- ઓડિશામાં ભાજપને વિધાનસભા અને લોકસભા ચૂંટણીમાં ભારે બહુમતી મળ્યું
- વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં BJP પ્રથમ વખત સરકાર બનાવવાની નજીક પહોંચ્યું
- નવીન પટનાયક પહેલીવાર ચૂંટણી હાર્યા છે
લોકસભા ચૂંટણીના પરિણામોમાં એનડીએ માટે અગાઉની ચૂંટણીઓ કરતાં મોટો ઝટકો જોવા મળ્યો, તો બીજી તરફ, એક રાજ્યએ ભાજપને આશ્ચર્યજનક પરિણામો આપ્યા. અમે વાત કરી રહ્યા છીએ ઉત્તર-પૂર્વ ભારતના રાજ્ય ઓડિશામાં ભાજપને વિધાનસભા અને લોકસભા ચૂંટણીમાં ભારે બહુમતી મળી છે. જો લોકસભાની ચૂંટણીની વાત કરીએ તો ભાજપે 21માંથી 19 બેઠકો કબજે કરી છે. જ્યારે વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં તે પ્રથમ વખત સરકાર બનાવવાની નજીક પહોંચી છે.
ઓડિશામાં ભાજપની પ્રથમવાર બનશે સરકાર
ઓડિશામાં 147 વિધાનસભા બેઠકો છે, જેમાંથી ભાજપ 78 બેઠકો પર આગળ છે. બીજુ જનતા દળ એટલે કે બીજેડીને 51 બેઠકોથી સંતોષ માનવો પડ્યો, જ્યારે કોંગ્રેસને 14 બેઠકોથી સંતોષ માનવો પડ્યો. અહીં બહુમતનો આંકડો 74 સીટોનો છે. ખાસ વાત એ છે કે 5 વખતના સીએમ નવીન પટનાયક કે જેઓ પોતે લાંબા સમય સુધી સીએમ રહેવાનો રેકોર્ડ ધરાવે છે તેઓ પણ પોતાની સીટ બચાવી શક્યા નથી. નવીન પટનાયક પહેલીવાર ચૂંટણી હાર્યા છે. તેમણે બે બેઠકો પરથી ચૂંટણી લડી હતી, જેમાંથી તેમણે હિંજલી બેઠક જીતી હતી. જ્યારે તેમને કાંતાબાંજી બેઠક પર ભાજપના ઉમેદવાર લક્ષ્મણ બેગ સામે હારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. ચાલો જાણીએ બીજેડીની હારના મુખ્ય કારણો…
સત્તા વિરોધી લહેર
ઓડિશામાં છેલ્લા 24 વર્ષથી સત્તા પર રહેલા સીએમ નવીન પટનાયક છઠ્ઠી વખત મુખ્યમંત્રી બનવાનું સપનું જોઈ રહ્યા હતા, પરંતુ તેમને મોટો ઝટકો લાગ્યો છે. લોકસભા અને વિધાનસભા ચૂંટણીમાં તેમની હારનું કારણ સત્તા વિરોધી લહેર માનવામાં આવે છે. પ્રજાનો શાસક પક્ષ પ્રત્યેનો અસંતોષ પણ ઘણી વખત ખુલ્લેઆમ બહાર આવ્યો હતો. બીજી તરફ એવું પણ કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે અન્ય રાજ્યોની સરખામણીમાં અહીં ‘મોદી મેજિક’ કામ કરી રહ્યું છે.
ભાજપે પોતાની રણનીતિ બદલી
ખાસ વાત એ છે કે ચૂંટણી પહેલા બીજેપીએ બીજેડી સાથે ગઠબંધન કરવાની પહેલ કરી હતી, પરંતુ તેને સફળતા મળી ન હતી. હવે ભાજપે પોતાના દમ પર જીત મેળવીને બીજેડીને આંચકો આપ્યો છે. ભાજપે તેની પાસે ઉપલબ્ધ સંસાધનોનો લાભ લીધો. તેણે પોતાની વ્યૂહરચના બદલી. પીએમ મોદી અને કેન્દ્રીય ગૃહ પ્રધાનોની આગેવાની હેઠળના કેન્દ્રીય પૂલમાંથી નેતાઓને એકત્રિત કરવાનું પણ શરૂ કર્યું. બીજેપી નેતા અને કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન 15 વર્ષના લાંબા ગાળા બાદ પોતાના ગૃહ રાજ્ય પરત ફર્યા છે. તાજેતરમાં જ મોટી સંખ્યામાં કેન્દ્રીય મંત્રીઓએ રાજ્યમાં ધામા નાખ્યા હતા. ક્યાંક ને ક્યાંક આ વ્યૂહરચના ભાજપની તરફેણમાં કામ કરી ગઈ.
મુખ્યમંત્રીના ઉત્તરાધિકારી પર સવાલ
ભાજપ અને બીજેડી વચ્ચેના યુદ્ધમાં ભાજપે પટનાયકના નજીકના સાથી વીકે પાંડિયનને નિશાન બનાવ્યા હતા. પાર્ટીએ પોતાની રણનીતિ એવી રીતે બનાવી કે તેના તમિલ મૂળ પર સવાલો ઉભા થયા. ભાજપે પ્રચાર કર્યો કે તેઓ ઓડિશાના સીએમનું સ્થાન લેશે. આ સાથે ભાજપે પોતાની રણનીતિમાં ‘ઓડિયા ઓળખ’નો પણ જોરદાર પ્રચાર કર્યો. જેમાં ઓડિશાના શાસન અને BJDની આંતરિક બાબતોમાં અમલદારમાંથી રાજકારણી બનેલા પ્રભાવને ટાંકવામાં આવ્યો હતો.
એક સમયે સાથે હતા ભાજપ-બીજેડી
તમને જણાવી દઈએ કે બીજેડીએ પ્રાદેશિક પક્ષ તરીકે 26 ડિસેમ્બર 1997ના રોજ પહેલીવાર રાજ્યમાં સત્તા સંભાળી હતી. ત્યારથી તે ક્યારેય સત્તાની બહાર નથી રહી. ખાસ વાત એ છે કે બીજેડી અને બીજેપી બંને 2009 સુધી ગઠબંધનમાં હતા, પરંતુ તે પછી ઈસાઈ વિરોધી રમખાણો બાદ તેમના રસ્તા અલગ થઈ ગયા. 2009ની ચૂંટણી પહેલા પ્રાદેશિક પક્ષે ભાજપ સાથે સંબંધો તોડી નાખ્યા હતા. ત્યારપછીની ત્રણ ચૂંટણીઓમાં તેણે દરેક વખતે 100થી વધુ બેઠકો મેળવી હતી, પરંતુ આ વખતે તેના પ્રદર્શનથી આશ્ચર્ય થયું છે.
