રોકાણકારોના ૭ લાખ કરોડ સ્વાહા
ઈરાન તણાવે ભારતીય બજારમાં ભૂકંપ
ટ્રમ્પના નિવેદન બાદ સેન્સેક્સ ૧૦૦૦ પોઇન્ટ ધરાશાયી, વિદેશી રોકાણકારોની ભાગદોડ, બેન્કિંગ-ઓટો શેરોમાં જોરદાર ધોવાણ
ક્રુડ ૧૧૦ ડોલરે પહોંચ્યું, રૂપિયો સતત પાંચમા દિવસે તૂટ્યો, એશિયાનું સૌથી નબળું ચલણ બન્યું
અગ્ર ગુજરાત, નવી દિલ્હી
પશ્ચિમ એશિયામાં વધતી જતી તંગદિલી હવે સીધી રીતે વૈશ્વિક અર્થતંત્રને ઝાટકો આપવા લાગી છે. ઈરાનને લઈને અમેરિકાના કડક વલણ અને યુદ્ધ જેવી સ્થિતિના ભય વચ્ચે વૈશ્વિક કોમોડિટી માર્કેટમાં હાહાકાર મચી ગયો છે. ક્રુડ ઓઇલના ભાવ ફરીથી ભડકે બળતા ભારતીય શેરબજારમાં આજે ભૂકંપ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. બજાર ખુલતાની સાથે જ BSE સેન્સેક્સ ૧,૦૦૦થી વધુ પોઇન્ટ તૂટ્યો હતો જ્યારે નિફ્ટી પણ ૩૦૦થી વધુ પોઇન્ટ ગગડી ગયો હતો. રોકાણકારોની સંપત્તિ ગણાતા માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશનમાં એક જ સત્રમાં અંદાજે ૭ લાખ કરોડ રૂપિયાનો ધુમાડો નીકળી ગયો હતો. શેરબજારના જાણકારો માને છે કે હાલની સ્થિતિ માત્ર ટેકનિકલ કરેકશન નથી, પરંતુ જીઓ-પોલિટિકલ જોખમ અને મોંઘા થતા ક્રુડ ઓઇલનું સીધું દબાણ છે. જો પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ લાંબો ચાલશે તો ભારત જેવી આયાત આધારિત અર્થવ્યવસ્થાને ગંભીર અસર પડી શકે છે.
સવારે બજાર ખુલતા જ વેચવાલીનો માહોલ છવાઈ ગયો હતો. સેન્સેક્સ ૧,૦૩૬ પોઇન્ટ તૂટીને ૭૪,૨૦૧ સુધી પહોંચી ગયો હતો જ્યારે નિફ્ટી ૩૨૧ પોઇન્ટ ઘટીને ૨૩,૩૨૨ પર ટ્રેડ થતો જોવા મળ્યો હતો. બેન્ચમાર્ક ઈન્ડેક્સમાં આવી ભારે ગબડાટથી રોકાણકારોમાં ભયનો માહોલ ફેલાયો હતો. ખાસ કરીને રિટેલ રોકાણકારોમાં ગભરાટ જોવા મળ્યો હતો કારણ કે છેલ્લા કેટલાક દિવસથી સતત વેચવાલી ચાલુ છે. આ ઘટાડાની સૌથી મોટી અસર બજાર મૂલ્ય પર જોવા મળી હતી. BSEમાં લિસ્ટેડ કંપનીઓનું કુલ માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન ઘટીને ૪૫૪ લાખ કરોડ રૂપિયા સુધી આવી ગયું. એક જ દિવસમાં આશરે ૭ લાખ કરોડ રૂપિયાનું મૂલ્ય ખતમ થઈ જતાં રોકાણકારોને મોટો આર્થિક ફટકો પડ્યો હતો.
સેન્સેક્સના ૩૦ શેરોમાંથી ૨૭ શેરોમાં ઘટાડો નોંધાયો હતો. પાવરગ્રીડ કોર્પોરેશન સૌથી વધુ દબાણ હેઠળ રહ્યું અને તેના શેરમાં લગભગ ૩.૮૧ ટકા ઘટાડો થયો હતો. ટાટા સ્ટીલ, મારુતિ, ટાઇટન, બજાજ ફાઇનાન્સ, એચડીએફસી બેંક, બજાજ ફિનસર્વ અને મહિન્દ્રા એન્ડ મહિન્દ્રા જેવા હેવીવેઇટ શેરોમાં પણ જોરદાર વેચવાલી જોવા મળી હતી. બીજી તરફ IT સેક્ટરે થોડો ટેકો આપવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. ઇન્ફોસિસ, ટેક મહિન્દ્રા અને TCS જેવા શેરોમાં ખરીદી જોવા મળી હતી કારણ કે રૂપિયાના ઘટાડાથી IT કંપનીઓને ફાયદો થવાની શક્યતા વધી છે.
વિશ્લેષકોના મત મુજબ હાલની પરિસ્થિતિમાં રોકાણકારો સલામત સેક્ટરો તરફ વળી રહ્યા છે. બેન્કિંગ, ઓટો અને રિયલ્ટી જેવા વ્યાજદર અને ઈંધણ ખર્ચથી સીધા અસરગ્રસ્ત સેક્ટરોમાં સૌથી વધુ વેચવાલી થઈ રહી છે. નિફ્ટી રિયલ્ટી, ઓટો અને મીડિયા ઇન્ડેક્સમાં ભારે ઘટાડો નોંધાયો હતો. બીજી તરફ IT ઇન્ડેક્સ મજબૂત રહ્યો હતો કારણ કે ડોલર મજબૂત થતાં IT નિકાસકાર કંપનીઓને ફાયદો થાય છે. મિડકેપ અને સ્મોલકેપ શેરોમાં પણ મોટો દબાણ જોવા મળ્યો હતો. નિફ્ટી મિડકેપ ૧.૦૪ ટકા અને સ્મોલકેપ ૧.૧૫ ટકા તૂટ્યા હતા. નાના રોકાણકારો માટે આ સૌથી ચિંતાજનક બાબત માનવામાં આવે છે કારણ કે છેલ્લા એક વર્ષમાં મિડ અને સ્મોલકેપમાં જ સૌથી વધુ રોકાણ આવ્યું હતું. આ વૈશ્વિક અસ્થિરતાનું કેન્દ્ર ક્રુડ ઓઇલ છે. અમેરિકાના પૂર્વ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન અંગે કરેલી કડક ટિપ્પણી બાદ બજારમાં યુદ્ધનો ભય વધુ ઘેરો બન્યો હતો. ટ્રમ્પે ચેતવણી આપી હતી કે ઈરાન માટે સમય ઝડપથી પૂરો થઈ રહ્યો છે અને નિર્ણય નહીં લેવાય તો તેના માટે કશું બચશે નહીં. આ નિવેદન બાદ વૈશ્વિક કોમોડિટી બજારમાં તાત્કાલિક પ્રતિક્રિયા જોવા મળી હતી.
બ્રેન્ટ ક્રુડના ભાવમાં તેજી આવી અને તે ૧૧૦ ડોલર પ્રતિ બેરલની નજીક પહોંચી ગયું. ભારતીય બાસ્કેટ પણ ૧૦૯ ડોલરથી ઉપર પહોંચી ગયું છે. ભારત વિશ્વના સૌથી મોટા ક્રુડ આયાતકાર દેશોમાં સામેલ હોવાથી મોંઘું થતું ક્રુડ સીધી રીતે અર્થતંત્ર પર બોજ વધારનાર પરિબળ બને છે. ક્રુડ મોંઘું થતાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ, ટ્રાન્સપોર્ટ ખર્ચ, મોંઘવારી અને કરંટ એકાઉન્ટ ડેફિસિટ ઉપર દબાણ વધે છે.
આ જ દબાણ હવે રૂપિયામાં પણ જોવા મળી રહ્યું છે. ડોલર સામે ભારતીય ચલણ ફરી એકવાર ઓલટાઇમ લો પર પહોંચી ગયું છે. શરૂઆતના વેપારમાં રૂપિયો ૦.૨ ટકા તૂટીને ૯૬.૧૮ સુધી પહોંચી ગયો હતો. અગાઉનો સૌથી નીચો સ્તર ૯૬.૧૩ હતો. સતત પાંચમા સત્રમાં રૂપિયો નબળો પડ્યો છે અને આ વર્ષે એશિયાની સૌથી નબળી કામગીરી કરનાર ચલણોમાં સામેલ થયો છે. વિદેશી સંસ્થાગત રોકાણકારો દ્વારા સતત વેચવાલી પણ બજારને દબાવી રહી છે. વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતામાં મોટા ફંડ હાઉસો જોખમી બજારોમાંથી નાણા બહાર ખેંચી સલામત એસેટ્સ તરફ વળી રહ્યા છે. અમેરિકન બોન્ડ યીલ્ડમાં આવેલા ઉછાળાને કારણે પણ ભારત જેવા ઉદયમાન બજારોમાંથી મૂડી બહાર જતી જોવા મળી રહી છે.
આગામી દિવસોમાં બજારનું વલણ મોટાભાગે પશ્ચિમ એશિયાની સ્થિતિ પર આધારિત રહેશે. જો ઈરાન-અમેરિકા તણાવ વધુ ઉગ્ર બનશે તો ક્રુડના ભાવમાં વધુ આગ લાગી શકે છે, જેના કારણે શેરબજારમાં વધુ કડાકો અને રૂપિયામાં વધુ નબળાઈ જોવા મળી શકે છે. બીજી તરફ જો રાજદ્વારી ઉકેલ તરફ સ્થિતિ આગળ વધશે તો બજારમાં રાહતની લહેર ફરી શકે છે.
અત્યારે રોકાણકારો માટે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે બજારનો આ ઘટાડો ટૂંકાગાળાનો છે કે લાંબા ગાળાની મંદીની શરૂઆત. નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે ગભરાઈને વેચવાલી કરતા ગુણવત્તાસભર શેરોમાં લાંબા ગાળાનું દૃષ્ટિકોણ જાળવવું જરૂરી છે. જોકે ટૂંકા ગાળામાં બજારમાં ભારે અસ્થિરતા યથાવત રહેવાની શક્યતા છે.
કેમ ધ્રુજ્યું ભારતીય શેરબજાર?
* પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિનો ભય
* ઈરાન મુદ્દે અમેરિકાનું આક્રમક વલણ
* ક્રુડ ઓઇલના ભાવ ૧૧૦ ડોલર નજીક
* વિદેશી રોકાણકારોની ભારે વેચવાલી
* ડોલર મજબૂત બનતા રૂપિયામાં ઘટાડો
* બોન્ડ યીલ્ડ વધતા ઉદયમાન બજારો પર દબાણ
કયા સેક્ટરોમાં સૌથી મોટો કડાકો?
* પાવરગ્રીડમાં સૌથી વધુ ૩.૮૧% ઘટાડો
* ઓટો શેરોમાં ભારે વેચવાલી
* રિયલ્ટી અને મીડિયા સેક્ટર દબાણ હેઠળ
* બેન્કિંગ અને ફાઇનાન્સ શેરોમાં ગબડાટ
* ટાટા સ્ટીલ અને ટાઇટન જેવા હેવીવેઇટ શેર તૂટ્યા
* IT શેરોમાં મર્યાદિત ખરીદીથી થોડો ટેકો
ક્રુડ મોંઘું થતાં સામાન્ય માણસ પર શું અસર?
* પેટ્રોલ-ડીઝલ મોંઘું થવાની શક્યતા
* ટ્રાન્સપોર્ટ ખર્ચમાં વધારો
* ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓમાં મોંઘવારી વધી શકે
* એરલાઇન અને લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ વધશે
* રૂપિયો નબળો પડતા આયાત મોંઘી બનશે
* ઘરગથ્થુ બજેટ પર સીધી અસર
હવે રોકાણકારો શું કરે?
* ગભરાઈને વેચવાલી ટાળવી
* લાંબા ગાળાના ગુણવત્તાસભર શેર જાળવવા
* એકમુશ્ત રોકાણ કરતાં SIP પર ભાર
* ઓઇલ અને જીઓ-પોલિટિકલ સમાચાર પર નજર રાખવી
* ડિફેન્સિવ સેક્ટર તરફ ધ્યાન આપવું
* ટૂંકા ગાળામાં ભારે વોલેટિલિટી માટે તૈયાર રહેવું
