મેરઠના વિશ્વ પ્રસિદ્ધ વાદ્ય બ્યુગલને સત્તાવાર રીતે GI ટેગ આપવામાં આવ્યો છે. આ ટેગ મળતાં જ મેરઠનું બ્યુગલ હવે વિશ્વમાં પોતાની અલગ છાપ ધરાવશે. આ GI ટેગ શું હોય છે અને કેવી રીતે અપાય છે તેમજ કેવી રીતે તેના માટે અરજી કરવી જોઈએ.
ભારતમાં 2004માં પ્રથમ વખત GI ટેગ આપવામાં આવ્યો
GI tagનું પુરૂ નામ જીઓગ્રાફિકલ ઈન્ડિકેશન છે. કોઈ પણ પ્રદેશમાં ઉત્પાદિત થતી ખાસ વસ્તુ કે જે વિશેષ ગુણવત્તા ધરાવતી હોય તેને આ ટેગ આપવામાં આવે છે. દેશમાં ખેતી,હસ્તકલા અને ખાદ્ય સામગ્રીને આ ટેગ અપાય છે. ભારતમાં GI ટેગનો ઈતિહાસ જોઈએ તો સામાન્ય રીતે તે 1999માં અમલ થયો અને 2003માં તે જાણીતો બન્યો હતો. દાર્જિલિંગની ચાને ભારતમાં 2004માં પ્રથમ વખત GI ટેગ આપવામાં આવ્યો હતો.
GI ટેગનો સમયગાળો એક દાયકા સુધીનો હોય છે
કોઈ પણ ખાસ ઉત્પાદન માટે GI ટેગ મેળવવા માટે વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય હેઠળ આવતા ચેન્નાઈ ખાતેના કન્ટ્રોલર જનરલ ઓફ પેટન્ટ ડિઝાઈન એન્ડ ટ્રેડમાર્કમાં રજિસ્ટ્રેશન કરાવવું પડે છે. જ્યાં આ ઉત્પાદનને ભૌગોલિક સંકેતોના આધારે GI ટેગ આપવામાં આવે છે. જેમાં આંતરિક વેપાર વિભાગ દ્વારા જે તે ઉત્પાદનને આ ટેગ એનાયત કરવામાં આવે છે. GI ટેગનો સમયગાળો એક દાયકા સુધીનો હોય છે. ત્યાર બાદ તેને ફરીવાર રીન્યૂ કરવામાં આવે છે.
ભારત સરકારે ગુજરાતને 28 GI ટેગ આપ્યા
ભારત સરકારે ગુજરાતને 28 GI ટેગ આપ્યા છે. જેમાંથી 23 હસ્તકળા અને 4 એગ્રીકલ્ચર માટે આપવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત 26 જુલાઈ 2024 સુધીના રેકોર્ડ મુજબ દેશમાં વિવિધ ખાસિયતોના આધારે 606 GI ટેગ અપાયેલા છે. તાજેતરમાં જ ભારત સરકારે નવસારીમાં અમલસાડ ચીકુ અને ઘરચોળાને GI ટેગ આપ્યો છે. હિમાચલની કાંગડા ચાને યુરોપિયન યૂનિયન દ્વારા GI ટેગ આપવામાં આવ્યો છે. જ્યારે બાસમતી ચોખાના GI ટેગ માટે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે ખેંચતાણ ચાલુ છે.
