- ભારતીય મૂળની અવકાશયાત્રી પાંચમી જૂનથી સ્પેસમાં ફસાઈ ચુકી છે
- સુનિતા વિલિયમ્સનું મિશન માત્ર 10 દિવસ હતી હવે લંબાઈને 55 દિવસનું થયું
- ગુરુત્વાકર્ષણના અભાવે સુનિતા વિલિયમ્સનાં હાડકાં નબળાં પડી શકે છે
ભારતીય મૂળની અમેરિકી અવકાશયાત્રી સુનિતા વિલિયમ્સ અને તેના સહયોગી બુચ વિલ્મોર છેલ્લા 55 દિવસથી સ્પેસમાં ફસાયેલી સ્થિતિમાં છે. બંને એસ્ટ્રોનોટ ગત પાંચમી જૂન 2024થી બોઈંગના સ્ટારલાઈનર સ્પેસક્રાફટથી ઈન્ટરનેશનલ સ્પેસ સ્ટેશન માટે રવાના થયા હતા. તેઓનું આ મિશન માત્ર 10 દિવસનું હતુ. પરંતુ સ્પેસક્રાફટમાં ટેક્નિકલ ક્ષતિ આવવાથી તેઓનું ધરતી પર પરત આવવામાં સમસ્યા વર્તાઈ રહી છે.
હવે રિપોર્ટસથી જાણવા મળે છે કે સુનિતા વિલિયમ્સ અને બુચ વિલ્મોરને અવકાશના બહારના ગુરુત્વાકર્ષણ ખેંચાણની અછતથી સ્નાયુઓ અને હાડકાની ડેન્સિટીમાં ઘટાડો થવાનો ખતરો છે. આ સ્થિતિને ઓસ્ટિયોપોરોસિસ કહે છે. જાણીએ આનાથી શું આરોગ્ય સમસ્યા થાય છે.
અવકાશયાત્રીને થતી આરોગ્ય સમસ્યા
આરોગ્ય નિષ્ણાતોના જણાવ્યા પ્રમાણે સ્નાયુઓને નુકસાન અને હાડકાના ઘનત્વનું શરીર પર અવકાશ અને ધરતી પર બંને જગ્યાએ પ્રભાવ પડી શકે છે. પૃથ્વી પર સરકોપેનિયાથી શક્તિ, સંતુલન અને ગતિશિલતા ઓછી હોય છે. જેનાથી અચાનક પડી જવાનું અને ફ્રેકચરનો ખતરો વધી જતો હોય છે.
ઓસ્ટિયોપોરોસિસને લીધે હાડકાં નબળાં પડે છે. અને તેના તૂટવાનું પણ જોખમ વધુ રહે છે. આ બંને સ્થિતિમાં સર્વાઈવ કરવામાં ઘણી સમસ્યા આવી શકે છે. આનાથી જીવનમાં ઘણી બધી સમસ્યા સહન કરવી પડી શકે છે.
સ્પેસમાં આરોગ્યની શું સમસ્યા આવી શકે છે
તબીબોના જણાવ્યા પ્રમાણે, ગુરુત્વાકર્ષણની અછતને લીધે અવકાશયાત્રીઓના સ્નાયુઓ નબળાંં પડે છે. કારણ કે, પૃથ્વીની સરખામણીમાં ત્યાં ખૂબ ઝડપથી કેલ્શિયમ ગુમાવે છે. જેના લીધે હાડકાના ઘનત્વ અને માંશપેશીઓની શક્તિમાં ઘટાડો થાય છે. આ સમસ્યાને લઈ જયારે ધરતીના ગુરુત્વાકર્ષણમાં એસ્ટ્રોનોટ્સ આવતા હોય છે ત્યારે તેઓને ગંભીર આરોગ્ય સમસ્યા થઈ શકે છે.
સ્નાયુઓ પર અસર થાય
અવકાશમાં ગુરુત્વાકર્ષણ ન હોવાથી સુનિતા વિલિયમ્સ અને બુચ વિલ્મોર સ્નાયુઓ અને હાડકાઓમાં ઘનત્વમાં ઘટાડો અનુભવી શકે છે. આને ઓસ્ટિયોપોરોસિસની સ્થિતિ કહે છે. ઈન્ટરનેશનલ અવકાશ સ્ટેશન પર દૈનિક દિનચર્યા આ અસરોને ઓછી કરવામાં ખૂબ મદદ કરે છે પરંતુ જોખમ બની રહે છે.
સુનિતા વિલિયમ્સે શું કરવાનું
આરોગ્ય નિષ્ણાતના જણાવ્યા પ્રમાણે દરરોજ કસરત અને પૂરતું પોષણ ધરતી પર અને અવકાશમાં બંને જગ્યાએ જરૂરી છે. પૃથ્વી પર વજન વધારતી પ્રવૃત્તિઓની સાથે પ્રોટિન અને કેલ્શિયમથી ભરપૂર આહાર આ અસરને ઓછી કરી શકે છે. જ્યારે સ્પેસમાં યોગ્ય કસરત અને આહાર મળતો રહે તો આ સમસ્યાથી રક્ષણ મળે.
