- દુનિાના અનેક દેશો પર મંદીનો ખતરો
- જો કે ભારતીય અર્થતંત્રમાં તેજી યથાવત્
- વિશ્વના ઘણા દેશોમાં મંદીનો ખતરો વધી રહ્યો છે
શું વિશ્વ ફરી એકવાર વૈશ્વિક મંદીના ભયમાં છે? હાલમાં જ જાપાન અને બ્રિટન જેવી મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓ મંદીમાં સપડાઈ હોવાને કારણે આ પ્રશ્ન ઊભો થવા લાગ્યો છે. જીડીપીમાં ઘટાડાથી જાપાનને ભારે નુકસાન થયું છે અને તેણે વિશ્વની ત્રીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થાનું બિરુદ પણ ગુમાવ્યું છે. પરંતુ યુકે-જાપાન મોટી અર્થવ્યવસ્થા હોવાના કારણે સમાચારમાં છે, જ્યારે વિશ્વના અન્ય 18 દેશોમાં મંદીનું જોખમ વધી ગયું છે. જ્યારે જાપાન અને બ્રિટન સતત બે ત્રિમાસિક ગાળામાં જીડીપીમાં ઘટાડાનો સામનો કરી રહ્યા છે, ત્યારે વિશ્વના ઘણા એવા દેશો છે જેમણે ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં જીડીપીમાં ઘટાડાનો સામનો કર્યો છે અને ચોથા ક્વાર્ટરમાં પણ ઘટાડો થવાની સંભાવના છે. એટલે કે, મંદીના અવાજો સંભળાઈ રહ્યા છે.
જાપાન-યુકે મંદીની વૈશ્વિક ચિંતાનો વિષય
વિશ્વના ઘણા ભાગોમાં તકનીકી મંદીનો ભય તોળાઈ રહ્યો છે. ઇન્ડિયા ટુડે પર પ્રકાશિત થયેલા અહેવાલ મુજબ, જાપાન અને બ્રિટન સપ્ટેમ્બર-ડિસેમ્બર 2023ના ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન તકનીકી મંદીમાં પ્રવેશ્યા હતા, કારણ કે બંને દેશોની જીડીપી સતત બે ત્રિમાસિક ગાળામાં સતત ઘટી રહી હતી. આ બંને દેશો મોટી અર્થવ્યવસ્થા છે, તેથી મંદી હેડલાઇન્સમાં છે, પરંતુ વિશ્વના ઘણા ભાગો એવા છે જ્યાં મંદીનો માર પડ્યો છે. આમાંથી બે દેશો જાપાન અને બ્રિટન જેવા મંદીમાં સપડાઈ ચૂક્યા છે.
આ લિસ્ટમાં આયર્લેન્ડ અને ફિનલેન્ડ આવ્યા છે
મંદીમાં સપડાયેલા બ્રિટન અને જાપાનની સાથે આયર્લેન્ડ અને ફિનલેન્ડ પણ ચોથા ક્વાર્ટર દરમિયાન મંદીમાં સપડાયા છે. જ્યારે જાપાનની અર્થવ્યવસ્થા (જાપાન જીડીપી) સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરમાં 3.3 ટકા ઘટી હતી, જ્યારે ડિસેમ્બર ક્વાર્ટરમાં ઘટાડો દર 0.4 ટકા હતો. આ ઉપરાંત, યુકે જીડીપી સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરમાં 0.1 ટકા અને ડિસેમ્બર ક્વાર્ટરમાં 0.3 ટકા ઘટ્યો છે. જો આપણે આ સૂચિમાં ઉમેરાયેલા નવા નામોના આંકડાઓ પર નજર કરીએ, તો આયર્લેન્ડે Q3 માં 0.7 ટકા અને Q4 માં 1.9 ટકા જીડીપીમાં ત્રિમાસિક-દર-ક્વાર્ટર ઘટાડો નોંધાવ્યો છે. બીજી તરફ, ફિનલેન્ડના જીડીપીમાં સમાન સમયગાળા દરમિયાન અનુક્રમે 0.4 ટકા અને 0.9 ટકાનો ઘટાડો થયો હતો.
આ 10 દેશોમાં મંદીના ભણકારા
આ તે ચાર દેશોનો મામલો છે જે સતત બે ત્રિમાસિક ગાળામાં જીડીપીમાં ઘટાડાનો સામનો કર્યા બાદ મંદીમાં સપડાઈ ગયા છે. પરંતુ વિશ્વના ઘણા દેશોએ હજુ સુધી ચોથા ત્રિમાસિક ગાળાના પરિણામો જાહેર કર્યા નથી, તેથી માત્ર જાપાન-બ્રિટન અને આયર્લેન્ડ-ફિનલેન્ડ જ મંદીમાં છે તે કહેવું વહેલું છે. હકીકતમાં, જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટર એટલે કે ત્રીજા ક્વાર્ટર દરમિયાન તેમના અર્થતંત્રના પરિણામો જાહેર કરનારા દેશોની સૂચિમાં, એવા 10 હતા જેમની જીડીપીમાં ઘટાડો નોંધાયો હતો અને આ દેશોમાં મંદીના અવાજ સંભળાવા લાગ્યા છે. ચાલો આ યાદીમાં સામેલ નામો પર એક નજર કરીએ…
1. ડેનમાર્ક
2. લક્ઝમબર્ગ
3. મોલ્ડોવા
4. એસ્ટોનિયા
5. એક્વાડોર
6. બહેરીન
7. આઈસલેન્ડ
8. દક્ષિણ આફ્રિકા
9 . કેનેડા
10. ન્યૂઝીલેન્ડ
આ 6 દેશોના જીડીપીમાં પ્રથમ વખત ઘટાડો થયો છે.
ઉપર જણાવેલ દેશો સિવાય, જે દેશોએ ચોથા ક્વાર્ટરના જીડીપી પરિણામો જાહેર કર્યા છે, તેમાંથી 6 દેશોએ ડિસેમ્બર ક્વાર્ટરમાં પ્રથમ વખત જીડીપીમાં ઘટાડો નોંધાવ્યો છે. આ દેશો છે મલેશિયા, થાઈલેન્ડ, રોમાનિયા, લિથુઆનિયા, જર્મની અને કોલંબિયા. આમાં સમાવિષ્ટ મોટી અર્થવ્યવસ્થા જર્મનીના જીડીપીમાં 0.3 ટકાનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
ભારતીય અર્થવ્યવસ્થામાં તેજી ચાલુ છે
એક તરફ જાપાન, બ્રિટન અને જર્મની જેવી મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓની હાલત કથળી રહી છે. બીજી તરફ ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા સતત આગળ વધી રહી છે. વિશ્વ બેંકથી લઈને IMF સુધી તેની પ્રશંસા કરવામાં આવી છે અને તેને વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી અર્થવ્યવસ્થા માનવામાં આવી છે. તાજેતરમાં, ભારતની મોટી રેટિંગ એજન્સીઓએ આગાહી કરી છે કે ભારત 2027 સુધીમાં વિશ્વની ત્રીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બની જશે. જોકે, ભારત પર વૈશ્વિક સ્થિતિની અસરને નકારી શકાય તેમ નથી. વૈશ્વિકરણના યુગમાં કોઈ અછૂત નથી. જો બાહ્ય પરિસ્થિતિઓ પ્રતિકૂળ રહેશે તો તેની અસર ભારત પર પણ જોવા મળી શકે છે.
