કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો જમ્મુ-કાશ્મીરના રહેવાસીઓના જીવનને સુધારવા માટે સતત પ્રયાસો કરી રહી છે. પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર અને ચેમ્બમાંથી વિસ્થાપિત પરિવારોને નાણાકીય સહાય આપવામાં આવી રહી છે.
જમ્મુ-કાશ્મીરના લોકોનું જીવન સુખી બનાવવા માટે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો દ્વારા વિવિધ પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે. પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર (Pok) અને ચેમ્બમાંથી વિસ્થાપિત થયેલા પરિવારોની પણ ખાસ કાળજી લેવામાં આવી રહી છે. ભારત સરકારે વિસ્થાપનની પીડા સહન કરનારા હજારો પરિવારોને આર્થિક સહાય આપીને તેમના ઘા રુઝાવવાનો પ્રયાસ પણ કર્યો છે.
1947માં આઝાદી મળી ત્યારથી જ પાકિસ્તાન જમ્મુ-કાશ્મીરમાં અશાંતિ ફેલાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. પીઓકેમાં તેની હરકતો કોઈથી છુપાયેલી નથી. જો કે, સમય સમય પર તેને ઓપરેશન સિંદૂર જેવા યોગ્ય જવાબો મળી રહ્યા છે. આ દરમિયાન કેટલાક પરિવારો એવા હતા જેમણે પાકિસ્તાનને બદલે ભારતને પસંદ કર્યું. 1947 માં, તેઓ પીઓકેમાં પોતાનું ઘર છોડીને જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં સ્થાયી થયા. ભારત સરકારે 1965 અને 1971 ના યુદ્ધો દરમિયાન ચમ્બમાંથી વિસ્થાપિત થયેલા લોકોની પણ સંપૂર્ણ કાળજી લીધી છે. તેમના જીવનને પાટા પર લાવવા માટે, ભારત સરકારે 2000 કરોડ રૂપિયાના પ્રધાનમંત્રી વિકાસ પેકેજની જાહેરાત કરી.
2015માં પ્લાન તૈયાર કર્યો હતો
Pok અને છાંબના વિસ્થાપિત પરિવારો માટે વન ટાઈમ સેટલમેન્ટ સ્કીમ 2015માં તૈયાર કરવામાં આવી હતી. આ યોજના હેઠળ 36,384 વિસ્થાપિત પરિવારોને આર્થિક સહાય આપીને ફરીથી તેમના પગ પર ઊભા રહેવામાં મદદ કરવાની હતી. 2014માં જમ્મુ-કાશ્મીર સરકારે કેન્દ્ર સરકાર પાસેથી પરિવાર દીઠ 25 લાખ રૂપિયાની માંગણી કરતો પત્ર લખ્યો હતો. પરંતુ કેન્દ્ર સરકારે તેની વિગતવાર સમીક્ષા કરી અને પરિવાર દીઠ 5,50,000 રૂપિયાની આર્થિક સહાય આપવાની યોજનાને મંજૂરી આપી. મોદી સરકારના પ્રારંભિક નિર્ણયો વચ્ચે લેવાયેલા આ નિર્ણયને ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે.
કેન્દ્ર સરકારે 2000 કરોડ રૂપિયાની મદદ કરી
2015 માં, કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયે પીઓકે અને ચેમ્બમાંથી વિસ્થાપિત 36,384 પરિવારોને સ્થાયી કરવા માટે 2000 કરોડ રૂપિયાનું પ્રધાનમંત્રી વિકાસ પેકેજ તૈયાર કર્યું હતું. આ પેકેજ મુજબ દરેક વિસ્થાપિત પરિવારને 5,50,000 રૂપિયાની આર્થિક સહાય આપવામાં આવી છે. આ યોજનામાં, કેન્દ્ર સરકારે રૂ. 5,49,692ની સહાય પૂરી પાડી છે અને જમ્મુ અને કાશ્મીર સરકારે રૂ.308ની સહાય પૂરી પાડી છે. આ નાણાં એકસાથે લાભાર્થી પરિવારો માટેની યોજનાઓમાં રોકાણ કરવામાં આવ્યા નથી, પરંતુ તેમના વતી રોકાણ કરવામાં આવ્યું છે જેથી તેઓને દર મહિને લાભ મળતો રહે.
કોને મળ્યો ફાયદો?
ભારત સરકાર દ્વારા તૈયાર કરાયેલી યાદીમાં 1947માં પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર અને 1965 અને 1971ના યુદ્ધ બાદ ચંબમાંથી વિસ્થાપિત થયેલા પરિવારોને સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. આ તે પરિવારો છે જેઓ જમ્મુ-કાશ્મીરમાં આવીને સ્થાયી થયા હતા. આ પરિવારોના વડાઓ અથવા સભ્યો વિસ્થાપન અને આધાર કાર્ડ સાથે સંબંધિત દસ્તાવેજો લઈને જમ્મુ-કાશ્મીર સરકારને અરજી કરી શકે છે. અરજી મંજૂર થયા બાદ DBT દ્વારા પૈસા સીધા આધાર લિંક્ડ બેંક ખાતામાં આવવા લાગશે. આ યોજનાને કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયે મંજૂરી આપી દીધી છે.
