બ્રિટિશ કોર્ટે ભારતની સૌથી મોટી અને સૌથી સુરક્ષિત જેલ તિહાર પર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. બ્રિટને ભારતને ચેતવણી આપી છે કે તિહાર જેલમાં અમાનવીય વર્તનથી રક્ષણની ગેરંટી વિના આરોપીને ભારત મોકલવામાં આવશે નહીં. જ્યાં સુધી ભારત સરકાર વચન નહીં આપે કે પ્રત્યાર્પણ કરાયેલા આરોપીઓને તિહાર જેલમાં રાખવામાં આવશે નહીં અને તેમની સાથે અમાનવીય કે ત્રાસદાયક વર્તન કરવામાં આવશે નહીં.
ભારતને બ્રિટન તરફથી સ્પષ્ટ સંદેશ
બ્રિટનના ડેપ્યુટી ચીફ ક્રાઉન પ્રોસિક્યુટર દ્વારા ભારત સરકારને આ ચેતવણી આપવામાં આવી છે. આ એ જ અધિકારીઓ છે જે ભારતની પ્રત્યાર્પણ વિનંતીઓની સમીક્ષા કરે છે અને બ્રિટિશ કોર્ટમાં પોતાનો કેસ રજૂ કરે છે. યુકેની અદાલતોએ બે સતત હાઇ-પ્રોફાઇલ કેસોમાં ભારતની પ્રત્યાર્પણ વિનંતીઓ ફગાવી દીધા પછી આ કડક વલણ અપનાવવામાં આવ્યું છે. 750 કરોડ રૂપિયાના બેંક છેતરપિંડીના કેસમાં વોન્ટેડ વિરકિરણ અવસ્થી અને તેની પત્ની અને કથિત શસ્ત્ર વેપારી સંજય ભંડારી આરોપી ઠેરવાયા છે.
‘તિહાર જેલમાં અમાનવીય વર્તન’
સંજય ભંડારીના કિસ્સામાં, યુકે હાઈકોર્ટે સ્વીકાર્યું કે જો તેમને ભારત મોકલવામાં આવે, તો તિહાર જેલમાં તેમની સાથે અમાનવીય વર્તન કરવામાં આવશે તેવી ‘વાસ્તવિક આશંકા’ હતી. કોર્ટે એમ પણ કહ્યું કે ભારતમાં અટકાયત દરમિયાન ત્રાસ આપવાનું ‘સામાન્ય જોખમ’ છે. એટલું જ નહીં, કોર્ટે ભારતને યુકે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરવાની પણ મંજૂરી આપી ન હતી. આ નિર્ણયને હવે અન્ય કેસોમાં પણ એક ઉદાહરણ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
બ્રિટિશ પ્રોસિક્યુટરે ભારતને ચેતવણી આપી
બ્રિટિશ વકીલોએ ભારતને ચેતવણી આપી છે કે જ્યાં સુધી સરકાર લેખિત ગેરંટી ન આપે કે આરોપીઓને તિહાર જેલમાં રાખવામાં આવશે નહીં અથવા જો ત્યાં રાખવામાં આવશે, તો તેમની અટકાયતની શરતો યુરોપિયન કન્વેન્શન ઓન હ્યુમન રાઇટ્સ (ECHR) ની કલમ 3 અનુસાર હશે ત્યાં સુધી આ કેસ ચલાવવાનું નિરર્થક રહેશે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે જો ભારત આ ખાતરી નહીં આપે, તો માત્ર અવસ્થી દંપતીના કિસ્સામાં જ નહીં, પરંતુ અન્ય કિસ્સાઓમાં પણ, કોઈ અપીલ કરવામાં આવશે નહીં, ભલે તેમાં યોગ્યતા હોય. ક્રાઉન પ્રોસિક્યુટરે કહ્યું છે કે તેઓ કોર્ટના નિર્ણય સામે અપીલ કરવા તૈયાર છે, પરંતુ વર્તમાન પરિસ્થિતિઓને જોતાં, આ કેસમાં અનુકૂળ પરિણામની ખાતરી આપવી મુશ્કેલ છે.
