જરૂરિયાતમંદોને રક્તદાન કરવું અને તેમનો જીવ બચાવવો એ એક ઉમદા કાર્ય છે. આપણામાંથી મોટાભાગના લોકો આમ કરવા તૈયાર હોય છે. પરંતુ ડોકટરો પહેલા આપણા બ્લડ ગ્રુપની પુષ્ટિ કરે છે, કારણ કે આપણું બ્લડ અનેક ગ્રુપમાં વહેંચાયેલું હોય છે. આપણે સામાન્ય રીતે જાણીએ છીએ કે માનવ શરીરમાં આઠ બ્લડ ગ્રુપ હોય છે, A, B, AB, O પોઝિટિવ અને નેગેટિવ. જોકે, એક બ્લડ ગ્રુપ એવું છે જે ઓછું જાણીતું છે. અને તે એક ઓછો જાણીતું પણ છે. તેથી જ દાતા અને પ્રાપ્તકર્તાના બ્લડ ગ્રુપ મેળ ખાવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. નહિંતર, તે ગંભીર પરીણામો તરફ દોરી શકે છે.
કેમ દુર્લભ છે આ બોમ્બે બ્લડ ગ્રુપ?
બોમ્બે બ્લડ ગ્રુપ (HH blood group)માં H એન્ટિજેનની ગેરહાજરી A અને B એન્ટિજેનની રચનાને અટકાવે છે. A અને B એન્ટિજેન્સની રચના માટે H એન્ટિજેનનું નિર્માણ જરૂરી છે. તેથી, જો H એન્ટિજેન ગેરહાજર હોય, તો A અને B એન્ટિજેનની રચના થઈ શકતી નથી.આ રક્ત જૂથ ધરાવતા લોકોના RBC માં H એન્ટિજેનનો અભાવ હોય છે. આનાથી તેઓ O-નેગેટિવ સહિત અન્ય બ્લડ ગ્રુપને સ્વીકાર નથી કરી શકતા. તેથી, બોમ્બે જેને hh તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, આ બ્લડ ગ્રુપ એક દુર્લભ બ્લડ ગ્રુપ છે. તેને પહેલીવાર 1952માં મુંબઈમાં ડો. વાય. એમ. ભેંડે દ્વારા શોધવામાં આવ્યું હતું
માત્ર પોતાના જ ગ્રુપનું લોહી લઈ શકાય
બોમ્બે બ્લડ ગ્રુપવાળી વ્યક્તિ માત્ર પોતાના ગ્રુપવાળી વ્યક્તિ પાસેથી જ લોહી લઈ શકે છે. અને તેની સંખ્યા દુનિયામાં 40 લાખમાં એક વ્યક્તિ જેટલી છે. જો કે મુંબઈમાં તે 10,000માં એક છે. છતાં ડોનર શોધવો ખુબ જ મુશ્કેલ બની જાય છે. O, A, B, અથવા AB પ્રકાર ધરાવતો વ્યક્તિ તેનો ડોનર ના બની શકે. બ્લડ ગ્રુપિંગના સમયે આ બ્લડગ્રુપ H એન્ટીજનના અભાવે O બ્લડગ્રુપની કોપી કરે છે. જોકે, ક્રોસ-મેચિંગ દરમિયાન તે O પ્રકારના રક્ત સાથે મેળ ખાતું નથી.
