વિદેશમાં ભીખ માગતા પકડાયેલા પાકિસ્તાની નાગરિકોનો મુદ્દો ફરી એકવાર ચર્ચામાં આવ્યો છે. શરૂઆતમાં જે સમસ્યા છૂટીછવાઈ લાગતી હતી તે હવે એક વ્યાપક, સંગઠિત ઘટના બની ગઈ છે. આનાથી પાકિસ્તાનને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે શરમ આવી છે અને સરકારને કડક પગલાં લેવાની ફરજ પડી છે.
વિદેશમાં પાકિસ્તાની ભિખારીઓ
અહેવાલો અનુસાર, વિદેશમાં પકડાયેલા લગભગ 90% ભિખારીઓ પાકિસ્તાની મૂળના છે. આ આંકડાએ પાકિસ્તાની અધિકારીઓમાં ગંભીર ચિંતા ઉભી કરી છે, કારણ કે તે ગરીબીને કારણે થતા વ્યક્તિગત સ્થળાંતર તરફ નહીં, પરંતુ એક સુવ્યવસ્થિત નેટવર્ક તરફ નિર્દેશ કરે છે.
સાઉદી અરેબિયા સૌથી વધુ પ્રભાવિત છે
સાઉદી અરેબિયા આ મુદ્દાથી સૌથી વધુ પ્રભાવિત દેશ તરીકે ઉભરી આવ્યો છે. ફક્ત 2025 માં, સાઉદી અધિકારીઓએ 56,000 પાકિસ્તાની નાગરિકોને ભીખ માગવા બદલ દેશનિકાલ કર્યા. આમાંથી મોટાભાગના લોકો મક્કા અને મદીનામાં ધાર્મિક સ્થળો પાસે ભીખ માગતા જોવા મળ્યા હતા.
યુએઈ અને અન્ય દેશોમાં કાર્યવાહી
આ સમસ્યા ફક્ત સાઉદી અરેબિયા પૂરતી મર્યાદિત નથી. સંયુક્ત આરબ અમીરાતે આશરે 6,000 પાકિસ્તાની ભિખારીઓને દેશનિકાલ કર્યા છે, જ્યારે અઝરબૈજાને આશરે 2,500 ભિખારીઓને પાછા મોકલ્યા છે. તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે આમાંના ઘણા લોકો ઉમરાહ, પ્રવાસી અને વર્ક વિઝાનો ઉપયોગ કરીને વિદેશ પ્રવાસ કરે છે અને આગમન પર ભીખ માંગવાનો આશરો લે છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં, ભિખારીઓ મસ્જિદો અને જાહેર સ્થળોની નજીક પાળીમાં કામ કરતા જોવા મળ્યા હતા.
શંકાસ્પદ મુસાફરી અને ગુમ થયેલા નાગરિકો
આ કટોકટીનું બીજું એક ચિંતાજનક પાસું એવા પાકિસ્તાની નાગરિકોની ચિંતા કરે છે જેઓ વિદેશ પ્રવાસ કરે છે અને પછી અચાનક ગાયબ થઈ જાય છે. 2025 માં, આશરે 24,000 પાકિસ્તાનીઓ કંબોડિયા ગયા હતા, પરંતુ 12,000 ક્યારેય પાછા ફર્યા નહીં. તેવી જ રીતે, મ્યાનમાર ગયેલા 4,000 પાકિસ્તાનીઓમાંથી, લગભગ 2,500 લોકો ગુમ છે. પાકિસ્તાની અધિકારીઓને ડર છે કે આમાંના ઘણા લોકો માનવ તસ્કરી રેકેટ અથવા ભીખ માગવા અને સાયબર ક્રાઇમ સાથે સંકળાયેલા ગેરકાયદેસર વિદેશી કામગીરીમાં ફસાયા હશે.
સરકારે લીધેલા પગલાં
પાકિસ્તાને આ મુદ્દે કડક કાર્યવાહી કરી છે. 2,000 થી વધુ દેશનિકાલ કરાયેલા ભિખારીઓના પાસપોર્ટ પહેલાથી જ સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે. 7,800 પાસપોર્ટ રદ કરવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે. આ વ્યક્તિઓ પર સાત વર્ષ માટે વિદેશ પ્રવાસ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. સરકારે સ્થળાંતર કરનારાઓની દાણચોરી નિવારણ (સુધારા) બિલ, 2025 પણ રજૂ કર્યું છે. આ બિલમાં બળજબરીથી ભીખ માગવા અને માનવ તસ્કરીમાં સામેલ એજન્ટો માટે 10 વર્ષ સુધીની જેલ અને ભારે દંડની જોગવાઈ છે.
