- પાકિસ્તાનની સરકાર ચીનના દબાણમાં કામ કરે છે
- IMF પાસેથી લોન લેવા બદલ તેની નીતિઓમાં ફેરફાર
- પાકિસ્તાનની અર્થ વ્યવસ્થા ભાંગી રહી છે
2 વર્ષમાં પાકિસ્તાનની 9 કંપનીઓનું બંધ થવું દર્શાવે છે કે તેની નીતિઓ અને આર્થિક સ્થિતિ સારી નથી. પાકિસ્તાનની સરકાર ચીનના દબાણમાં સતત કામ કરે છે એટલું જ નહીં, તેના પર IMF પાસેથી લોન લેવા માટે તેની નીતિઓમાં ફેરફાર કરવાનું પણ દબાણ છે.
પાકિસ્તાનની અર્થવ્યવસ્થા પડી ભાંગી રહી છે અને દેશ પર વિદેશી દેવાનો બોજ વધી રહ્યો છે. આ દરમિયાન પાકિસ્તાનને વધુ એક મોટો ફટકો પડ્યો છે. છેલ્લા 2 વર્ષમાં 9 અબજોપતિ કંપનીઓએ પાકિસ્તાનમાંથી પોતાની બેગ પેક કરી છે.
એક તરફ વધતું દેવું અને બીજી તરફ ઘટતા વિદેશી હૂંડિયામણના ભંડારમાં પડોશી દેશની હાલત એટલી કફોડી થઈ ગઈ છે કે ઘણી મોટી કંપનીઓ ત્યાં બિઝનેસ કરવા માગતી નથી. પાકિસ્તાની કરન્સી નબળી પડી રહી છે, તેની કિંમત 1 ડૉલરની સામે 278 રૂપિયાની આસપાસ પહોંચી ગઈ છે. આવી સ્થિતિમાં, દરેક વ્યક્તિ આ ડૂબતા જહાજને વહેલી તકે બહાર કાઢવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
2 વર્ષમાં 9 કંપનીઓએ પોતાનો બિઝનેસ બંધ કર્યો
જે કંપનીઓએ પાકિસ્તાનમાંથી પોતાનો કારોબાર બંધ કર્યો હતો તેઓ વધુ રોકાણ કરી શક્યા અને મોટા પાયે તેમનો કારોબાર વિસ્તારી શક્યા પરંતુ આ કંપનીઓએ પાકિસ્તાનમાંથી બહાર નીકળવાનું પસંદ કર્યું. તેમાં ફાઈઝર, ઉબેર અને ટેલિનોર જેવા મોટા ઉદ્યોગોનો સમાવેશ થાય છે.
- Pfizer- અમેરિકન ફાર્મા કંપની Pfizer એ મે 2024 માં પાકિસ્તાનના લકી ગ્રૂપને તેની ઉત્પાદન કામગીરી વેચી દીધી છે. Pfizer લાંબા સમયથી પાકિસ્તાનના ફાર્મા માર્કેટમાં હાજર હતું, તેથી તેનું પાકિસ્તાનમાંથી બહાર નીકળવું દર્શાવે છે કે ફાર્મા સેક્ટરની સ્થિતિ પણ ત્યાં સારી નથી.
- શેલ- ઉર્જા ક્ષેત્રની ડચ જાયન્ટ શેલે પણ તેનો છૂટક વેપાર અને લુબ્રિકન્ટ પ્લાન્ટ પાકિસ્તાનના વાફી એનર્જી ગ્રુપને વેચી દીધો છે અને પાકિસ્તાનને ટાટા-બાય-બાય કરી દીધું છે.
- Uber- જ્યારે આ વિશાળ અમેરિકન કંપની ભારતમાં તેની સેવાઓનો સતત વિસ્તરણ કરી રહી છે, ત્યારે તેણે પાકિસ્તાનની નબળી આર્થિક સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને તેની કામગીરી બંધ કરી દીધી છે. આમાં Uberની સબસિડિયરી Careemની ફૂડ ડિલિવરી સેવા પણ સામેલ છે. બજારના પડકારો, નિયમનકારી અવરોધો અને સ્પર્ધાત્મક દબાણને કારણે ઉબરે આ નિર્ણય લીધો છે.
- ટોટલ- ફ્રાન્સની ટોટલ એનર્જી કંપનીએ 7 ઓગસ્ટ 2024ના રોજ તેના શેર ગુન્વર ગ્રુપને વેચ્યા છે. પાકિસ્તાનમાં દરેક જગ્યાએ સ્થિતિ સમાન છે, પછી તે ઉર્જા ક્ષેત્ર હોય કે અન્ય કોઈ ક્ષેત્ર. દેશની નબળી આર્થિક સ્થિતિથી કોઈપણ ક્ષેત્ર અછૂત નથી.
- એલી લિલી પાકિસ્તાન- આ અમેરિકન કંપની પાકિસ્તાનની સૌથી મોટી ફાર્માસ્યુટિકલ મેન્યુફેક્ચરિંગ કંપનીઓમાંની એક છે. તેણે 2 વર્ષ અગાઉ 2022માં જ પાકિસ્તાનમાં મેન્યુફેક્ચરિંગ કામગીરી બંધ કરી દીધી હતી.
- સનોફી- ફ્રાન્સની સનોફી કંપનીએ એપ્રિલ 2023માં સનોફી એવેન્ટિસ પાકિસ્તાન લિમિટેડમાં તેના અડધાથી વધુ હિસ્સાનું વેચાણ કર્યું હતું. કંપનીએ તેનો 52.87 ટકા હિસ્સો પેકેજીસ લિમિટેડની આગેવાની હેઠળના રોકાણકાર કન્સોર્ટિયમને વેચી દીધો છે.
- Telenor- નોર્વેજીયન ટેલિકોમ કંપની Telenor ડિસેમ્બર 2023 માં Ufone/PTCLને તેની કામગીરી વેચી દીધી હતી. એવા સમયે જ્યારે ટેલિકોમ સેક્ટરમાં જોરદાર સ્પર્ધા અને તકો છે, ત્યારે ટેલિનોરનું આ પગલું પાકિસ્તાનમાં આ ક્ષેત્રને લગતા પડકારોને દર્શાવે છે.
- Viatris Inc.- અન્ય એક અમેરિકન ફાર્મા કંપની Viatris Inc. એ એપ્રિલ 2023 માં તેની કેટલીક ફાર્મા બ્રાન્ડ્સનો પોર્ટફોલિયો AGP લિમિટેડને વેચ્યો છે. પાકિસ્તાનનું આરોગ્ય ક્ષેત્ર પણ ખરાબ રીતે પ્રભાવિત થયું છે. આવી સ્થિતિમાં, ઘણી ફાર્મા કંપનીઓ શક્ય તેટલી વહેલી તકે ત્યાંથી તેમનો વ્યવસાય બંધ કરવા માંગે છે.
- લોટ્ટે કેમિકલ- દક્ષિણ કોરિયાની આ કંપનીને એક વર્ષ પહેલા પાકિસ્તાનની સ્થિતિનો અહેસાસ થયો હતો. મે 2023 માં જ, લોટ્ટે કેમિકલએ તેની સંપત્તિ પાકિસ્તાનની લકી કોર ઇન્ડસ્ટ્રીઝને વેચી દીધી હતી.
2 વર્ષમાં પાકિસ્તાનની 9 કંપનીઓનું બંધ થવું દર્શાવે છે કે તેની નીતિઓ અને આર્થિક સ્થિતિ સારી નથી. પાકિસ્તાન સરકાર સતત ચીનના દબાણમાં કામ કરી રહી છે, જ્યારે તેના પર IMF પાસેથી લોન લેવા માટે પોતાની નીતિઓમાં ફેરફાર કરવાનું પણ દબાણ છે. પરંતુ પાકિસ્તાનમાંથી આવી મોટી કંપનીઓનું વિનિવેશ લાંબા ગાળે રોજગાર, તકનીકી પ્રગતિ અને આર્થિક વિકાસને અસર કરી શકે છે.
