પાકિસ્તાને ભારતને આ મુદ્દે પાછળ છોડી દીધું, વાયુસેનામાં 'આકાશી આંખ'ને કર્યું સામેલ

પાડોશી દેશ પાકિસ્તાન ભારત વિરુદ્ધ ક્યારે શું કરે તેની કોઈને ગંધ સુદ્ધા નથી આવતી. જો કે એ વાત જરા જુદી છે કે હંમેશા યુદ્ધભૂમિ પર ભારતે પાકિસ્તાનને ધૂળ ચટાડી છે. છતાં પાકિસ્તાન ભારત સાથે છદ્મ યુદ્ધ પણ કરી લેતું હોય છે. પાકિસ્તાને ચૂપચાપ નવું AWACS એરક્રાફ્ટ તૈનાત કર્યું છે. આ અવાક્સ સિસ્ટમ એક સ્વીડિશ કંપની દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું છે. આ એ જ કંપની છે, જેણે થોડા દિવસો પહેલા ભારતમાં 100 ટકા FDI સાથે હથિયાર બનાવવાની ફેક્ટરી ખોલી હતી. AWACSએ એરબોર્ન અર્લી વોર્નિંગ એન્ડ કંટ્રોલ (AEW&C) સિસ્ટમ તરીકે ઓળખાય છે. તે હવામાં હાજર મૈત્રીપૂર્ણ અને દુશ્મન વિમાનોની દરેક ગતિવિધિ વિશે માહિતી એકત્ર કરી શકે છે. નવી ARI AWACS સિસ્ટમ Saab-2000 એરક્રાફ્ટમાં ફીટ કરવામાં આવી છે. આ સિસ્ટમના સમાવેશ સાથે, પાકિસ્તાની વાયુસેના સાથે AWACS સિસ્ટમનો કાફલો વધીને લગભગ નવ થઈ ગયો છે.

ભારતીય વાયુસેના ત્રણ રશિયન IL-76 ‘ફાલ્કન’ AWACS અને બે Imber Netra પ્રારંભિક ચેતવણી વિમાન ચલાવે છે. આ પહેલાથી જ પાકિસ્તાની AWACSની સંખ્યા કરતાં ઓછી છે, જે ચાઈનીઝ ZDK03 કારાકોરમ ઈગલ પણ ચલાવે છે. AWACS સિસ્ટમ લાંબા અંતરની રડારથી સજ્જ છે જે દુશ્મનના પ્રદેશની અંદરની અંદરની માહિતી એકઠી કરે છે. તે દુશ્મનની દરેક હવાઈ ગતિવિધિ વિશે અગાઉથી માહિતી આપીને યુદ્ધ દરમિયાન મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે.

અહેવાલો અનુસાર, ARI AWACS થી સજ્જ Saab-2000 એરક્રાફ્ટને 2024ની શરૂઆતમાં પાકિસ્તાની વાયુસેનામાં સામેલ કરવામાં આવનાર હતું. આ એરક્રાફ્ટ ચેંગડુ J-10 CE ‘ડ્રેગન’ મલ્ટીરોલ ફાઇટર, બેલ્જિયન એર ફોર્સ C-130H હર્ક્યુલસ એરલિફ્ટર્સ અને અન્ય કેટલાક નવા એરક્રાફ્ટ પ્રકારોનો સમાવેશ કરવાના સમારંભનો ભાગ હતો. બહુવિધ મીડિયા આઉટલેટ્સે પુષ્ટિ કરી છે કે પાકિસ્તાની વાયુસેનામાં સાત AWACS એરક્રાફ્ટ બે આંખોથી જોવામાં આવ્યા છે, પરંતુ સંખ્યા નવ સુધી હોઈ શકે છે.

ARI AWACS ત્રણ ઓર્ડરમાં ખરીદવામાં આવી છે. પાકિસ્તાની વાયુસેનાએ 2006માં છ AWACS માટે $1.15 બિલિયનનો પ્રથમ ઓર્ડર આપ્યો હતો. પરંતુ, 2005ના ભૂકંપ બાદ પાકિસ્તાને ચાર એરક્રાફ્ટનો ઓર્ડર ઘટાડી દીધો હતો. 2012 માં, PAF એ મિહાસ એરબેઝ પર આતંકવાદી હુમલામાં તેના ચારમાંથી ત્રણ વિમાન ગુમાવ્યા હતા. જેમાંથી એક બરબાદ થઈ ગયો હતો અને અન્ય બેને ગંભીર નુકસાન થયું હતું. PAF એ ક્ષતિગ્રસ્ત વિમાનને આંતરિક રીતે પુનઃસ્થાપિત કર્યું.

SAAB ARI AWACS એરક્રાફ્ટનો ઉપયોગ 27 ફેબ્રુઆરી, 2019 ના રોજ પાકિસ્તાનના વળતા હુમલા દરમિયાન નૌશેરામાં ભારતીય બ્રિગેડ હેડક્વાર્ટર અને અન્ય સંસ્થાઓને નિશાન બનાવવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો. યોગાનુયોગ, ભારતે અગાઉ પાકિસ્તાનને સ્વીડિશ એરક્રાફ્ટના વેચાણ પર રાજદ્વારી વિરોધ નોંધાવ્યો હતો. આ એરક્રાફ્ટનો ઉપયોગ 27 ફેબ્રુઆરીના રોજ ઓપરેશન સ્વિફ્ટ રીટોર્ટમાં ભારતમાં લક્ષ્યો તરફ 25 ફાઇટર એરક્રાફ્ટને માર્ગદર્શન અને નિયંત્રણ કરવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો. આ એરક્રાફ્ટે PAFને યુદ્ધના મેદાન અને ભારતીય વાયુસેનાના એરક્રાફ્ટનું વાસ્તવિક સમયનું કવરેજ પૂરું પાડ્યું હતું.