એક ક્લિક, એક વિડીયો કોલ અને દસ્તાવેજ તૈયાર

મિલ્કત નોંધણીમાં આવશે મોટી ક્રાંતિ

એક ક્લિક, એક વિડીયો કોલ અને દસ્તાવેજ તૈયાર

ગુજરાતમાં ફેસલેસ રજિસ્ટ્રેશનનો મોટો દાવ, વિડીયો કોલથી થશે ઓળખની ચકાસણી

સબ-રજિસ્ટ્રાર કચેરીના ધક્કા અને લાંબી લાઈનોમાંથી મળશે મુક્તિ; ભ્રષ્ટાચાર અને બોગસ દસ્તાવેજો પર કસાશે લગામ

અગ્ર ગુજરાત, ગાંધીનગર
ગુજરાતમાં જમીન, મકાન અને અન્ય મિલ્કતોની ખરીદ-વેચાણ પ્રક્રિયામાં હવે ઐતિહાસિક પરિવર્તન આવવા જઈ રહ્યું છે. રાજ્યના મહેસૂલ વિભાગે મિલ્કત નોંધણીની સમગ્ર પ્રક્રિયાને ફેસલેસ અને સંપૂર્ણ ઓનલાઈન બનાવવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલાં શરૂ કર્યા છે. આ નવી વ્યવસ્થા અમલમાં આવ્યા બાદ અરજદારોને સબ-રજિસ્ટ્રાર કચેરીઓમાં કલાકો સુધી લાઈનમાં ઊભા રહેવાની જરૂર રહેશે નહીં અને સમગ્ર પ્રક્રિયા ઘરેથી જ પૂર્ણ કરી શકાશે.
રાજ્ય સરકારનો મુખ્ય હેતુ મિલ્કત નોંધણી પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક, ઝડપી અને ભ્રષ્ટાચારમુક્ત બનાવવાનો છે. હાલ જમીન કે મકાનના દસ્તાવેજોની નોંધણી માટે અરજદારોને કચેરીઓના અનેક ધક્કા ખાવા પડે છે. ઘણી વખત ફાઈલો અટકાવી રાખવા, અનાવશ્યક વિલંબ કરવા અને ગેરરીતિઓની ફરિયાદો પણ સામે આવતી રહે છે. હવે ટેકનોલોજીના ઉપયોગથી આ સમસ્યાઓનો કાયમી ઉકેલ લાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
નવી વ્યવસ્થા મુજબ મિલ્કત ખરીદનાર અને વેચનાર બંને પક્ષોએ દસ્તાવેજની વિગતો, જરૂરી પુરાવા, ઓળખપત્રો અને સ્ટેમ્પ ડ્યુટીની ચૂકવણી સહિતની તમામ પ્રક્રિયા ઓનલાઈન પોર્ટલ મારફતે પૂર્ણ કરવાની રહેશે. અરજી સબમિટ થયા બાદ તે કમ્પ્યુટર આધારિત સિસ્ટમ દ્વારા ચકાસણી માટે કોઈપણ જિલ્લાના અધિકારીને મોકલવામાં આવશે.
સૌથી મહત્વની બાબત એ રહેશે કે ચકાસણી કરનાર અધિકારીને અરજદાર કોણ છે, દસ્તાવેજ કોના નામે છે અથવા મિલ્કત કયા વિસ્તારમાં આવેલી છે તેની માહિતી ઉપલબ્ધ નહીં હોય. જેના કારણે માનવ હસ્તક્ષેપ ઓછો થશે અને ભ્રષ્ટાચારની સંભાવના ઘટશે.
દસ્તાવેજ મંજૂરીના અંતિમ તબક્કે ખરીદનાર અને વેચનારની ઓળખની ખાતરી કરવા માટે વિડીયો કોલિંગ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. લાઈવ વિડીયો કોલ દરમિયાન બંને પક્ષોની હાજરી, ઓળખપત્રો અને જરૂરી વિગતોની ખરાઈ કરવામાં આવશે. અધિકારીઓ ખાતરી કરશે કે મિલ્કત વેચનાર વ્યક્તિ ખરેખર માલિક જ છે અને કોઈ બોગસ વ્યક્તિ કે નકલી પાવર ઓફ એટર્નીનો ઉપયોગ થતો નથી. આ પ્રોજેક્ટ શરૂઆતમાં અમદાવાદ, રાજકોટ, સુરત, વડોદરા અને ગાંધીનગર જેવા મોટા શહેરોમાં પાયલોટ પ્રોજેક્ટ તરીકે અમલમાં મૂકવામાં આવી શકે છે. ટેક્નિકલ સફળતા અને વ્યવહારિક પરિણામોની સમીક્ષા બાદ તેને સમગ્ર રાજ્યમાં ફરજિયાત બનાવવામાં આવશે.
નવી વ્યવસ્થા હેઠળ દસ્તાવેજ મંજૂર થતાં જ ડિજિટલ સિગ્નેચર સાથેનું પ્રમાણિત રજિસ્ટ્રેશન દસ્તાવેજ ઓનલાઈન ડાઉનલોડ કરી શકાશે. સાક્ષીઓને સાથે લઈ જવાની ફરજ, એપોઇન્ટમેન્ટ મેળવવાની પ્રક્રિયા અને કચેરીઓમાં થતા સમયના બગાડમાંથી લોકોને મુક્તિ મળશે. મહેસૂલ વિભાગના સૂત્રોનું માનવું છે કે આ સિસ્ટમ અમલમાં આવ્યા બાદ જમીન હડપવાના કૌભાંડો, ખોટા પાવર ઓફ એટર્ની, બોગસ દસ્તાવેજો અને ગેરકાયદે મિલ્કત ટ્રાન્સફરના કેસોમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થશે. રાજ્યમાં ડિજિટલ ગવર્નન્સના ક્ષેત્રે આ નિર્ણય એક મહત્વપૂર્ણ અને ક્રાંતિકારી પગલું સાબિત થઈ શકે છે.

શું છે ફેસલેસ રજિસ્ટ્રેશન?

મિલ્કતની નોંધણી માટે કચેરીમાં હાજર થયા વગર ઓનલાઈન અરજી, ચકાસણી અને મંજૂરીની સમગ્ર પ્રક્રિયાને ફેસલેસ રજિસ્ટ્રેશન કહેવામાં આવે છે.

અરજદારોને શું ફાયદો?

* લાંબી લાઈનોમાંથી મુક્તિ
* કચેરીના ધક્કા બંધ
* સમય અને ખર્ચમાં બચત
* ઘેર બેઠાં નોંધણી

વિડીયો કોલથી થશે વેરિફિકેશન

ખરીદનાર અને વેચનાર બંનેની ઓળખ લાઈવ વિડીયો કોલ દ્વારા ચકાસવામાં આવશે.

ભ્રષ્ટાચાર પર સીધી લગામ

ચકાસણી અધિકારીને અરજદાર અને મિલ્કતની વિગતો જાણી શકાશે નહીં, જેથી ભ્રષ્ટાચારની શક્યતા ઘટશે.

સાક્ષીની જરૂરિયાત ઘટશે

પરંપરાગત નોંધણી પ્રક્રિયામાં સાક્ષીઓને સાથે લઈ જવાની ફરજ હતી, જે હવે મોટા ભાગે દૂર થઈ શકે છે.

ડિજિટલ સિગ્નેચરવાળો દસ્તાવેજ

નોંધણી પૂર્ણ થતાં જ ડિજિટલ સહી સાથેનો દસ્તાવેજ ઓનલાઈન ડાઉનલોડ કરી શકાશે.

બોગસ પાવર ઓફ એટર્ની સામે રક્ષણ

નકલી પાવર ઓફ એટર્ની અને ખોટી ઓળખના આધારે જમીન હડપવાના કૌભાંડો અટકાવવામાં મદદ મળશે.

પાયલોટ પ્રોજેક્ટ ક્યાંથી શરૂ થશે?

શરૂઆતમાં અમદાવાદ, સુરત, રાજકોટ, વડોદરા અને ગાંધીનગર જેવા મોટા શહેરોમાં અમલીકરણ થઈ શકે છે.

ઓનલાઈન શું-શું કરવું પડશે?

* દસ્તાવેજ અપલોડ
* સ્ટેમ્પ ડ્યુટી ચુકવણી
* ઓળખપત્ર સબમિટ
* અરજી નોંધણી

ડિજિટલ ગુજરાત તરફ વધુ એક પગલું

મહેસૂલ વિભાગનો આ નિર્ણય રાજ્યમાં ઈ-ગવર્નન્સ અને ડિજિટલ પારદર્શિતા વધારવા માટેનું મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.