- 4 ખાસ ઉમેદવારોમાંથી 1ની પસંદગી કરાશે
- ઈસ્લામિક રાજ્યમાં કોઈ મોટા ફેરફારની શક્યતા નહીંવત
- યુવા વસ્તી રાજકીય અને સામાજિક પ્રતિબંધોથી પરેશાન
હેલિકોપ્ટર દુર્ઘટનામાં ઈબ્રાહિમ રઈસીના મોત બાદ ઈરાનના લોકો આજે નવા રાષ્ટ્રપતિ માટે મતદાન કરશે. સર્વોચ્ચ નેતાના માટે વફાદાર 4 ઉમેદવારોમાંથી એકની પસંદગી કરાશે. જો કે આ ચૂંટણીથી ઈસ્લામિક ગણરાજ્યની નીતિમાં કોઈ મોટો ફેરફાર આવવાની શક્યતા નથી પણ તેનું પરિણામ ઈરાનના 85 વર્ષની સર્વોચ્ચ નેતા અયાતુલ્લા અલી ખામેનેઈના ઉત્તરાધિકારને પ્રભાવિત કરી શકે છે.
યુવા વસ્તી રાજકીય અને સામાજિક પ્રતિબંધોથી પરેશાન
સાડા ત્રણ દાયકાથી સત્તામાં રહેલા ખામેનીએ આર્થિક મુશ્કેલીઓ અને રાજકીય અને સામાજિક સ્વતંત્રતા પર અંકુશથી નારાજ જનતાને ‘મહત્તમ’ મતદાન માટે અપીલ કરી છે વર્ષ મોટાભાગની યુવા વસ્તી રાજકીય અને સામાજિક પ્રતિબંધોથી પરેશાન છે.
મતદાન વિશે મહત્વની બાબતો
-મતદાન સ્થાનિક સમય મુજબ સવારે 8:00 વાગ્યે (0430 GMT) શરૂ થશે અને સાંજે 6:00 વાગ્યા સુધી (1430 GMT) ચાલુ રહેશે પરંતુ સામાન્ય રીતે મધ્યરાત્રિ સુધી લંબાવવામાં આવે છે.
-મતદાનની ગણતરી મેન્યુઅલી કરવામાં આવે છે, તેથી અંતિમ પરિણામો બે દિવસમાં જાહેર થવાની ધારણા છે, જો કે પ્રારંભિક આંકડા અગાઉ બહાર આવી શકે છે.
-જો કોઈ ઉમેદવાર તમામ મતદાનના ઓછામાં ઓછા 50 ટકાથી ઓછામાં ઓછો એક મત (50 ટકા +1) જીતે નહીં, તો ચૂંટણી પરિણામોની ઘોષણા પછીના પ્રથમ શુક્રવારે ટોચના બે ઉમેદવારો વચ્ચે રનઓફ -ઓફ રાઉન્ડ હાથ ધરવામાં આવે છે.
-ત્રણ ઉમેદવારો કટ્ટરપંથી છે અને એક પ્રમાણમાં મધ્યમ છે, જેમને સુધારાવાદી જૂથ દ્વારા ટેકો છે, જો કે તે ઓછા લોકપ્રિય છે.
ઘટતું મતદાન શું કહે છે?
ઈરાનના ટીકાકારો કહે છે કે તાજેતરની ચૂંટણીઓમાં ઓછું અને ઘટતું મતદાન દર્શાવે છે કે સિસ્ટમ તેની કાયદેસરતા ગુમાવી ચૂકી છે. 2021ની ચૂંટણીમાં માત્ર 48% મતદારોએ ભાગ લીધો હતો, જેણે રાયસીને સત્તા પર લાવ્યા હતા. ત્રણ મહિના પહેલા સંસદીય ચૂંટણીમાં મતદાન રેકોર્ડ 41% પર પહોંચ્યું હતું.
#ElectionCircus થયું વાયરલ
છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયામાં ઇરાનીઓ દ્વારા સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર હેશટેગ #ElectionCircus વ્યાપકપણે પોસ્ટ કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં દેશ અને વિદેશમાં કેટલાક કાર્યકરોએ ચૂંટણીનો બહિષ્કાર કરવાની હાકલ કરી છે. તેઓ દલીલ કરે છે કે વધુ મતદાન ઇસ્લામિક રિપબ્લિકને કાયદેસરતા આપશે.
શું નવા રાષ્ટ્રપતિ મોટા ફેરફારો લાવી શકે છે?
આ ચૂંટણી એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે ગાઝામાં ઈઝરાયેલ અને ઈરાની સહયોગી હમાસ વચ્ચે યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે. લેબનોનમાં ઈરાન, હિઝબુલ્લાહ અને ઈઝરાયેલના અન્ય સાથી પણ યુદ્ધની નજીક આવી ગયા છે. આ સિવાય ઈરાનના ઝડપથી આગળ વધી રહેલા પરમાણુ કાર્યક્રમથી પશ્ચિમ પણ પરેશાન છે. આગામી રાષ્ટ્રપતિ ઇરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ અથવા મધ્ય પૂર્વમાં લશ્કરી જૂથોને સમર્થન આપવા અંગે કોઈ મોટા નીતિગત ફેરફારો કરે તેવી અપેક્ષા નથી. જો કે રાષ્ટ્રપતિ રોજબરોજની સરકાર ચલાવે છે અને ઈરાનની વિદેશ અને સ્થાનિક નીતિના વલણને પ્રભાવિત કરી શકે છે.
અગ્રણી ઉમેદવારો કોણ છે?
છ મૌલવીઓ અને છ ન્યાયશાસ્ત્રીઓની બનેલી એક કટ્ટર દેખરેખ સંસ્થા ખામેની સાથે સંરેખિત ઉમેદવારોને વેટ્સ કરે છે. તેમણે 80ના પ્રારંભિક પૂલમાંથી ફક્ત છ ઉમેદવારોને ચૂંટણી લડવાની મંજૂરી આપી. આ પછી બે કટ્ટરપંથી ઉમેદવારો બહાર થયા હતા. બાકીના કટ્ટરપંથીઓમાં અગ્રણી મોહમ્મદ બાઘેર ગાલિબાફ છે, જે સંસદના સ્પીકર અને શક્તિશાળી રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડના ભૂતપૂર્વ કમાન્ડર અને સઈદ જલીલી, ભૂતપૂર્વ પરમાણુ વાટાઘાટકાર છે જેમણે ચાર વર્ષ સુધી ખમેનીની ઓફિસમાં સેવા આપી હતી. એકમાત્ર તુલનાત્મક ઉદારવાદી, મસૂદ પેઝેશ્કિયન, દેશના ધર્મશાહી શાસનને વફાદાર છે, પરંતુ પશ્ચિમ સાથે શાંતિ, આર્થિક સુધારણા, સામાજિક ઉદારીકરણ અને રાજકીય બહુમતીવાદની હિમાયત કરે છે.
