આજી, ન્યારી-૧ ડેમમાં નર્મદા નીર ઠલવાતા વધામણા
ઉનાળાની સિઝનમાં પીવાના પાણીની સંભવિત અછત સામે આગોતરૂ આયોજન: લોકોને કરકસરયુક્ત વપરાશ કરવા પદાધિકારીઓની અપીલ
અગ્ર ગુજરાત, રાજકોટ
રાજકોટ શહેરના નાગરિકોને પીવાના પાણીની પૂરતી સુવિધા મળી રહે, ઉનાળાના દિવસોમાં પાણીની અછતનો સામનો કરવો ન પડે તેમજ શહેરની નિયમિત પાણી વિતરણ વ્યવસ્થા જળવાઈ રહે તેવા ઉમદા હેતુથી રાજ્ય સરકાર દ્વારા “સૌની યોજના” અંતર્ગત આજી-૧ અને ન્યારી-૧ ડેમમાં નર્મદા મૈયાના નીર પહોંચાડવામાં આવી રહ્યા છે. રાજકોટ શહેરની જીવાદોરી સમાન બંને જળાશયોમાં નર્મદાના નીરના આગમનને રાજ્ય કક્ષાના પાણી પુરવઠા મંત્રી તથા રાજકોટ મહાનગરપાલિકાના પદાધિકારીઓએ હર્ષભેર વધાવી લીધું હતું. રાજકોટ શહેરના નાગરિકોને વર્ષભર પીવાના પાણીની સુચારુ અને પૂરતી વ્યવસ્થા મળી રહે તે રાજકોટ મહાનગરપાલિકાની પ્રાથમિકતા છે. શહેરની વધતી જતી વસ્તી અને પાણીની જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં રાખીને પીવાના પાણીના જળસ્રોતોનું સુદૃઢ આયોજન કરવું અત્યંત આવશ્યક છે. આ દિશામાં રાજ્ય સરકાર દ્વારા સૌની યોજના મારફત આજી-૧ અને ન્યારી-૧ ડેમમાં નર્મદાના નીર પહોંચાડવાનો નિર્ણય રાજકોટ શહેર માટે આશીર્વાદરૂપ સાબિત થઈ રહ્યો છે.
આ અવસરે ગુજરાત રાજ્યના પાણી પુરવઠા વિભાગના રાજ્ય કક્ષાના મંત્રી ઈશ્વરસિંહ પટેલ, રાજકોટ મહાનગરપાલિકાના મેયર ડૉ. નેહલ શુક્લ, ડેપ્યુટી મેયર દક્ષાબેન વસાણી, સ્ટેન્ડિંગ કમિટી ચેરમેન પરેશ પીપળીયા, શાસક પક્ષના નેતા ડૉ. હિરેનભાઈ ખીમાણિયા, શાસક પક્ષના દંડક સંજયસિંહ રાણા, વોટર વર્કસ સમિતિના વાઇસ ચેરમેન રસિલાબેન સાકરીયા તેમજ રાજકોટ મહાનગરપાલિકાના અધિકારીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
રાજકોટ શહેરના નાગરિકોને પીવાના પાણીની જરૂરિયાત મુજબ પૂરતો જળજથ્થો ઉપલબ્ધ રહે અને ભવિષ્યમાં પાણીની અછતની પરિસ્થિતિ ઊભી ન થાય તે હેતુસર રાજકોટ મહાનગરપાલિકા દ્વારા રાજ્ય સરકાર સમક્ષ સૌની યોજના મારફત આજી-૧ અને ન્યારી-૧ ડેમમાં કુલ ૪૦૦૦ MCFT જળજથ્થો ફાળવવા માટે માંગણી કરવામાં આવી હતી. આ માંગણીને અનુરૂપ રાજ્ય સરકાર દ્વારા તબક્કાવાર પાણી ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી રહ્યું છે. જેમાં પ્રથમ તબક્કામાં બંને ડેમ માટે કુલ ૫૬૦ MCFT જળજથ્થો આપવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ બીજા તબક્કામાં તા. ૦૨/૧૧/૨૦૨૬થી સૌની યોજના અંતર્ગત બંને ડેમમાં નર્મદાના નીર પહોંચાડવાની કામગીરી પુનઃ શરૂ કરવામાં આવી છે.
હાલ બીજા તબક્કા અંતર્ગત સૌની યોજના મારફત બંને ડેમમાં નિયમિત રીતે પાણી પહોંચાડવામાં આવી રહ્યું છે. જેમાં આજી-૧ ડેમમાં પ્રતિદિન ૨૦ MCFT તથા ન્યારી-૧ ડેમમાં પ્રતિદિન ૧૫ MCFT પાણી આપવામાં આવી રહ્યું છે. આમ, બંને ડેમમાં મળીને પ્રતિદિન કુલ ૩૫ MCFT નર્મદાના નીરની આવક થઈ રહી છે. આ વ્યવસ્થાથી આજી-૧ અને ન્યારી-૧ ડેમના જળસ્તરમાં ક્રમશઃ વધારો થશે અને બંને જળાશયોને તેમની પૂર્ણ સંગ્રહ ક્ષમતા સુધી ભરવાનું આયોજન છે. બંને ડેમમાં પૂરતો જળજથ્થો ઉપલબ્ધ થતાં રાજકોટ શહેરની પીવાના પાણીની જરૂરિયાતને પહોંચી વળવામાં મોટી રાહત મળશે.
આજી-૧ અને ન્યારી-૧ ડેમમાં પૂરતો જળજથ્થો ઉપલબ્ધ થવાથી શહેરની નિયમિત પાણી વિતરણ વ્યવસ્થા જાળવી રાખવામાં મદદ મળશે તેમજ ઉનાળાની ઋતુમાં પીવાના પાણીની સંભવિત અછત સામે આગોતરું આયોજન કરવામાં સરળતા રહેશે.
રાજકોટ મહાનગરપાલિકાના પદાધિકારીઓએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, રાજકોટ શહેરના દરેક નાગરિક સુધી પૂરતા પ્રમાણમાં શુદ્ધ પીવાનું પાણી પહોંચે તે માટે મહાનગરપાલિકા સતત પ્રયત્નશીલ છે. રાજ્ય સરકારના સહયોગથી સૌની યોજના અંતર્ગત મળતા નર્મદાના નીર રાજકોટ શહેર માટે અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ છે. આ જળજથ્થાના આગમનથી રાજકોટની પાણીની વ્યવસ્થાને નવી મજબૂતી મળશે અને નાગરિકોને પીવાના પાણીની સુવિધા વધુ સુનિશ્ચિત કરવામાં મદદરૂપ થશે.
અંતમાં, રાજકોટ મહાનગરપાલિકા દ્વારા નાગરિકોને પણ પાણીનો કરકસરપૂર્વક ઉપયોગ કરવા, પાણીનો બગાડ અટકાવવા તથા જળસંચય અને જળસંરક્ષણની પ્રવૃત્તિઓમાં સહભાગી બનવા અપીલ કરવામાં આવે છે. કારણ કે, પાણીની ઉપલબ્ધતા જાળવવાની જવાબદારી સરકાર અને સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓની સાથે દરેક નાગરિકની પણ છે.
આજી-૧ અને ન્યારી-૧ ડેમની વર્તમાન જળસંગ્રહ સ્થિતિ
આજી-૧ ડેમ:
– ડેમનું પૂર્ણ જળસ્તર (Full Reservoir Level) ૨૯.૦૦ ફૂટ છે.
– ડેમની કુલ જળસંગ્રહ ક્ષમતા ૯૧૮.૦૦ MCFT છે.
– હાલનું જળસ્તર ૨૦.૫૭ ફૂટ છે.
– હાલનો જળસંગ્રહ ૪૩૫ MCFT છે.
ન્યારી-૧ ડેમ:
– ડેમનું પૂર્ણ જળસ્તર (Full Reservoir Level) ૨૫.૦૦ ફૂટ છે.
– ડેમની કુલ જળસંગ્રહ ક્ષમતા ૧૨૪૮.૦૦ MCFT છે.
– હાલનું જળસ્તર ૧૪.૨૭ ફૂટ છે.
– હાલનો જળસંગ્રહ ૩૬૫ MCFT છે.
૫૦૦ કરોડના ખર્ચે નવા ૧૧ પ્રોજેક્ટ શરૂ કરાશે: મંત્રી
જળસંપત્તિ અને પાણી પુરવઠા રાજ્યમંત્રી (સ્વતંત્ર હવાલો) શ્રી ઈશ્વરસિંહ પટેલે આજે રાજકોટના પ્રવાસ દરમિયાન સૌરાષ્ટ્રમાં પીવાના તથા સિંચાઈના પાણીની પરિસ્થિતિની સમીક્ષા કરી હતી. તેમણે રાજકોટ સર્કિટ હાઉસ ખાતે પાણી પૂરવઠા, સિંચાઈ વર્તુળ તથા સૌની યોજનાના વિવિધ ઉચ્ચ અધિકારીઓ સાથે બેઠક યોજી હતી. જેમાં સૌરાષ્ટ્રમાં ઓછા વરસાદવાળા વિસ્તારોમાં આગામી દિવસોમાં નાગરિકોને પીવા માટે તેમજ સિંચાઈ માટે પૂરતું પાણી મળી રહે તે પ્રકારે આયોજનો કરવા, તેમજ કુવા, બોરવેલ સહિતના નવા સ્રોત સક્રિય કરી તેનો ઉપયોગ કરવા સહિતની સૂચનાઓ આપી હતી. પાણી પુરવઠા વિભાગની બેઠકમાં ચીફ એન્જિનિયર શ્રી એસ. વાય. મંસુરીએ જણાવ્યું હતું કે, રાજકોટ ઝોન-૩ હેઠળ રાજકોટ, મોરબી, સુરેન્દ્રનગર, દેવભૂમિ દ્વારકા અને જામનગર જિલ્લાઓના ૩૯ તાલુકાઓ અને ૨૨૧૯ ગામો આવરી લેવાયા છે, જેની અંદાજે ૭૯ લાખની વસ્તી માટે ૭૧ ફિલ્ટર પ્લાન્ટ અને ૧૦,૮૫૪ કિલોમીટર લાંબી પાઇપલાઇનથી પાણીના વિતરણ વ્યવસ્થા કાર્યરત છે. હાલ ૧૮૦૦થી વધુ ગામોમાં નિયમિત પાણી વિતરણ કરવામાં આવી રહ્યું છે, જ્યારે તાંત્રિક કે અન્ય કારણોસર બાકી રહેલા ગામો માટે વિશેષ આયોજન હાથ ધરવામાં આવ્યું છે. નાગરિકોને નિયમિત અને પૂરતું શુદ્ધ પાણી મળી રહે, તે માટે અંદાજે રૂ. ૫૭૫ કરોડના ખર્ચે ૧૨ પ્રોજેક્ટ્સ પ્રગતિ હેઠળ છે, જ્યારે રૂ. ૪૯૯ કરોડના ખર્ચે ૧૧ નવા પ્રોજેક્ટ્સનું પણ આયોજન પણ કરવામાં આવ્યું છે.


