બાળકોને પીડતી કબજિયાત અને કૃમિની તકલીફો

બાળકોને પીડતી કબજિયાત અને કૃમિની તકલીફો

# કબજિયાત :

નવા જન્મેલા બાળકો ક્યારેક દિવસમાં પાંચ છ વખત ઝાડો કરે કે ત્રણ ચાર દિવસે એક વખત – અને આમાં બાળકને બીજી કોઈ તકલીફ ન હોય તો આ બંને સ્થિતિ સામાન્ય કહેવાય. જો કે આ સ્થિતિ થોડા મહિનાઓમાં ગોઠવાઈ જાય છે. દોઢ બે વર્ષની ઉંમર પછી પણ બાળકને ઝાડો કરતા પહેલા તકલીફ થાય, ખુબ જોર કરવું પડે, સુકો કઠણ ઝાડો જવાય તો તેને કબજિયાત કહી શકાય.

ખોરાકને આંતરડું કુદરતી ગતિથી આગળ વધારે છે. આંતરડાની ગતિ મંદ પડવાથી અથવા આંતરડામાં ખોરાકની ગતિ ન થઇ શકવાથી કબજિયાત થઇ શકે છે. કબજિયાત થવાના મુખ્ય કારણોમાં પ્રવાહી ખોરાકનો અભાવ, રેસાવાળા ખોરાકનો અભાવ, ઘી તેલનો વધુ પડતો ઉપયોગ, પૂંઠના ભાગમાં ચીરા પડયા હોવા, પુરતી કસરત અને હલનચલનનો અભાવ, કાયમી ગેસ કે કફ વિગેરે પૈકી એક કે એક થી વધુ કારણ કબજિયાત માટે કારણભૂત હોય છે. ક્યારેક પૂંઠનો ભાગ સાંકળો હોય કે કોઈ જન્મજાત બીમારી હોય તો પણ કબજિયાત થઇ શકે છે.

કબજીયાતની તકલીફને દુર કરવાના ઘરગથ્થુ ઉપચારોમાં, પાણી અને પ્રવાહીનો વધુ ઉપયોગ. શાકભાજી, શાકના સૂપનો વધુ ઉપયોગ. વિવિધ ભાજી તથા રેસાવાળા ખોરાકનો ઉપયોગ. પુરતું હલનચલન – કસરત. વધુ પડતા ચીકાશવાળા ખોરાકનો ત્યાગ. બાળકને વારંવાર જુલાબ આપવાની જરૂર નથી હોતી. આમ કરવાથી બાળકને નુકશાન થઇ શકે છે. તાસીર મુજબ કાર્ય કરતી હોમીયોપેથીક દવાઓ બાળકને આપી શકાય છે, જે ફાયદો કરશે. ઉપરાંત બાળકને નિયમિત અને સમયસર – દરરોજ સવારે લેટ્રીન જવાની ટેવ પાડો, એટલે બોડી ક્લોક એ રીતે ગોઠવાઈ જતા કબજીયાતની ફરિયાદ નિવારવા ફાયદો થશે.

# કૃમિ :

કૃમિ અથવા કરમિયા તરીકે ઓળખાતા જંતુઓ બાળકોમાં હોય છે ત્યારે બાળકોના પોષણના ભોગે પોતે પોષણ મેળવે છે. જેથી બાળકોનો વિકાસ રૂંધાય છે.

કૃમિની અનેક જાત છે, પરતું થ્રેડ વોર્મ તરીકે ઓળખાતા દોરા જેવા કૃમિ વ્યાપક પ્રમાણમાં બાળકોમાં જોવા મળે છે. આ કૃમીઓના ઈંડા મળ વાટે ધૂળ માટીમાં પહોચે છે, અને અસ્વચ્છ શાકભાજી ફળો દ્વારા બાળકના શરીરમાં પ્રવેશે છે. પૂંઠ ખંજવાળતા બાળકોના નખમાં આ કૃમિના ઈંડા હોય છે. બાળક હાથ ધોયા વગર જમવા બેસે કે અસ્વચ્છ હાથ મોં માં નાખે તો આ કૃમિના ઈંડા બાળકના શરીરમાં પ્રવેશે છે. કોઈક બાળકને ધૂળ માટી ખાવાની ટેવ હોય તેને કારણે કૃમિના ઈંડા બાળકના શરીરમાં પ્રવેશે છે.

કૃમિના લક્ષણોમાં બાળક વારંવાર પૂંઠની જગ્યાએ ખંજવાળતું હોય. રાત્રે તેનું પ્રમાણ વધી જાય. પેટમાં વારંવાર સાધારણ દુખાવો થાય. ખુબ વધુ ભૂખ લાગે અથવા બિલકુલ ભૂખ ન લાગે. વધુ ભૂખ લાગવા છતાં પણ શરીર ફિક્કું દેખાય. રાત્રે મોઢામાંથી લાળ પડવી, દાંત કચકચાવવા, પથારીમાં પેશાબ થઇ જવો. બાળકનો સ્વભાવ ચીડચીડીયો થઇ જવો. મોઢા પર ઝાંખા સફેદ ડાઘા દેખાવા.

કૃમિની ફરિયાદ નિવારવા બાળકોની કાયમી અદાતોમાં સુધારો લાવવો જરૂરી છે. જો કે અહી સુચવેલી આ બધી બાબત મોટેરાઓ ને પણ એટલી જ લાગુ પડે છે અને બાળક હમેશા નિરીક્ષણથી શીખે છે. માટે ઘરના દરેક સભ્યએ આ બધી આદતો ખાસ પાડવી જોઈએ. જમવા બેસતા પહેલા કે ખોરાકનો સ્પર્શ કરતા પહેલા હમેશા સાબુથી હાથ ધોવા. બહાર રમતી વખતે બુટ મોજા પહેરીને રમવું.  રમીને આવ્યા બાદ તુરત જ હાથ પગ ધોવા. દરેક બાળક બુટ મોજા પહેરીને રમી શકે એવી આર્થિક સગવડતા ન પણ હોય. આથી બાળક કદાચ બુટ મોજા પહેરીને રમવાને બદલે ખુલ્લા પગે રમે તો પણ બહારથી ઘરમાં આવ્યા બાદ હાથ પગ ધોવા જ. કૃમિના લક્ષણો પૈકી કોઈ પણ લક્ષણ બાળકમાં દેખાય તો તુરંત હોમીયોપેથીક તબીબને મળી, બાળકની તાસીર મુજબની હોમિયોપેથીક દવાઓ બાળકને આપવી, જેથી બાળકની કૃમિની ફરિયાદ દુર થશે.

ડો. ચારુતા ગણાત્રા ઠકરાર

એમ.ડી.(હોમિયોપેથી)

કન્સલ્ટીંગ હોમીયોપેથ