દુનિયાનું ફ્રિજ કહેવાતા આર્કટિક પર હવે મોટો ખતરો મંડરાઈ રહ્યો છે. આર્કટિક વિસ્તાર જલવાયુ સંકટના કારણે ઝડપથી ગરમ થઈ રહ્યો છે. નેશનલ ઓશેનિક એન્ડ એટમોસ્ફેરિક એડમિનિસ્ટ્રેશન (NOAA)ની 2025નો રિપોર્ટ જોઈને વૈજ્ઞાનિકોમાં ભારે ચિંતા ફેલાઈ ગઈ છે. રિપોર્ટમાં સ્પષ્ટ જોવા મળે છે કે આર્કટિકમાં હવે જેટલી ઠંડી પડવી જોઈએ, એટલી પડી રહી નથી અને તેનો ખમિયાજો આખી દુનિયાને ભોગવવો પડશે.
રંગ બદલવાનુ મુખ્ય કારણ પર્માફ્રોસ્ટના પીગળવા
ઓક્ટોબર 2024થી સપ્ટેમ્બર 2025 દરમિયાન આર્કટિકમાં છેલ્લા 125 વર્ષના રેકોર્ડમાં સૌથી વધુ ગરમી નોંધાઈ છે. આર્કટિકની સૈંકડો નદીઓનો રંગ બદલાઈ રહ્યો છે અને હવે તે તેજસ્વી લાલ-નારંગી દેખાવા લાગી છે. વૈજ્ઞાનિકો તેનું મુખ્ય કારણ પર્માફ્રોસ્ટના પીગળવાને ગણાવી રહ્યા છે. પર્માફ્રોસ્ટ એવી જમીન છે જે ઓછામાં ઓછા બે વર્ષ સુધી 0°C અથવા તેનાથી ઓછા તાપમાને જમેલી રહે છે.
છેલ્લા 10 વર્ષ સૌથી વધુ ગરમ
NOAAની રિપોર્ટમાં સ્પષ્ટ થયું છે કે આર્કટિકમાં 125 વર્ષનો તાપમાન રેકોર્ડ તૂટી ગયો છે. હવે આ વિસ્તારમાં સરેરાશ કરતા ચાર ગણી ઝડપે તાપમાન વધી રહ્યું છે. આર્કટિકના ઇતિહાસમાં છેલ્લા 10 વર્ષ સૌથી વધુ ગરમ રહ્યા છે. માર્ચ 2025માં સમુદ્રી બરફ સૌથી વધુ પીગળ્યો હતો. બરફની જાડાઈમાં 28%નો ઘટાડો નોંધાયો છે.
રસ્ટિંગે નદીઓનો રંગ બદલ્યો
હજારો નદીઓના પાણીનો અચાનક બદલાતો રંગ પણ ગંભીર ચિંતાનો વિષય બન્યો છે. નદીઓનો રંગ લાલ-નારંગી થવાનું કારણ રસ્ટિંગ છે. હકીકતમાં, જમીનમાં હજારો વર્ષોથી જમેલા લોખંડના ખનિજ વધતા તાપમાન અને બરફ પીગળવાના કારણે રિસાઈને નદીઓમાં ભળી જાય છે. લોખંડમાં થતા ઓક્સિડેશન (રસ્ટિંગ)ના કારણે પાણીનો રંગ બદલાય છે. આ જ કારણથી સૈંકડો નદીઓના પાણીની ગુણવત્તા બગડી રહી છે. રિપોર્ટ મુજબ 200થી વધુ નદીઓના પાણીનો રંગ બદલાઈ રહ્યો છે.
