પાકિસ્તાની સેના ઘણીવાર બળવો કરે છે અથવા પોતાના મનપસંદને સત્તાની ટોચ પર બેસાડવાનો પ્રયાસ કરે છે.
હસ્તક્ષેપ વિના સર્વોચ્ચ સત્તા મળી
પાકિસ્તાન આ પ્રથા માટે વિશ્વભરમાં કુખ્યાત છે. આ વખતે, પાકિસ્તાની સેનાને આવી કોઈપણ હસ્તક્ષેપ વિના સર્વોચ્ચ સત્તા આપવામાં આવી હતી. આર્મી ચીફ અસીમ મુનીરે દેશના પ્રથમ સંરક્ષણ દળના વડાનું પદ સંભાળ્યું છે. પાકિસ્તાની બંધારણમાં 27મા સુધારા દ્વારા આ પદ બનાવવામાં આવ્યું હતું. આ હેઠળ, આસીમ મુનીર હવે આગામી પાંચ વર્ષ માટે ત્રણેય સશસ્ત્ર દળો જેમ કે, આર્મી, વાયુસેના અને નૌકાદળનું નેતૃત્વ કરશે.
નાગરિક અને લશ્કરી શાસન વચ્ચે વધઘટ
પાકિસ્તાની સંસદ દ્વારા પસાર કરાયેલા આ સુધારાઓએ ત્રણેય સશસ્ત્ર દળોમાં સૌથી વરિષ્ઠ ભૂમિકા, જોઈન્ટ ચીફ્સ ઓફ સ્ટાફ કમિટીના અધ્યક્ષ પદને નાબૂદ કર્યું. 1971ના ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધમાં પાકિસ્તાનની હાર બાદ 1976માં ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન ઝુલ્ફીકાર અલી ભુટ્ટોએ આ પદ બનાવ્યું હતું. વર્તમાન CJCSC, જનરલ સાહિર શમશાદ મિર્ઝાની નિવૃત્તિ સાથે, આ પદ પાકિસ્તાનના સંરક્ષણ માળખામાં તેની દાયકાઓથી ચાલી આવતી હાજરીનો અંત લાવે છે. 1947માં પાકિસ્તાનની રચના થઈ ત્યારથી, તે નાગરિક અને લશ્કરી શાસન વચ્ચે વધઘટ કરતું રહ્યું છે. ખુલ્લેઆમ શાસન કરનારા છેલ્લા લશ્કરી નેતા પરવેઝ મુશર્રફ હતા. જેમણે 1999માં બળવા દ્વારા સત્તા કબજે કરી અને 2008 સુધી રાષ્ટ્રપતિ તરીકે સેવા આપી હતી.
મુનીરનું પરમાણુ શસ્ત્રો પર નિયંત્રણ
પાકિસ્તાનમાં કેટલાક સમયથી લોકપ્રિય રીતે ચૂંટાયેલી સરકાર સત્તામાં હોવા છતાં, રાજકીય અને આર્થિક ક્ષેત્રો પર લશ્કરનો પ્રભાવ ઊંડો રહે છે. આનો અર્થ એ થઈ શકે છે કે બંને સાથે મળીને સરકાર ચલાવી રહ્યા છે. 27મા સુધારાએ આ સંતુલનને સૈન્યની તરફેણમાં વાળ્યું. અસીમ મુનીરને ત્રણેય સશસ્ત્ર દળોના વડા તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે, તેમજ પરમાણુ શસ્ત્રો પ્રણાલીના પ્રભારી તરીકે પણ નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. ત્રણેય દળોનું એકંદર નિયંત્રણ રાષ્ટ્રપતિ અને મંત્રીમંડળથી સીડીએફને પણ ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યું છે.
મુનીરનો કાર્યકાળ લંબાયો, ટ્રાયલમાંથી આજીવન મુક્તિ
સંરક્ષણ દળોના વડા તરીકે અસીમ મુનીરનો કાર્યકાળ પણ ફરીથી નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. બંધારણીય સુધારા હેઠળ, તેમનો કાર્યકાળ ઓછામાં ઓછો 2030 સુધી લંબાવવામાં આવ્યો છે. તેઓ 27 નવેમ્બરે નિવૃત્ત થવાના હતા, પરંતુ હવે 2030 સુધી તેમના નવા પદ પર ચાલુ રહેશે. આ ફેરફારો મુનીરને દેશના રાષ્ટ્રપતિની સમાન કાનૂની રક્ષણ પણ આપે છે. રાષ્ટ્રપતિની જેમ, ફિલ્ડ માર્શલને કોઈપણ કાનૂની કાર્યવાહીથી આજીવન મુક્તિ આપવામાં આવશે. આ રક્ષણ વાયુસેના અને નૌકાદળના વડાઓને પણ આપવામાં આવ્યું છે.
શાહબાઝ સરકારમાં મુનીરનો પ્રભાવ
આસીમ મુનીરે લશ્કરી ગુપ્તચર વિભાગ અને બાદમાં પાકિસ્તાનની જાસૂસી સંસ્થા ઇન્ટર-સર્વિસિસ ઇન્ટેલિજન્સના વડા તરીકે સેવા આપી હતી. 2019માં, તત્કાલીન વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાનના કાર્યકાળ દરમિયાન, મુનીરને માત્ર આઠ મહિના કાર્યકાળ પછી ગુપ્તચર વડા પદ પરથી દૂર કરવામાં આવ્યા હતા, જે કારણોસર ક્યારેય જાહેર કરવામાં આવ્યા ન હતા. કાયદા ઘડનારાઓએ ઇમરાન ખાનને સત્તા પરથી હાંકી કાઢ્યા ત્યારે મુનીરનું નસીબ બદલાઈ ગયું છે.
