- સુનિતા વિલિયમ્સના મિશનમાં ક્ષતિ આવતા મિશન લંબાયું
- હવે નાસા અને એલન મસ્ક સુનિતાને ધરતી પર નીચે લાવી શકે છે
- સુનિતાના સ્ટારલાઈનર કેપસ્યૂલમાં ખામીને લીધે સુનિતા અવકાશમાં ફસાઈ
ભારતીય મૂળની અમેરિકી અવકાશયાત્રી સુનિતા વિલિયમ્સને સ્પેસ સ્ટેશન સુધી પહોંચાડનારું કેપસ્યૂલ હજી ત્યાં જ સ્થિર છે. એટલે કે સ્પેશન સ્ટેશન સાથે જોડાયેલું છે. બોઈંગના કેપસ્યૂલ સ્ટારલાઈનરને 13 જૂને સુનિતા અને તેના અવકાશયાત્રી બેરી બુચ વિલમોરને લઈ ધરતી પર આવવાનું હતું પરંતુ ટેક્નિકલ ક્ષતિને લીધે એવું ન થઈ શક્યું.
જો આ કેપસ્યૂલથી આ બંનેને ધરતી પર આવાનું હોય તો કઈ રીતે પરત આવશે આ અંગે નાસાએ અવકાશયાત્રીઓને નીચે લાવવાની કોઈ તારીખ નક્કી નથી બતાવી. કારણ કે પાંચ જૂને લિફ્ટ ઑફ પછી કેપસ્યૂલમાં પાંચ સ્થળે હિલીયમ લીક હતો. પાંચ મેન્યૂવરિંગ થ્રસ્ટર્સ બંધ થયા એટલે વાલ્વ ફેલ થઈ જતા તે સંપૂર્ણ રીતે બંધ નહોતું થઈ શક્યું. આટલું ઓછું હોય તેમ રિએક્શ સિસ્ટમ પણ ખરાબ થઈ ગઈ હતી.
આ બધી ટેક્નિકલ ખામીને લીધે બંને અવકાશ યાત્રીઓને નક્કી સમયથી વધુ દિવસ પસાર કરવા પડી રહ્યા છે. હવે મિશનને વચમાં આ સ્પેસક્રાફટને યોગ્ય રીતે પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. હવે જાણીએ કે નાસાનો શું પ્લાન છે. કઈ રીતે નાસાના સિનિયર મોસ્ટ એસ્ટ્રોનોટ્સને પરત જમીન પર લવાય.
અત્યારે સ્પેસ સ્ટેશનની સ્થિતિ શું છે ?
નાસાના કોમર્શિયલ ક્રૂ મેનેજર સ્ટીવ સ્ટિચે જણાવ્યું સ્ટારલાઈનલ વધુમાં વધુ 45 દિવસ સુધી સ્પેસ સ્ટેશન સાથે રહી શકે છે. સાથે તેને એવું પણ કહ્યું કે જો સ્થિતિ વધુ ખરાબ થાય તો સમય પર કેપસ્યૂલને રિપેરિંગ કરી ન શક્યા તો કેપસ્યૂલ સ્પેસ સ્ટેશન પર 73 દિવસ સુધી સંકળાયેલું રહી શકે છે. આને લઈ બેક-અપ પ્લાન બનાવવામાં આવી રહ્યો છે. અત્યારે ત્યાં નવ એસ્ટ્રોનો્ટસ છે.
માત્ર આઠ દિવસના મિશનને એક મહિનો થયો
વર્તમાન પરિસ્થિતિ અનુસાર, નાસા 6 જુલાઈ, 2024ના રોજ સ્ટારલાઈનર કેપ્સ્યૂલમાં બંને અવકાશયાત્રીઓને પૃથ્વી પર લાવશે. એટલે કે જે મિશન પહેલા 8 દિવસનું હતું તે હવે એક મહિનાનું હશે. એટલે કે સુનિતા અને બેરી સ્ટારલાઈનરની ટેક્નિકલ ખરાબીને કારણે 22 દિવસ સુધી અવકાશમાં રહેશે.
સ્ટારલાઈનર પૃથ્વી તરફ ફેંકવામાં આવશે
સ્ટારલાઇનરમાં વિસ્તરણ કરી શકાય તેવી પ્રોપલ્શન સિસ્ટમ છે. એટલે કે આ વાહનમાં સર્વિસ મોડ્યુલ છે. જો બંને અવકાશયાત્રીઓને આ કેપ્સ્યુલ દ્વારા પૃથ્વી પર લાવવામાં આવશે, તો માત્ર આ સર્વિસ મોડ્યુલ સ્ટારલાઈનરને સ્પેસ સ્ટેશનથી અલગ કરશે. પછી તે તેને ચોક્કસ સ્થિતિમાં લાવશે અને તેને સીધો પૃથ્વી તરફ મોકલશે. કેપ્સ્યુલ પૃથ્વીના વાતાવરણને પાર કરીને પેરાશૂટ દ્વારા જમીન પર પડશે. હાલમાં, નાસા અને બોઇંગના એન્જિનિયરો આ કેપ્સ્યુલના સમારકામમાં વ્યસ્ત છે.
સુનિતા વિલિયમ્સ સ્પેસ સ્ટેશન પર જતા પહેલા મીડિયાની સામે ફોટા પડાવી રહી છે
બંને સંસ્થાઓના એન્જિનિયરો હ્યુસ્ટનમાં સિમ્યુલેશન ચલાવી રહ્યા છે. જેથી કેપ્સ્યુલને ઠીક કરી શકાય. સોફ્ટવેર અપગ્રેડ કરવામાં આવી રહ્યું છે. ઉપરાંત, આ વિકલ્પ પર વિચાર કરવામાં આવી રહ્યો છે કે શું સ્પેસ સ્ટેશન પર જ હાર્ડવેર બદલીને સમસ્યા હલ કરી શકાય છે કે નહીં. નાસાનું ગ્રીન સિગ્નલ મળતાની સાથે જ સ્ટારલાઈનરના થ્રસ્ટર્સ ચાલુ થઈ જશે. જેથી આ કેપ્સ્યુલ સ્પેસ સ્ટેશનથી અલગ થઈ શકે. આ પછી પૃથ્વી પર પાછા ફરવાની છ કલાકની ખતરનાક યાત્રા શરૂ થશે.
જો કંઈક અણધાર્યું બને તો?
નાસાએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે સ્ટારલાઈનરની પ્રોપલ્શન સિસ્ટમ ક્ષતિગ્રસ્ત હોવા છતાં આ કેપ્સ્યુલ અવકાશયાત્રીઓને પૃથ્વી પર લાવી શકે છે. જો એકદમ જરૂરી હોય તો, આ કેપ્સ્યુલ એસ્કેપ પોડની જેમ કામ કરશે. પરંતુ આ પગલું ઈમરજન્સીમાં લેવામાં આવશે. તેને ઉપાડતા પહેલા, સ્ટારલાઇનરની બધી વસ્તુઓ જોવામાં આવશે.
જો નાસાને લાગે છે કે મિશનના નિર્ધારિત સમય દરમિયાન સ્ટારલાઈનરની સોલર પેનલને નુકસાન થઈ રહ્યું છે અથવા તેના કોઈપણ ઘટકોને નુકસાન થઈ રહ્યું છે, તો અવકાશયાત્રીઓને તરત જ પૃથ્વી પર પાછા મોકલવામાં આવશે. આવી ઘટના માત્ર સ્ટારલાઈનર સાથે જ બની નથી.
આ સ્પેસએક્સનું ડ્રેગન-2 ક્રૂ કેપ્સ્યૂલ છે, જેનો ઉપયોગ ઈમરજન્સીમાં કરવામાં આવશે
અગાઉ 2020 માં, નાસાએ સ્પેસએક્સના ડ્રેગન કેપ્સ્યૂલમાં પ્રથમ વખત સ્પેસ સ્ટેશન પર ગયેલા અવકાશયાત્રીઓને પણ રોક્યા હતા. તે મિશન 62 દિવસમાં પૂર્ણ થયું હતું. તે સમયે ઈન્ટરનેશનલ સ્પેસ સ્ટેશન પર સ્ટાફ ઓછો હોવાથી અવકાશયાત્રીઓને રોકી દેવામાં આવ્યા હતા. આ ઉપરાંત સ્પેસ સ્ટેશનમાં ઘણી જગ્યાએ મેઈન્ટેનન્સનું કામ ચાલી રહ્યું હતું.
જો સ્ટારલાઇનરનો ઉપયોગ ન થાય… તો શું?
જો સુનિતા વિલિયમ્સ અને બેરી વિલ્મોરને લાવવા માટે સ્ટારલાઈનરનો ઉપયોગ ન કરવામાં આવે તો નાસાની પ્રથમ પસંદગી સ્પેસએક્સની ડ્રેગન-2 કેપ્સ્યુલ છે. આ માર્ચ મહિનામાં ચાર અવકાશયાત્રીઓને સ્પેસ સ્ટેશન પર લઈ ગયા હતા. આ કેપ્સ્યુલની ખાસિયત એ છે કે ઈમરજન્સીની સ્થિતિમાં વધુ લોકો પણ તેમાં બેસી શકે છે. જો કે, જો આવી સ્થિતિ ઉભી થશે તો બોઇંગ માટે સમગ્ર વિશ્વમાં બદનામ થવાની તક હશે. પરંતુ નાસા અને બોઇંગના એન્જિનિયરોએ દાવો કર્યો છે કે આવી સ્થિતિ નહીં થાય.
