લગ્નગાળાની સિઝન શરૂ થતા બજારમાં રાહત
સોનામાં રૂ.૨3૨૦, ચાંદીના ભાવમાં રૂ.૭૧૧૫નું ગાબડું
સતત પાંચમા દિવસે કિંમતમાં આવેલો ઘટાડો : ગોલ્ડ રૂ.૧.3પ લાખ અને ચાંદી રૂ.૧.૬૯ લાખ પહોંચ્યું : આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પણ ભાવ તૂટયા
ભારત અને અમેરિકામાં મોંઘવારીના વધતા આંકડાઓને કારણે બંને દેશોની કેન્દ્રીય બેંકો વ્યાજદરોમાં વધારો કરી શકે છે, RBI તા.૪ ડિસેમ્બરે કરશે નીતિ જાહેર : રોકાણકારોમાં ચિંતા
અગ્ર ગુજરાત, મુંબઇ
ભારત અને અમેરિકામાં મોંઘવારી (Inflation) વધવાના સંકેતો વચ્ચે વૈશ્વિક બજારમાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. વ્યાજ દરોમાં વધારો થવાની આશંકાથી રોકાણકારોએ કિંમતી ધાતુઓમાં વેચવાલી શરૂ કરતાં ભારતીય વાયદા બજાર (Futures Market)માં સોનું પ્રતિ 10 ગ્રામ ₹2,320 સુધી અને ચાંદી પ્રતિ કિલોગ્રામ ₹7,115 સુધી તૂટી હતી. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પણ સોના અને ચાંદીના ભાવમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર શુક્રવારે ₹1,36,705 પ્રતિ 10 ગ્રામના સ્તરે બંધ થયેલું સોનું આજે ઘટાડા સાથે ₹1,35,853 પર ખુલ્યું હતું. કારોબાર દરમિયાન ભાવમાં ₹2,320નો ઘટાડો થતાં તે ₹1,34,385ની નીચી સપાટીએ પહોંચ્યું હતું. બપોરે 3:30 વાગ્યે સોનું ₹2,055ના ઘટાડા સાથે ₹1,34,650 પ્રતિ 10 ગ્રામ પર કારોબાર કરી રહ્યું હતું.
ચાંદીના ભાવમાં પણ ભારે ઘટાડો નોંધાયો હતો. અગાઉના કારોબારી દિવસે ₹1,76,309 પ્રતિ કિલોગ્રામ પર બંધ થયેલી ચાંદી આજે ₹1,72,400 પર ખૂલી હતી. દિવસ દરમિયાન ભાવ ₹7,115 ઘટીને ₹1,69,194 સુધી પહોંચ્યો હતો. બપોરે 3:30 વાગ્યે ચાંદી ₹6,925ના ઘટાડા સાથે ₹1,69,384 પ્રતિ કિલોગ્રામ પર ટ્રેડ થઈ રહી હતી.
ન્યૂયોર્કના કોમેક્સ (COMEX) બજારમાં ગોલ્ડ ફ્યુચર આશરે 28 ડોલર ઘટીને 3,858.40 ડોલર પ્રતિ ઔંસ પર પહોંચ્યું હતું. ગોલ્ડ સ્પોટના ભાવમાં પણ 32 ડોલરનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. બીજી તરફ, સિલ્વર ફ્યુચરમાં આશરે 4 ટકાનો અને સિલ્વર સ્પોટમાં લગભગ 3 ટકાનો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો.
બજારના જાણકારોના મતે, ભારત અને અમેરિકામાં મોંઘવારીના વધતા આંકડાઓને કારણે બંને દેશોની કેન્દ્રીય બેંકો વ્યાજ દરોમાં વધારો કરી શકે છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંકની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (RBI MPC) 4 ડિસેમ્બરે નીતિ જાહેર કરવાની છે, જ્યારે અમેરિકન ફેડરલ રિઝર્વ (US Federal Reserve)ની બેઠક પણ ડિસેમ્બરમાં યોજાવાની છે. વ્યાજ દર વધે તો સોના-ચાંદી જેવી કિંમતી ધાતુઓમાં રોકાણનું આકર્ષણ ઘટવાની શક્યતા રહે છે. આ આશંકાને પગલે રોકાણકારો સોના-ચાંદીમાં વેચવાલી કરી રહ્યા છે, જેના કારણે બંને ધાતુઓના ભાવમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે.
અમદાવાદ, વડોદરા અને અન્ય શહેરોના સોનાના ભાવ (10 ગ્રામ):
- અમદાવાદ: 24 કેરેટ ₹1,36,850, 22 કેરેટ ₹1,25,450, 18 કેરેટ ₹1,02,650.
- વડોદરા: 24 કેરેટ ₹1,36,850, 22 કેરેટ ₹1,25,450, 18 કેરેટ ₹1,02,650.
- દિલ્હી: 24 કેરેટ ₹1,36,950, 22 કેરેટ ₹1,25,550, 18 કેરેટ ₹1,02,750.
- મુંબઈ: 24 કેરેટ ₹1,36,800, 22 કેરેટ ₹1,25,400, 18 કેરેટ ₹1,02,600.
- કોલકાતા: 24 કેરેટ ₹1,36,800, 22 કેરેટ ₹1,25,400, 18 કેરેટ ₹1,02,600.
- ચેન્નાઈ: 24 કેરેટ ₹1,36,800, 22 કેરેટ ₹1,25,400, 18 કેરેટ ₹1,02,600.
- પટના: 24 કેરેટ ₹1,36,850, 22 કેરેટ ₹1,25,450, 18 કેરેટ ₹1,02,650.
- લખનૌ: 24 કેરેટ ₹1,36,950, 22 કેરેટ ₹1,25,550, 18 કેરેટ ₹1,02,750.
- જયપુર: 24 કેરેટ ₹1,36,950, 22 કેરેટ ₹1,25,550, 18 કેરેટ ₹1,02,750.
- ભોપાલ: 24 કેરેટ ₹1,36,850, 22 કેરેટ ₹1,25,450, 18 કેરેટ ₹1,02,650.
- પુણે: 24 કેરેટ ₹1,36,800, 22 કેરેટ ₹1,25,400, 18 કેરેટ ₹1,02,600.
- બેંગ્લોર: 24 કેરેટ ₹1,36,800, 22 કેરેટ ₹1,25,400, 18 કેરેટ ₹1,02,600.
- નાસિક: 24 કેરેટ ₹1,36,830, 22 કેરેટ ₹1,25,430, 18 કેરેટ ₹1,02,630.
- ઇન્દોર: 24 કેરેટ ₹1,36,850, 22 કેરેટ ₹1,25,450, 18 કેરેટ ₹1,02,650.
- ચંદીગઢ: 24 કેરેટ ₹1,36,950, 22 કેરેટ ₹1,25,550, 18 કેરેટ ₹1,02,750.
રૂપિયો મજબૂત થતાં સોનાના ભાવ પર શું અસર થઈ?
સોમવારે ભારતીય રૂપિયો ડોલર સામે 27 પૈસા મજબૂત થઈને 93.92ના કામચલાઉ સ્તરે બંધ થયો હતો. સ્થાનિક શેરબજારમાં તેજી, વિદેશી મૂડીના પ્રવાહ અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં નરમાઈને રૂપિયાને ટેકો મળ્યો હોવાનું જણાવાયું હતું. રૂપિયાની મજબૂતી અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાના ભાવ વચ્ચેનો સંબંધ સ્થાનિક સોનાના દરને અસર કરી શકે છે. જોકે, આગામી દિવસોમાં સોનાના ભાવ કઈ દિશામાં જશે તે વૈશ્વિક આર્થિક સ્થિતિ અને રોકાણકારોની પ્રવૃત્તિ પર નિર્ભર રહેશે.
હોલમાર્કવાળું સોનું શુદ્ધ જ છે, તેની કોઈ ગેરન્ટી નથી! CAG રિપોર્ટ
દેશની સર્વોચ્ચ સરકારી ઓડિટ સંસ્થા, ‘કંટ્રોલર એન્ડ ઓડિટર જનરલ’ (CAG) એ ‘બ્યુરો ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ’ (BIS) ની કામગીરીની તપાસ કરી છે. BIS એ સંસ્થા છે જે સોનાની શુદ્ધતા ચકાસવા માટે જવાબદાર છે. આ ઓડિટમાં એક ચિંતાજનક બાબત સામે આવી છે: બજારમાં વેચાતા ‘હોલમાર્ક’ વાળા સોનાની શુદ્ધતા પર અસરકારક દેખરેખ રાખવામાં BIS નિષ્ફળ રહ્યું છે. આનાથી સામાન્ય ગ્રાહકો સાથે છેતરપિંડી થવાનું જોખમ વધી ગયું છે. નિયમો અનુસાર, ઝવેરીઓ ખરેખર શુદ્ધ સોનું વેચી રહ્યા છે કે નહીં તે ચકાસવા માટે BIS એ વર્ષમાં ઓછામાં ઓછી એક વાર તેમની દુકાનોની મુલાકાત લેવી જરૂરી છે. જોકે, છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં (2020-21 થી), BIS નોંધાયેલી 80% થી વધુ ઝવેરાતની દુકાનોમાં તપાસ કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યું છે. આ ચિંતાઓ CAG ના એક ડ્રાફ્ટ અહેવાલમાં વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. ‘ગ્રાહક બાબતો, ખાદ્ય અને જાહેર વિતરણ મંત્રાલય’ (Ministry of Consumer Affairs, Food and Public Distribution) તરફથી અંતિમ પ્રતિસાદ મળ્યા બાદ આ અહેવાલ સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવશે તેવી અપેક્ષા છે. પાંચ વર્ષમાં 80% થી વધુ દુકાનોની તપાસ થઈ નથી : નિયમો મુજબ, વેચાતા સોનાની શુદ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે BIS એ વર્ષમાં ઓછામાં ઓછી એક વાર ઝવેરાતની દુકાનોનું નિરીક્ષણ કરવું આવશ્યક છે. CAG અહેવાલ દર્શાવે છે કે, છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં 2020-21 થી શરૂ કરીને નોંધાયેલી 80% થી વધુ ઝવેરાતની દુકાનોની તપાસ કરવામાં આવી નથી. આંકડા સૂચવે છે કે 2024-25 ના નાણાકીય વર્ષમાં, લાયસન્સ ધરાવતા 28,865 ઝવેરીઓમાંથી માત્ર 5,444 ઝવેરીઓની જ તપાસ કરવામાં આવી હતી; જેનો અર્થ છે કે લગભગ 81% દુકાનો તપાસ વિના રહી ગઈ હતી. આ એક ગંભીર પ્રશ્ન ઊભો કરે છે: જો નિયમિત તપાસ કરવામાં આવતી ન હોય, તો સોનાની શુદ્ધતા પર દેખરેખ કેવી રીતે રાખવામાં આવે છે?


