલ્યો હતો. તિલક ન તો ઈજાગ્રસ્ત થયો હતો અને ન તો કોઈ કારણ હતું. જેના કારણે તે બેટિંગ કરી શક્યો ન હતો. તેમ છતાં તેની ટીમને તેને હટાવીને આગામી બેટ્સમેનને મોકલવાનો અધિકાર હતો. ઘણા લોકો રિટાયર્ડ આઉટને રિટાયર્ડ હર્ટ માને છે. પરંતુ એવું નથી. આ બન્ને વચ્ચેનો તફાવત ક્રિકેટ નિષ્ણાતોને પણ ખબર નહીં હોય.
લખનૌ સુપર જાયન્ટ્સ-મુંબઈ ઈન્ડિયન્સની મેચ કેમ ચર્ચામાં ?
જ્યારે કોઈ બેટ્સમેન આઉટ કે ઈજાગ્રસ્ત ન હોય પરંતુ તે અથવા તેની ટીમ ઇચ્છે છે કે તેના સ્થાને અન્ય બેટ્સમેન મેદાન પર આવે. ત્યારે નિવૃત્ત આઉટ નિયમનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ નિયમ હેઠળ અમ્પાયરની પરવાનગીની જરૂર નથી. બેટ્સમેનના નામની આગળ રિટાયર્ડ લખવામાં આવે છે. નિવૃત્ત થયેલા બેટ્સમેન તે મેચમાં બેટિંગ કરવા પાછા આવી શકતા નથી. જો કે અમ્પાયર અને વિરોધી ટીમના કેપ્ટનની પરવાનગી હોય. તો તે સ્થિતિમાં તે ખેલાડી બેટિંગ કરી શકે છે. ટીમ તેના ફાયદા માટે આ નિયમનો ઉપયોગ કરે છે. જ્યારે એવું લાગે છે કે બેટ્સમેન ફોર્મમાં નથી અને નિર્ણાયક સમયે બેટિંગ કરી શકતો નથી. ત્યારે ટીમ તેની જગ્યાએ બીજા બેટ્સમેનને મોકલે છે. ક્રિકેટમાં હંમેશા ખેલાડીઓના ઈજાગ્રસ્ત થવાનું જોખમ રહે છે. આ પરિસ્થિતિ માટે રિટાયર્ડ હર્ટનો નિયમ બનાવવામાં આવ્યો હતો. આ હેઠળ, જો કોઈ ખેલાડી ઈજા અથવા સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત કારણોસર મેદાન છોડી દે છે. તો તેને રિટાયર્ડ હર્ટ માનવામાં આવે છે. આ માટે બેટ્સમેન અથવા તેની ટીમે અમ્પાયરની પરવાનગી લેવી પડશે. આ સ્થિતિમાં જો તે બેટિંગ કરવા માટે સ્વસ્થ થઈ જશે તો તેને બેટિંગમાં આવવાનો અધિકાર રહેશે. આ માટે વિરોધી ટીમના કેપ્ટનની પરવાનગી લેવાની જરૂર રહેશે નહીં.
રિટાયર્ડ હાર્ટમાં કન્સશન સબસ્ટિટ્યુટનો નિયમ
ઉદાહરણ તરીકે, શનિવારે જ પાકિસ્તાનના ઓપનિંગ બેટ્સમેન ઈમામ ઉલ હક ઈજાગ્રસ્ત થયા હતા. બોલ તેના જડબામાં અથડાયો હતો. મેડિકલ ટીમે આવીને તેની તપાસ કરી પરંતુ તેને ફરીથી બેટિંગ કરવાની મંજૂરી આપી ન હતી. આ સ્થિતિમાં તેના ઉશ્કેરાટના વિકલ્પની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. તેનો અર્થ એ છે કે, તેના સ્થાને, કોઈ અન્ય ખેલાડી પ્લેઈંગ 11માં જોડાયો. આ માટે, મેડિકલ ટીમની પરવાનગી જરૂરી છે જે કહે છે કે બેટ્સમેન માટે અત્યારે રમવું સુરક્ષિત નથી.
“રિટાયર્ડ હર્ટ” અને “રિટાયર્ડ આઉટ” વચ્ચે શું તફાવત?
રિટાયર્ડ હર્ટ અને રિટાયર્ડ આઉટ વચ્ચે એક મોટો તફાવત એ છે કે જ્યારે ખેલાડી કોઈ ઈજા અથવા માન્ય કારણને કારણે બેટિંગ કરી શકતો નથી ત્યારે રિટાયર્ડ હર્ટ થાય છે. જ્યારે ટીમ કે ખેલાડીની ઈચ્છા મુજબ કોઈ યોગ્ય કારણ વગર નિવૃત્તિ લેવામાં આવે છે. રિટાયર્ડ હર્ટમાં, બેટ્સમેન જ્યારે સ્વસ્થ હોય ત્યારે વિકેટ પડી જાય ત્યારે બેટિંગ કરવા આવી શકે છે, પરંતુ રિટાયર્ડ આઉટમાં તે આવું કરી શકતો નથી. અહીં વિરોધી ટીમના કેપ્ટને નક્કી કરવાનું હોય છે કે તે બેટિંગ કરી શકે છે કે નહીં.તિલક વર્મા શુક્રવારે નિવૃત્ત થયા હતા અને પાકિસ્તાનના ઓપનિંગ બેટ્સમેન ઇમામ ઉલ હક શનિવારે નિવૃત્ત થયા હતા. લગભગ 24 કલાકમાં અમે ક્રિકેટમાં બંને ઉદાહરણો જોયા.
