- ભારત અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચેની ત્રીજી T20 મેચ ખૂબ જ રોમાંચક રહી
- આંતરરાષ્ટ્રીય મેચમાં પ્રથમ વખત 2-2 સુપર ઓવર જોવા મળી
- સુપર ઓવરનો નિયમ વર્ષ 2008માં લાવવામાં આવ્યો
ભારત અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચેની ત્રીજી T20 મેચ ખૂબ જ રોમાંચક રહી છે. દર્શકો માટે આ મેચ સાર્થક રહી હતી. આંતરરાષ્ટ્રીય મેચમાં પ્રથમ વખત 2-2 સુપર ઓવર જોવા મળી છે. આવી સ્થિતિમાં આ મેચ પોતાનામાં એક ઐતિહાસિક મેચ રહી છે. શું તમે ક્રિકેટમાં સુપર ઓવરનો ઈતિહાસ જાણો છો? આનો અમલ ક્યારે થયો, પહેલીવાર સુપર ઓવર કોની વચ્ચે રમાઈ. કઈ ટીમે પ્રથમ સુપર ઓવરમાં જીત મેળવી છે. કેટલી વાર એવું બન્યું કે સુપર ઓવર વચ્ચે સુપર ઓવર રમાઈ? ચાલો તમને આ બધા પ્રશ્નોના જવાબો આપીએ.
પ્રથમ વખત સુપર ઓવરનો નિયમ 2008માં આવ્યો
તમને જણાવી દઈએ કે વર્ષ 2007 પહેલા સુપર ઓવર જેવો કોઈ નિયમ નહોતો. આ સમય સુધીમાં બોલ આઉટ થઈ ગયો હતો. T20 વર્લ્ડ કપમાં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે રમાયેલ બોલ આઉટને કોઈ ભૂલી શકે તેમ નથી. આ મેચ ડ્રો રહી હતી, પરંતુ ભારતે આ મેચ બોલ આઉટથી જીતી લીધી હતી. આ પછી, બોલ આઉટનો નિયમ નાબૂદ કરવામાં આવ્યો અને ટાઈ મૅચને સમાપ્ત કરવા માટે સુપર ઓવર શરૂ કરવામાં આવી. સુપર ઓવરનો નિયમ વર્ષ 2008માં આવ્યો હતો. આ પછી જો કોઈ મેચ ડ્રો થતી તો તેના માટે સુપર ઓવર કરવામાં આવતી હતી.
સુપર ઓવર 2012માં કાયમી અમલમાં આવી
ઈતિહાસની પ્રથમ સુપર ઓવર મેચ વેસ્ટ ઈન્ડિઝ અને ન્યુઝીલેન્ડ વચ્ચે રમાઈ હતી, જેમાં વેસ્ટ ઈન્ડિઝનો વિજય થયો હતો. આવી સ્થિતિમાં વેસ્ટ ઈન્ડિઝ સુપર ઓવર જીતનારી પ્રથમ ટીમ બની ગઈ છે. આઈસીસી વર્લ્ડ કપ 2011માં પણ સુપર ઓવરનો નિયમ હતો, પરંતુ આ ICC ટૂર્નામેન્ટમાં એક પણ મેચ ડ્રો થઈ ન હતી. ત્યારબાદ 1 ઓક્ટોબર 2012ના રોજ જ્યારે T20 મેચ ડ્રો થઈ ત્યારે સુપર ઓવર કાયમ માટે લાગુ કરવામાં આવી હતી. ત્યારપછી આઈસીસીએ સુપર ઓવરના નિયમોમાં પણ ઘણા ફેરફાર કર્યા છે.
2019 પછી સુપર ઓવર માટે નવા નિયમો
2019 વર્લ્ડ કપ ફાઇનલમાં ન્યૂઝીલેન્ડ અને ઇંગ્લેન્ડ વચ્ચેની મેચ ટાઈ રહી હતી. આ પછી સુપર ઓવર કરવામાં આવી હતી, પરંતુ સુપર ઓવર પણ ટાઈમાં સમાપ્ત થઈ હતી. આવી સ્થિતિમાં ઈંગ્લેન્ડને જીત અપાઈ કારણ કે તેની પાસે સૌથી વધુ બાઉન્ડ્રી હતી, પરંતુ સુપર ઓવરનો આ નિયમ વિવાદમાં આવ્યો. ચાહકોને પણ મેચનું પરિણામ નક્કી કરવા માટે MCCની આ પદ્ધતિ પસંદ ન આવી, તેથી સુપર ઓવરના નિયમો ફરીથી બદલવામાં આવ્યા. હવે નવા નિયમો અનુસાર, મેચ પૂરી ન થાય ત્યાં સુધી સુપર ઓવર ચાલુ રહેશે.
2 સુપર ઓવર ક્યારે થઈ?
તમને જણાવી દઈએ કે આ પહેલીવાર નથી જ્યારે એક જ મેચમાં બે સુપર ઓવર રમાઈ હોય. આ પહેલા પણ IPL 2020માં સુપર ઓવરના નવા નિયમો લાગુ થયા બાદ તેનું ઉદાહરણ જોવા મળ્યું હતું. આઈપીએલની આ સિઝનમાં 2-2 મેચ એવી હતી જેમાં બે સુપર ઓવર રમવાની હતી. પ્રથમ મેચ RCB અને મુંબઈ ઈન્ડિયન્સ વચ્ચે રમાઈ હતી, જેમાં વિરાટની ટીમનો વિજય થયો હતો. જ્યારે બીજી મેચ કિંગ્સ ઈલેવન પંજાબ અને મુંબઈ ઈન્ડિયન્સ વચ્ચે રમાઈ હતી. નોંધનીય છે કે સુપર ઓવરમાં બનાવેલા રન અને વિકેટો ખેલાડીના અંગત રેકોર્ડમાં ગણવામાં આવતા નથી.
બેટ્સમેન સંબંધિત નિયમો
નિયમો અનુસાર પ્રથમ સુપર ઓવરમાં આઉટ થનાર બેટ્સમેન બીજી સુપર ઓવરમાં બેટિંગ કરી શકતો નથી. સુપર ઓવરની શરૂઆત પહેલા બંને ટીમો પોતાના ત્રણ બેટ્સમેનોના નામ નક્કી કરે છે, જે સુપર ઓવરમાં ભાગ લેશે. જો કોઈ બેટ્સમેનને પ્રથમ સુપર ઓવરમાં પસંદ કરવામાં આવે છે, પરંતુ તે બેટિંગ કરતો નથી અથવા અણનમ રહ્યો છે, તો તે બીજી સુપર ઓવરમાં બેટિંગ કરી શકે છે. તેવી જ રીતે, જો તે રિટાયર્ડ હર્ટ થાય છે, તો તે વિકેટ પડવાના સમયે અથવા પછીની સુપર ઓવરમાં બેટિંગ કરવા માટે પાત્ર રહે છે. મેચ દરમિયાન પણ, ખેલાડીઓ ઈજાગ્રસ્ત થયા પછી બેટિંગ કરવા માટે રિટાયર્ડ હર્ટ થાય છે અને જ્યારે વિકેટ પડી જાય ત્યારે બેટિંગ કરવા માટે આવે છે. મોટા ભાગના પ્રસંગોએ, નવમી વિકેટના પતન પછી બેટ્સમેન ઈજાગ્રસ્ત હોવા છતાં બેટિંગ કરતા જોવા મળ્યા છે.
ભારતે યશસ્વી જયસ્વાલની જગ્યાએ સંજુ સેમસનને બીજી સુપર ઓવરમાં બેટિંગ માટે મોકલ્યો હતો. તે સંપૂર્ણપણે વ્યૂહાત્મક નિર્ણય હતો. યશસ્વી પ્રથમ સુપર ઓવરમાં અણનમ રહ્યો હતો, પરંતુ રોહિતના સ્થાને આવ્યા બાદ પ્રથમ સુપર ઓવરમાં અણનમ રહ્યો હોવાથી રિંકુ સિંહે બીજી સુપર ઓવરમાં બેટિંગ કરી હતી. રોહિત શા માટે બેટિંગ કરે છે તે અંગે હજુ પણ મૂંઝવણ છે. આઉટ થવું અને રિટાયર્ડ હર્ટ થવું એમાં તફાવત છે. જો કોઈ બેટ્સમેન રિટાયર્ડ હર્ટ થાય છે, તો તે ફરીથી બેટિંગ કરી શકે છે, પરંતુ નિવૃત્ત બેટ્સમેનને ફરીથી બેટિંગ કરવાનો મોકો ત્યારે જ મળે છે જ્યારે વિરોધી કપ્તાન તેની મંજૂરી આપે.
મેચમાં કેટલી સુપર ઓવર હોઈ શકે?
ICCના નિયમો અનુસાર, મેચનું પરિણામ જાહેર ન થાય ત્યાં સુધી સુપર ઓવર થવી જોઈએ. જો ભારત અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે બીજી સુપર ઓવરમાં ટાઈ હોત તો ત્રીજી સુપર ઓવર યોજાઈ હોત. જો સુપર ઓવરની પૂર્ણાહુતિ પહેલા વરસાદ પડે અથવા અન્ય કોઈ કારણોસર આગળની રમત શક્ય ન બને તો મેચ ટાઈ રહેશે.
શું દરેક સુપર ઓવરમાં નવો બોલ મળે છે?
ના, સુપર ઓવર માટે નવો બોલ ઉપલબ્ધ નથી. યજમાન ક્રિકેટ બોર્ડ દરેક T20 મેચ માટે બોલનું બોક્સ પૂરું પાડે છે. છ નવા બોલ અને ઘણા જૂના બોલ છે, જેનો ઉપયોગ અલગ-અલગ ઓવરો માટે કરવામાં આવ્યો છે. સુપર ઓવરમાં એ જ બોલનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે જેની સાથે આખી મેચ રમાઈ હોય. બોલિંગ ટીમ સુપર ઓવર નાખવા માટે મેચમાં ઉપયોગમાં લેવાતો કોઈપણ બોલ પસંદ કરી શકે છે. સુપર ઓવરમાં, બીજા દાવમાં બોલિંગ કરતી ટીમ પણ તે જ બોલમાંથી કોઈપણ બોલ પસંદ કરી શકે છે. તેમજ સુપર ઓવરમાં વિપક્ષી ટીમે જે બોલથી ફેંકી છે.
