જીસકા ડર થા વો હિ બાત હો ગઇ…!!
ટ્રમ્પનું હથિયાર બુઠ્ઠુ થયું છતાં ભારતને તો બેવડો માર પડશે ?
ર૧મી તારીખના બિટવીન ધ લાઇન્સમાં હેડીંગમાં જ કહયું હતું કે ટ્રમ્પ અમેરિકાની સુપ્રિમ કોર્ટનો આદેશ ન માને તો શું ? અમેરિકન પ્રમુખે તેની વિદેશ નીતિમાં ટ્રેડ ટેરિફનું હથિયાર જે રીતે ઉપયોગ કર્યુ છે એ જોતાં આ બાબત સમજી શકાઇ તેવી હતી. છતાં લગભગ મોટા ભાગના મેઇન સ્ટ્રિમ મિડિયા અને ટીવી ચેનલોમાં અમેરિકાની સુપ્રિમ કોર્ટનો ચુકાદો જાણે કે ટ્રમ્પે લાદેલા ટ્રેડ ટેરિફ હટી જશે અને હવે સહુ સારા વાના થઇ જશે એવો માહોલ થઇ ગયો હતો. ભારતમાં તો જાણે કે ઇડરિયો ગઢ જીતાઇ ગયો હોય તેવો માહોલ મિડિયામાં અને ભાજપની પ્રવકતા ચેનલોમાં જોવા મળતો હતો. પણ ટ્રમ્પે જ તાત્કાલીક આ હવા ભરેલા બબ્બલમાં પંકચર પાડી દીધુ. ટ્રમ્પે કહયુ દસ નહિ પંદર ટકા ટ્રેડ ટેરિફ તમામ દેશો ઉપર સમાન દરે લાદવામાં આવશે. આવું ટ્રમ્પ કેમ કહિ શકે.? તેના શું સુચિતાર્થ થાય ? એ અંગે ભારે ગુંચવણો ઉભી થઇ છે. આખો મામલો ધુમિલ થઇ ગયો છે અથવા વિશ્વના નેતાઓએ અંદરખાને પોતાની સતા ટકાવી રાખવા ધુમિલ કરવા દીધો છે. નાનકડી ઉપલબ્ધીને ગાઇ વગાડીને કહેનારાઓ જયારે મૌન થઇ જાય ત્યારે સમજવાનું કે દાળમાં કંઇ કાળુ છે.
હા, તો આ બાબતે નવી કેટલીક વિગતો બહાર આવવા માંડી છે. જે સમયસર વાંચકોને જણાવવા માટે થોડું જોખમ ઉઠાવું છું. ર૧ ફ્રેબ્રુઆરીના લેખની લાઇન યથાર્થ સાબિત થઇ એટલે આગળ આવું થઇ શકે તેમ લખવાનો પ્રયાસ કરું છું. વાત જાણે એમ છે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ બરાબર ફસાયા છે. અમેરિકન સુપ્રિમ કોર્ટના આદેશને તેઓ સીધી રીતે અવગણી શકે તેમ નથી. Internal Emergency Powers actનું ટ્રમ્પનું હથિયાર અમેરિકન સુપ્રિમ કોર્ટે બુઠ્ઠુ બનાવી દીધુ છે. બલ્કે તેમની પાસેથી આંચકી જ લીધુ છે. આ હથિયાર વગર પણ ટ્રમ્પે અમેરીકન સુપ્રિમ કોર્ટ અને કોંગ્રેસને લલકારી દસને બદલે પંદર ટકા ટ્રેડ ટેરિફની યુનિવર્સલ અમલીકરણની જાહેરાત કરી દીધી. આવું કેમ થયુ ?
ટ્રમ્પ અમેરિકાના પ્રમુખ તરીકે મળતાં પાવરનો ઉપયોગ કરવા માટે કટીબધ્ધ જણાય છે. સુપ્રિમ કોર્ટનો આદેશ બાજુમાં રાખીને પણ એ નવી કાનુની લડત અને ટ્રેડ ટેરિફની લડત લડાવાના મિજાજમાં છે. આ માટે અમેરિકન બંધારણમાં પ્રમુખને બંધારણના સેકસન ૧રર મુજબ ચોકકસ સતા મળે છે. જે મુજબ તેમણે લીધેલા નિર્ણયને પાંચ મહિના સુધી લંબાવી શકે છે. મતલબ કે ૧૫૦ દિવસ સુધી આ ટ્રેડ ટેરિફ જે ટ્રમ્પે જાહેર કર્યા તમામ દેશો માટે પંદર ટકા(અથવા તે નકકી કરે તે રીતે) રાખી શકે તેવો અભિપ્રાય છે.
હવે, નવી સ્થીતિમાં જયારે તમામ દેશોના સમાન ટેરિફ હોય તો ભારતને ધ્યાને લઇને વાત કરીએ. સહુ પ્રથમ તો ટ્રમ્પે ભારતને દબાણ કરી જુના કરાર કરી લીધા. જેમાં ભારતને ૧૮ ટકાના દરમાં રાખવામાં આવ્યુ. સામે ભારતમાં જે અમેરિકન ચવસ્તુઓની આયાત ડયુટી જુદા જુદા સ્લેબમાં પાંચ ટકાથી પચાસ ટકા અને કેટલાક અપવાદરૂપ કિસ્સામાં સો ટકા પણ હતી તે રદ કરાવી.ભારત જેનો શરુઆતમાં મોટા ઉપાડે વિરોધ કરતુ હતું એ કૃષિ ક્ષેત્રમાં પણ અનેક વસ્તુઓની આયાત છુટ અપાઇ. જેમાં સોયા મિલ્ક સહિત અનેક કૃષિ ઉત્પાદનોને ભારતમાં પ્રવેશ આપી દેવાયો છે.ડેરી પ્રોડકટ પણ આ યાદિમાં છે. ભારતમાં અમેરિકન ઉત્પાદનોની આયાય ડયુટી ઘટાડીને ત્રણ ટકા સુધી કરી દેવામાં આવી છે.
માનનિય કોમર્સ પ્રધાન પિયુષ ગોયલજી અંગ્રેજી અને હિન્દી ભાષામાં ટી.વી.ચેનલોમાં ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના ટ્રેડ ડીલના ફાયદા ભારતની તરફેણમાં હોવાનું સમજાવી રહયા હતાં. જે ગળે ઉતરે એવા નથી. કારણ કે ભારતે અમેરિકા સામે આયાત ડયુટી ઘટાડી છે. બીજુ ભારતમાં કૃષિ ઉત્પાદનોને અનેક બાબતમાં આયાતી છુટ આપી દીધી છે. ત્રીજુ ભારતના ખાસ મિત્ર રશિયા પાસેથી ઓઇલ ખરીદી બંધ કરવાની ખાતરી ભારતને આપવી પડી છે.
હવે છેલ્લી વાત .નવા ટ્રેડ ડીલ મુજબ ભારતને અન્ય દેશો સાથે પંદર ટકાના સમાન ટેરિફ લાગુ પડશે. અત્યાર સુધી ચીનના 3૪ ટકા અને પાકિસ્તાનના ૧૯ ટકા કરતાં ભારતના ૧૮ ટકામાં ભારત ગેઇનમાં હતું. ભારતે અબજો રૂપિયાના હથિયાર અમેરિકા પાસેથી ખરીદવાની પણ ખાતરી આપી છે. નવી શરતોમાં ભારતને સ્કોપ હતો એવું પિયુષજી કહેતાં હતાં. હવે ચીન પણ ૧૫ ટકા અને ભારત પણ ૧૫ ટકા ટ્રેડ ટેરિફની વ્યાખ્યામાં આવી જશે. તો ભારતનું લેવલ પ્લેયીંગ ફિલ્ડ જ ખતમ થઇ જશે.
ડોનાલ્ડનું ટ્રમ્પ કાર્ડ બે રીતે ચાલ્યુ.તેણે સુપ્રિમ કોર્ટના આદેશની ઐસી તૈસી કરીને અથવા ઇરાદા પૂર્વક ચિત્ર ધુમિલ કરીને ભારત સાથે તેમની શરતોએ કરાર કર્યા. હવે ટ્રમ્પ રાજાની જેમ વર્તે છે. ભારત અને ચીન તથા વિશ્વના અન્ય દેશો વચ્ચે કોઇ હરિફાઇનું લાભનું તત્વ જ નથી રહયુ. શું ભારત સરકાર ટ્રમ્પને કહિ શકશે કે અમને નવી શરતો (૧પ ટકાની) મંજુર નથી. કારણ કે અમે રશિયા સાથે ઓઇલ ખરીદવાનું બંધ કરી વેનેઝુએલા પાસેથી લેવાનું નકકી કર્યુ છે. અમે તમારા માટે કૃષિ માર્કેટ ખોલી દીધુ છે. અમે તમારી સાથેની ઇમ્પોર્ટ ડયુટી ઘટાડી દીધી છે. એ બધું જુની શરતો મુજબ કર્યુ હતું. હવે એ શરતોનું પાલન તમે ન કરો. અને પણ અમે કરીએ . તમે આદેશ કરો તે ટ્રેડ ટેરીફ પણ અમે સ્વીકારીએ. એ શકય નથી. આવું કહેવા માટે પિયુષજી પાસે આ સરકાર પાસે હિંમત જોઇએ. જો ટ્રમ્પ ભારતને સ્પેશિયલ પ્રિવિલેજમાંથી બાકાત કરી શકતું હોય તો ભારતે પણ ઝુકી ઝુકીને ટ્રમ્પને સલામ કરવાની જરૂર જણાતી નથી.
બાકી તો પિયુષ ગોયલજીની વાતો કહેતાં ભી દિવાના,સુનતા ભી દિવાના. અમેરિકન પ્રમુખ આખા વિશ્વને બેશરમીથી રોજ રોજ નવા નવા તરંગ તુકકા લઇને આદેશ ફરમાવી રહયા છે.ભારત સરકાર પ્રજાદ્રોહ ન કરી દેશહિતમાં એક સ્ટેન્ડ રાખે તે જરૂરી છે. કારણ કે અમેરિકામાં સાચી અને ખોટી અનેક રાજકીય ચાલાકીઓ અને જંગ થશે. જેને ઓળખવામાં મોટા મોટા દેશો પણ ગોથા ખાય છે. હાલના તબકકે ટ્રમ્પનો હાથ ઉપર રહે છે. પરંતુ ટ્રમ્પના અંતનો આરંભ પણ થઇ ગયો છે. સાથે સાથે અમેરિકાની સતાનો મધ્યાહ્ને ચમકતો સુરજ આથમવા તરફ જઇ રહયો હોય તેવું લાગે છે.
ફુટ નોટ : સમાચાર એજન્સી રોઇટરના જણાવ્યા મુજબ યુએસએની કસ્ટમ અને બોર્ડર પ્રોટેકશન એજન્સી (સીબીપી)એ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ઇન્ટરનેશનલ ઇમર્જન્સી ઇકોનોમિક પાવર એકટ હેઠળ લાદવામાં આવેલા ટેરિફ ર૪મી ફેબ્રુઆરીની સવારે ૧ર.૦૧ મિનિટથી અટકાવી દેશે. (અમેરિકન સમય મુજબ). અમેરિકન કસ્ટમ ડિપાર્ટમેન્ટ શિપર્સને આ સંદેશાઓ કાર્ગો સિસ્ટમ મેસેજીંગ સર્વિસ(સીએસએમએસ) હેઠળ આપશે. જેમાં ટ્રમ્પ દ્વારા લાદવામાં આવેલા ટેરિફને ડિએકટિવ કરાશે. રોઇટરનો સંદેશો વધુમાં કહે છે કે સુપ્રિમ કોર્ટના આદેશ બાદ અમેરિકન પ્રમુખે નેશનલ સિકયુરિટ એકટની કલમ ર3ર અને અનફેઇર ટ્રેડ પ્રેકટિસના સેકસન 3૦૧ હેઠળ લાદવામાં આવેલા ટ્રેડ ટેરિફ બિન અસરકારક કરવામાં આવ્યા છે. એકંદરે અમેરિકામાં પ્રમુખની સતા અને અને બંધારણિય સતા વચ્ચે હવે કટોકટી સર્જાઇ રહી છે. હજારો અમેરિકન આયાતકારોએ તેમની બાસેથી ટ્રમ્પ સરકારે વસુલેલા ગેરકાયદે ટેરિફના રિફંડ લેવા માટે દોડ લગાવી છે. ૧૭પ બિલિયન ડોલર ટ્રમ્પ સરકાર ટ્રમ્પ સરકાર અત્યાર સુધી વસુલી ચુકી છે. દરરોજની પ૦૦ મિલિયન ડોલરની વસુલાત ટ્રેડ ટેરિફ હેઠળ થતી હતી.
