- સુપ્રીમ કોર્ટે SBIને 15 માર્ચ સુધીમાં ઈલેક્ટોરલ બોન્ડનો ડેટા અપલોડ કરવા આદેશ કર્યો હતો
- સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશના પગલે 12મી માર્ચના રોજ 05.30 કલાકે તમામ આંકડા આપ્યાં
- એસબીઆઇએ 30મી જૂન સુધીનો સમય માંગ્યો હતો, જો કે સુપ્રીમ કોર્ટે માંગ ફગાવી હતી
SBIએ ચૂંટણી પંચને ઈલેક્ટોરલ બોન્ડ સંબંધિત તમામ ડેટા સબમિટ કર્યા. સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI) એ ચૂંટણી પંચને ઈલેક્ટોરલ બોન્ડ સંબંધિત તમામ ડેટા સબમિટ કર્યા છે. સુપ્રીમે આદેશ આપ્યો હતો આજે સાંજે 5.00 વાગ્યા સુધીમાં ડેટા સોંપવાનો, જેને SBIએ આજે સાંજે 5.30 વાગ્યે ડેટા ચૂંટણી પંચને સોંપ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે ચૂંટણી પંચને આ તમામ ડેટા 15 માર્ચ સુધીમાં પોતાની વેબસાઈટ પર અપલોડ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે સોમવારે એસબીઆઈને ઠપકો આપ્યો હતો
સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI) એ મંગળવારે (12 માર્ચ) ચૂંટણી પંચને ઈલેક્ટોરલ બોન્ડનો સંપૂર્ણ ડેટા મોકલી આપ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે સોમવારે (11 માર્ચ) SBIને ઠપકો આપ્યો હતો અને ચૂંટણી બોન્ડ સંબંધિત માહિતી પ્રદાન કરવાની સમયમર્યાદા વધારવાની માંગ કરતી અરજીને ફગાવી દીધી હતી. સાથે જ, કોર્ટે આદેશ આપ્યો હતો કે SBIએ 12 માર્ચના રોજ કામકાજના કલાકો પૂરા થતાં સુધીમાં ચૂંટણી પંચને ઈલેક્ટોરલ બોન્ડ વિશે સંપૂર્ણ માહિતી આપવી જોઈએ. તે મુજબ, SBIએ મંગળવારે સાંજે 5.30 વાગ્યા સુધીમાં ચૂંટણી પંચને ઈલેક્ટોરલ બોન્ડનો સંપૂર્ણ ડેટા મોકલી આપ્યો છે.
ચૂંટણી પંચની વેબસાઈટ 15 માર્ચ સુધીમાં અપડેટ કરવામાં આવશે
સુપ્રીમ કોર્ટમાં, CJI DY ચંદ્રચુડની આગેવાની હેઠળની પાંચ ન્યાયાધીશોની બંધારણીય બેંચે ચૂંટણી પંચને SBI દ્વારા શેર કરેલી માહિતીને 15 માર્ચે સાંજે 5 વાગ્યા સુધીમાં તેની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર પ્રકાશિત કરવાનો નિર્દેશ પણ આપ્યો છે. તેથી, હવે એસબીઆઈ દ્વારા ચૂંટણી પંચને ડેટા મોકલવામાં આવ્યો છે, તે 15 માર્ચ સુધીમાં તેની વેબસાઇટ પર પ્રકાશિત કરવાનો રહેશે.
પાંચ જજોની બેન્ચે એસબીઆઈને નોટિસ જાહેર કરી હતી
સુપ્રીમ કોર્ટમાં થયેલી સુનાવણીમાં જસ્ટિસ સંજીવ ખન્ના, જસ્ટિસ બી.આર. ગવઇ, જસ્ટિસ જે.બી. પારડીવાલા અને જસ્ટિસ મનોજ મિશ્રા પણ સામેલ હતા. બેન્ચે એસબીઆઈને નોટિસ જારી કરીને કહ્યું હતું કે જો બેંક તેના નિર્દેશો અને સમયમર્યાદાનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળ જાય છે, તો કોર્ટ તેના 15 ફેબ્રુઆરીના નિર્ણયના ઇરાદાપૂર્વક અનાદર બદલ તેની સામે પગલાં લઈ શકે છે.
મામલો શું છે?
તમને જણાવી દઈએ કે, 15 ફેબ્રુઆરીએ પાંચ સભ્યોની બંધારણીય બેન્ચે કેન્દ્રની ચૂંટણી બોન્ડ યોજનાને રદ્દ કરવાનો ઐતિહાસિક નિર્ણય આપ્યો હતો. તેને ગેરબંધારણીય ગણાવીને ચૂંટણી પંચને 13 માર્ચ સુધીમાં દાન આપનારાઓ, દાન તરીકે આપવામાં આવેલી રકમ અને દાન મેળવનારાઓને જાહેર કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો. આ નિર્ણય બાદ SBIએ ઈલેક્ટોરલ બોન્ડની વિગતો જાહેર કરવાની સમયમર્યાદા 30 જૂન સુધી લંબાવવાની વિનંતી કરી હતી. જો કે, સોમવારે, સુપ્રીમ કોર્ટે SBIની વિનંતીને અવગણી હતી અને ચૂંટણી પંચને મંગળવારે સાંજે કામના કલાકોમાં તમામ વિગતો પ્રદાન કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો.
SBIને વેબસાઈટ પર બોન્ડની માહિતી પ્રકાશિત કરવા નિર્દેશ આપ્યો
સુપ્રીમ કોર્ટે સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI)ને 5 વર્ષ પહેલા ઈલેક્ટરોલ બોન્ડ સ્કીમની શરૂઆતથી લઈને અત્યાર સુધીમાં કયા પક્ષને કેટલા ઈલેક્ટરોલ બોન્ડ જારી કર્યા છે તેની માહિતી આપવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. SBIએ ત્રણ સપ્તાહની અંદર ચૂંટણી પંચને ઈલેક્ટરોલ બોન્ડ દ્વારા રાજકીય પક્ષો દ્વારા મેળવેલા દાનની વિગતો આપવાની રહેશે. સર્વોચ્ચ અદાલતે એસબીઆઈને તેની વેબસાઈટ પર ઈલેક્ટરોલ બોન્ડ સંબંધિત માહિતી પ્રકાશિત કરવાનો પણ નિર્દેશ આપ્યો છે. તમને જણાવી દઈએ કે CJIની અધ્યક્ષતાવાળી પાંચ જજોની બંધારણીય બેંચે ગયા વર્ષે 2 નવેમ્બરે આ મામલે પોતાનો નિર્ણય સુરક્ષિત રાખ્યો હતો.
SBIએ રાજકીય પક્ષો દ્વારા રોકાયેલા ચૂંટણી બોન્ડની વિગતો પણ સબમિટ કરવાની રહેશે
ચૂંટણી દાન સંપૂર્ણપણે ‘નફા માટે નફા’ની શક્યતા પર આધારિત, CJI DY ચંદ્રચુડ ઉપરાંત સુપ્રીમ કોર્ટની બંધારણીય બેંચમાં જસ્ટિસ સંજીવ ખન્ના, જસ્ટિસ બીઆર ગવઈ, જસ્ટિસ જેબી પારડીવાલા અને જસ્ટિસ મનોજ મિશ્રા સામેલ હતા. SBIએ રાજકીય પક્ષો દ્વારા રોકાયેલા ચૂંટણી બોન્ડની વિગતો પણ સબમિટ કરવાની રહેશે. ઈલેક્ટરોલ બોન્ડની રોકડ રકમ ખરીદનારના ખાતામાં પરત કરવાની રહેશે. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું- કોર્પોરેટ ડોનર્સની માહિતી ચૂંટણી બોન્ડ દ્વારા જાહેર કરવી જોઈએ. કારણ કે કંપનીઓ દ્વારા રાજકીય પક્ષોને આપવામાં આવતું ચૂંટણી દાન સંપૂર્ણપણે ‘નફા માટે નફા’ની શક્યતા પર આધારિત છે.
ચૂંટણી બોન્ડ યોજના શું હતી?
રાજકીય દાનમાં પારદર્શિતા લાવવાની પહેલના ભાગરૂપે, કેન્દ્ર સરકારે 2 જાન્યુઆરી, 2018ના રોજ ચૂંટણી બોન્ડ યોજનાની જાહેરાત કરી હતી. ભારતીય નાગરિક અથવા ભારતમાં રચાયેલ અથવા સ્થપાયેલ કોઈપણ વ્યવસાય, સંગઠન અથવા કોર્પોરેશન કોઈપણ વ્યક્તિ દ્વારા ભારતીય સ્ટેટ બેંક (SBI) ની અધિકૃત શાખાઓમાંથી ચૂંટણી બોન્ડ ખરીદી શકાય છે. ઈલેક્ટરોલ બોન્ડ રૂ. 1000, રૂ. 10000, રૂ. 1 લાખ, રૂ. 10 લાખ અને રૂ. 1 કરોડના ગુણાંકમાં વેચાયા હતા. રાજકીય પક્ષને દાન આપવા માટે, તેઓ KYC- સુસંગત ખાતા દ્વારા ખરીદી શકાય છે.
29 જાન્યુઆરી 2018ના રોજ ચૂંટણી બોન્ડ યોજના સૂચિત કરવામાં આવી
રાજકીય પક્ષોએ તેમના મુદ્દાના 15 દિવસની અંદર આને એનકેશ કરવાનું હતું. ઈલેક્ટરોલ બોન્ડ દ્વારા દાન આપનાર દાતાનું નામ અને અન્ય માહિતી નોંધવામાં આવી ન હતી અને આ રીતે દાતા ગુપ્ત બની ગયા હતા. કોઈપણ વ્યક્તિ અથવા કંપની દ્વારા ખરીદી શકાય તેવા ઈલેક્ટરોલ બોન્ડની સંખ્યા પર કોઈ મર્યાદા ન હતી. કેન્દ્રએ ઈલેક્ટરોલ બોન્ડ સ્કીમ લાવવા માટે લોકોનું પ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમ 1951, કંપની એક્ટ 2013, ઈન્કમ ટેક્સ એક્ટ 1961 અને ફોરેન કોન્ટ્રીબ્યુશન રેગ્યુલેશન એક્ટ 2010માં સુધારો કર્યો હતો. સંસદ દ્વારા પસાર થયા પછી 29 જાન્યુઆરી 2018ના રોજ ચૂંટણી બોન્ડ યોજનાને સૂચિત કરવામાં આવી હતી.
