ગુજરાતમાં બોમ્બ ધમકીથી ખળભળાટ
CMO, AMC અને RSS કાર્યાલય ટાર્ગેટ પર
અલગ-અલગ ઈ-મેલ દ્વારા 10 જૂનથી 30 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન બ્લાસ્ટની ચેતવણી, સુરક્ષા એજન્સીઓ હાઈ એલર્ટ પર
ત્રણેય કચેરીઓ 1:11, 3:11 અને 5:11’ના સમય સાથે બ્લાસ્ટની ધમકી,સાયબર ક્રાઈમ અને ATS તપાસમાં જોડાઈ
અગ્ર ગુજરાત, અમદાવાદ
ગુજરાતના વહીવટી અને રાજકીય તંત્રમાં આજે ભારે ચકચાર મચી ગઈ હતી જ્યારે મુખ્યમંત્રી કાર્યાલય (CMO), અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) અને RSSના કાર્યાલયને બોમ્બથી ઉડાવી દેવાની ગંભીર ધમકીભર્યા ઈ-મેલ મળ્યા હતા. ધમકી મળતા જ પોલીસ, ATS, બોમ્બ ડિસ્પોઝલ સ્કવોડ, ફાયર બ્રિગેડ અને સાયબર ક્રાઈમની ટીમો તાત્કાલિક સક્રિય થઈ ગઈ હતી.
મળતી માહિતી મુજબ જુદા-જુદા ઈ-મેલ આઈડી પરથી મોકલાયેલા સંદેશાઓમાં 10 જૂનથી 30 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન વિવિધ સ્થળોએ બોમ્બ બ્લાસ્ટ કરવાની વાત લખવામાં આવી હતી. ખાસ કરીને મુખ્યમંત્રી કાર્યાલયને બપોરે 1:11 વાગ્યે, AMC મુખ્ય કચેરીને 3:11 વાગ્યે અને RSS કાર્યાલયને સાંજે 5:11 વાગ્યે ઉડાવી દેવાની ધમકી આપવામાં આવી હતી. સમયનો સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ કરાતા સુરક્ષા એજન્સીઓએ મામલાને અત્યંત ગંભીરતાથી લીધો છે. ઘટનાની વધુ ગંભીર બાબત એ છે કે ધમકી મળ્યાના સમયે મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ દિલ્હીમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથેની બેઠકમાં હાજરી આપવા પહોંચ્યા હતા. આ સંજોગોમાં રાજ્યની સુરક્ષા વ્યવસ્થાને લઈને તંત્ર વધુ સતર્ક બન્યું હતું.
ધમકીનો સૌથી તાત્કાલિક પ્રભાવ અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની દાણાપીઠ સ્થિત મુખ્ય કચેરી પર જોવા મળ્યો હતો. ઈ-મેલ મળતા જ સમગ્ર બિલ્ડિંગને ખાલી કરાવવામાં આવ્યું હતું. મેયર, ડેપ્યુટી મેયર, સ્ટેન્ડિંગ કમિટીના ચેરમેન, શાસક પક્ષના નેતા, દંડક સહિત તમામ અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓને બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા. પોલીસ દ્વારા સમગ્ર પરિસરને કોર્ડન કરીને તપાસ શરૂ કરવામાં આવી હતી.
બોમ્બ ડિસ્પોઝલ સ્કવોડ અને ડોગ સ્કવોડની મદદથી બિલ્ડિંગના દરેક માળ, ઓફિસ રૂમ, પાર્કિંગ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં સઘન ચેકિંગ હાથ ધરાયું હતું. સાથે જ ફાયર બ્રિગેડની ટીમો પણ કોઈ અનિચ્છનીય પરિસ્થિતિ સર્જાય તો તરત કાર્યવાહી કરી શકે તે માટે તૈનાત રાખવામાં આવી હતી.
સાયબર ક્રાઈમ વિભાગે ધમકીભર્યા ઈ-મેલના સોર્સ અને IP એડ્રેસ ટ્રેસ કરવાની કાર્યવાહી શરૂ કરી છે. ઈ-મેલ દેશની અંદરથી મોકલાયા છે કે વિદેશી સર્વરનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે તે અંગે પણ તપાસ ચાલી રહી છે. પ્રાથમિક તબક્કે કોઈ શંકાસ્પદ વસ્તુ મળી આવી નથી, પરંતુ સમગ્ર મામલે સુરક્ષા એજન્સીઓ કોઈ પણ પ્રકારનું જોખમ લેવા તૈયાર નથી.
રાજ્યભરના સંવેદનશીલ સરકારી મકાનો, જાહેર સ્થળો, ધાર્મિક સંસ્થાઓ અને મહત્વપૂર્ણ કચેરીઓ પર સુરક્ષા વધારી દેવામાં આવી છે. પોલીસ અધિકારીઓનું કહેવું છે કે ધમકી સાચી છે કે ખોટી તે તપાસનો વિષય છે, પરંતુ જાહેર સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને દરેક પાસાંની ગંભીરતાથી તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.0હાલ સુધી કોઈ વિસ્ફોટક સામગ્રી મળી આવી નથી, પરંતુ CMO, AMC અને RSS જેવા સંવેદનશીલ સ્થળોને નિશાન બનાવતી ધમકીએ રાજ્યની સુરક્ષા એજન્સીઓને સતર્ક કરી દીધી છે. હવે સમગ્ર નજર ઈ-મેલ મોકલનાર સુધી પહોંચવા અને તેની પાછળનો હેતુ બહાર લાવવા પર કેન્દ્રિત છે.
ગુજરાતમાં અગાઉ પણ CMOને ધમકી મળી હતી
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં મુખ્યમંત્રી કાર્યાલય અને અન્ય સરકારી કચેરીઓને ઈ-મેલ અથવા ફોન મારફતે ધમકીઓ મળવાના અનેક બનાવ નોંધાયા છે. મોટાભાગના કેસોમાં ધમકીઓ ખોટી સાબિત થઈ હતી, પરંતુ દરેક વખતે સુરક્ષા એજન્સીઓએ સંપૂર્ણ ચેકિંગ કર્યું હતું.
એરપોર્ટ અને સરકારી કચેરીઓને વારંવાર નિશાન બનાવાય છે
અમદાવાદ એરપોર્ટ, ગાંધીનગર સચિવાલય, કોર્ટ કોમ્પ્લેક્સ અને મ્યુનિસિપલ કચેરીઓને અગાઉ પણ બોમ્બ ધમકીઓ મળી ચૂકી છે. આવા સ્થળો જાહેર મહત્વ ધરાવતા હોવાથી ધમકી આપનારાઓનું મુખ્ય લક્ષ્ય ભય ફેલાવવાનું હોય છે.
પોલીસની પ્રથમ કાર્યવાહી શું હોય છે?
* સ્થળ ખાલી કરાવવું
* પરિસર સીલ કરવું
* ડોગ સ્કવોડ તૈનાત કરવું
* બોમ્બ ડિસ્પોઝલ ટીમ દ્વારા તપાસ
* CCTV ફૂટેજનું વિશ્લેષણ
* ઈ-મેલ અથવા ફોનની ટેકનિકલ તપાસ
સાયબર ક્રાઈમની ભૂમિકા સૌથી મહત્વની
આજકાલ મોટાભાગની ધમકીઓ ઈ-મેલ મારફતે અપાતી હોવાથી સાયબર ક્રાઈમ વિભાગ IP એડ્રેસ, VPN, પ્રોક્સી સર્વર અને ડિજિટલ ફૂટપ્રિન્ટના આધારે આરોપી સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરે છે.
ધમકીઓ પાછળનો હેતુ શું હોય?
* ભય અને ગભરાટ ફેલાવવો
* વહીવટી તંત્રને વ્યસ્ત રાખવું
* વ્યક્તિગત દુશ્મનાવટ
* માનસિક અસ્વસ્થતા ધરાવતા લોકોની હરકત
* સુરક્ષા વ્યવસ્થાની કસોટી કરવી
ખોટી ધમકી આપનાર સામે કડક કાયદાકીય કાર્યવાહી
તપાસમાં ધમકી ખોટી સાબિત થાય તો પણ આરોપી સામે IPC/BNS તેમજ IT Act હેઠળ ગુનો નોંધાઈ શકે છે. અનેક કેસોમાં ધરપકડ બાદ જેલની સજા અને દંડની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
છેલ્લા વર્ષોમાં ધમકીના કેસોમાં વધારો
દેશભરમાં એરપોર્ટ, હોસ્પિટલો, શાળાઓ, કોર્ટ અને સરકારી કચેરીઓને ઈ-મેલ દ્વારા ધમકી આપવાના બનાવોમાં વધારો નોંધાયો છે. ટેક્નોલોજીના દુરુપયોગને કારણે તપાસ એજન્સીઓ માટે પડકાર પણ વધ્યો છે.
હાલ તપાસનું કેન્દ્ર શું?
* ઈ-મેલ કયા સર્વર પરથી મોકલાયો?
* એક જ વ્યક્તિ કે સંગઠિત ગેંગ?
* સ્થાનિક કે આંતરરાષ્ટ્રીય કનેક્શન?
* અગાઉના કેસો સાથે કોઈ સંબંધ?
* ધમકી પાછળ કોઈ ચોક્કસ હેતુ?
