- ISRO એક બાદ એક પોતાના મિશન પર સફળ
- આદિત્ય-L1 અવકાશયાન સફળતાપૂર્વક લોન્ચ કર્યું
- 5 વર્ષ સુધી અહીં રહેશે આદિત્ય L1, સૂર્ય વિશે અભ્યાસ કરશે
ISRO એક બાદ એક પોતાના મિશન પર સફળ ઉતરી રહ્યુ છે. પહેલા ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવીય ક્ષેત્રમાં ચંદ્રયાન-3ના સફળ ઉતરાણ બાદ ભારત હવે સૂર્ય પર પણ પોતાનો ધ્વજ ફરકાવ્યો છે. ભારતનું પ્રથમ સૂર્ય મિશન હવે તેના લક્ષ્ય સુધી પહોંચવામાં સફળતા મળી છે. આદિત્ય L1ની સફળતા પર PM મોદીએ અભિનંદન પાઠવ્યા છે.
2 સપ્ટેમ્બરના રોજ, ISROના PSLV-C57 એ સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટર (SDSC), શ્રીહરિકોટાના બીજા લોન્ચ પેડ પરથી આદિત્ય-L1 અવકાશયાન સફળતાપૂર્વક લોન્ચ કર્યું. આજે તે તેના નિયુક્ત L1 પોઈન્ટ પર પહોંચી ગયું છે. હવે તે લગભગ પાંચ વર્ષ સુધી અહીં રહેશે અને સૂર્ય વિશે અભ્યાસ કરશે.
PM મોદીએ અભિનંદન પાઠવ્યા
આદિત્ય L1ની સફળતા પર PM મોદીએ અભિનંદન પાઠવ્યા છે. PM મોદી ટ્વિટ કરીને કહ્યું હતું કે, ભારતે વધુ એક સિદ્ધિ હાંસલ કરી. ભારતની સૌપ્રથમ સોલાર ઓબ્ઝર્વેટરી આદિત્ય-L1 તેના ગંતવ્ય સ્થાને પહોંચી છે. આ સૌથી જટિલ અને રસપ્રદ અવકાશ મિશનને સાકાર કરવામાં આપણા વૈજ્ઞાનિકોના અથાક સમર્પણનો પુરાવો છે. હું આ અસાધારણ સિદ્ધિને બિરદાવવામાં રાષ્ટ્ર સાથે જોડાઈ છું. અમે માનવતાના લાભ માટે વિજ્ઞાનની નવી સીમાઓને આગળ ધપાવવાનું ચાલુ રાખીશું.
આદિત્ય-L1ની યાત્રા કેવી રીતે પૂર્ણ થઈ?
2 સપ્ટેમ્બર 2023 ના રોજ લોન્ચ થયા પછી, આદિત્ય 16 દિવસ સુધી પૃથ્વીની આસપાસ પરિભ્રમણ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું. આ સમયગાળા દરમિયાન ભ્રમણકક્ષા પાંચ વખત બદલાઈ હતી. જેથી આપણને યોગ્ય ગતિ મળે. ત્યારબાદ આદિત્યને ટ્રાન્સ-લેરેન્જિયન 1 ભ્રમણકક્ષામાં મોકલવામાં આવ્યો. અહીંથી 109 દિવસની લાંબી યાત્રા શરૂ થઈ. જેમ જેમ આદિત્ય L1 પર પહોંચ્યો કે તરત જ તેની ભ્રમણકક્ષાનો એક દાવપેચ કરવામાં આવ્યો જેથી તે L1 બિંદુની આસપાસ હેલો ભ્રમણકક્ષામાં ફરતો રહે.
આદિત્ય-એલ1 શું છે?
આદિત્ય-એલ1 એ ભારતની પ્રથમ અવકાશ આધારિત વેધશાળા છે. તેને સૂર્યથી એટલી દૂર સ્થિત કરવામાં આવશે કે તેને ગરમી લાગે પણ નુકસાન ન થાય. કારણ કે સૂર્યની સપાટીથી થોડે ઉપર ફોટોસ્ફિયરનું તાપમાન લગભગ 5500 ડિગ્રી સેલ્સિયસ છે. કેન્દ્રનું તાપમાન 1.5 કરોડ ડિગ્રી સેલ્સિયસ રહે છે. આવી સ્થિતિમાં કોઈપણ વાહન કે અવકાશયાન માટે ત્યાં જવું શક્ય નથી.
આદિત્ય-L1 અવકાશયાન શું કરશે?
- સૌર તોફાન, સૌર તરંગો અને પૃથ્વીના વાતાવરણ પર તેમની શું અસર થાય છે તેના કારણો જાણશે.
- આદિત્ય સૂર્યના કોરોનાથી નીકળતી ગરમી અને ગરમ પવનોનો અભ્યાસ કરશે.
- સૌર પવનોના વિતરણ અને તાપમાનનો અભ્યાસ કરશે.
- સૌર વાતાવરણને સમજવાનો પ્રયત્ન કરશે.
શા માટે સૂર્યનો અભ્યાસ કરવો… આ મિશન શા માટે મહત્વનું છે?
- સૂર્ય આપણો તારો છે. તેમાંથી જ આપણા સૌરમંડળને ઊર્જા મળે છે.
- તેની ઉંમર લગભગ 450 કરોડ વર્ષ માનવામાં આવે છે.
- સૌર ઉર્જા વિના પૃથ્વી પર જીવન શક્ય નથી.
- આ સૂર્યમંડળના તમામ ગ્રહો સૂર્યના ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે સ્થિર છે.
ન્યુક્લિયર ફ્યુઝન સૂર્યના કેન્દ્રમાં એટલે કે કોરમાં થાય છે. તેથી જ સૂર્ય ચારે બાજુ આગ ફેલાવતો દેખાય છે. સૂર્યનો અભ્યાસ કરો જેથી તેના કારણે સૂર્યમંડળના અન્ય ગ્રહોની સમજ પણ વધી શકે. સૂર્યના કારણે પૃથ્વી પર રેડિયેશન, ગરમી, ચુંબકીય ક્ષેત્રો અને ચાર્જ થયેલા કણોનો સતત પ્રવાહ રહે છે. આ પ્રવાહને સૌર પવન કહેવામાં આવે છે. તેઓ ઉચ્ચ ઊર્જા પ્રોટોનથી બનેલા છે.
સૌર ચુંબકીય ક્ષેત્ર શોધાયું છે. જે ખૂબ જ વિસ્ફોટક છે
Coronal Mass Ejection (CME)ના કારણે સૌર વાવાઝોડાને કારણે પૃથ્વીને અનેક પ્રકારના નુકસાન થવાની આશંકા છે. તેથી અવકાશનું હવામાન જાણવું મહત્વપૂર્ણ છે. આ હવામાન સૂર્યના કારણે વિકસે છે અને બગડે છે.
