ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ બનતાની સાથે જ ચીનને મોટો ફટકો પડ્યો છે. ટ્રમ્પના દબાણ હેઠળ, પનામાએ ચીન સાથેના મેગા પ્રોજેક્ટને તોડી નાખવાનો નિર્ણય લીધો છે. પનામા કેનાલ અંગે ચીનનો બેલ્ટ એન્ડ રોડ (BRI) યોજના સમાપ્ત થઈ શકે છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ બન્યા પછી, દુનિયામાં ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી રહ્યા છે. અમેરિકાએ ચીન, કેનેડા અને મેક્સિકો જેવા દેશો પર ભારે ટેરિફ લાદ્યા છે. હવે પનામા કેનાલ અંગે ચીનને મોટો ફટકો પડ્યો છે. ટ્રમ્પના દબાણ હેઠળ, પનામાના રાષ્ટ્રપતિ જોસ રાઉલ મુલિનોએ કહ્યું કે તેઓ ચીનના બેલ્ટ એન્ડ રોડ (BRI) યોજનાને નવીકરણ નહીં કરે.
તાત્કાલિક ફેરફારો કરવાની જરૂર
યુએસ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયો રવિવારે પનામાની મુલાકાતે પહોંચ્યા હતા. જ્યાં તેમણે પનામાના રાષ્ટ્રપતિ રાઉલ મુલિનો સાથે પનામા કેનાલ અંગે ચર્ચા કરી હતી. આ દરમિયાન, રુબિયોએ કહ્યું કે પનામાએ પનામા કેનાલ પર ચીનની હાજરી અને પ્રભાવ ઘટાડવા માટે તાત્કાલિક ફેરફારો કરવાની જરૂર છે નહીં તો અમેરિકા તેના અધિકારીઓના રક્ષણ માટે જરૂરી પગલાં લેશે. હવે પનામાના રાષ્ટ્રપતિ મુલિનોએ પણ આ અંગે મોટું નિવેદન આપ્યું છે. રાષ્ટ્રપતિ રાઉલ મુલિનોએ કહ્યું કે પનામા ચીન સાથેના બેલ્ટ એન્ડ રોડ સોદાની સમીક્ષા કરશે નહીં અને ઉમેર્યું કે આ કરાર અકાળે સમાપ્ત થઈ શકે છે. વર્ષ 2017માં ચીન અને પનામા વચ્ચે એક કરાર થયો હતો. પનામા અમેરિકા સાથે નવા રોકાણો પર કામ કરવા માંગે છે. જેમાં માળખાગત સુવિધાઓના પ્રોજેક્ટ્સનો પણ સમાવેશ થાય છે. મુલિનોએ કહ્યું કે તેમને લાગે છે કે રુબિયોની મુલાકાત નવા સંબંધો બનાવવાના દ્વાર ખોલશે. પનામામાં શક્ય તેટલું અમેરિકન રોકાણ વધારવાનો પ્રયાસ કરીશું.
યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટે શું કહ્યું?
મુલિનોની ટિપ્પણી બાદ, યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટે જણાવ્યું હતું કે રુબિયોએ પનામાના રાષ્ટ્રપતિને કહ્યું હતું કે પનામા કેનાલ પર ચીનના “નિયંત્રણ” અંગેની ચિંતાનો અર્થ એ થઈ શકે છે કે અમેરિકાએ કેનાલની તટસ્થતા અને કામગીરી અંગે લાંબા સમયથી ચાલી આવતી ચિંતાઓને છોડી દેવી પડશે. જરૂરી પગલાં લેવા પડશે. સંધિ મુજબ પોતાના અધિકારોનું રક્ષણ કરવા માટે.
1977 ની સંધિ શું છે?
1977ની સંધિ હેઠળ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે નહેર પનામાના નિયંત્રણમાં પાછી આપી. આ કરાર મુજબ, જો આંતરિક સંઘર્ષ અથવા વિદેશી શક્તિ દ્વારા નહેરના સંચાલનમાં વિક્ષેપ પડે તો અમેરિકા લશ્કરી હસ્તક્ષેપ કરી શકે છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વારંવાર અને જાહેરમાં અમેરિકાને આ મુખ્ય જળમાર્ગ પર ફરીથી નિયંત્રણ મેળવવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી છે.
