ક્રૂડના ભાવ ધડામ, રાહતની ઘંટડી વાગી

પેટ્રોલ-ડિઝલ સસ્તા થવાના એંધાણ

ક્રૂડના ભાવ ધડામ, રાહતની ઘંટડી વાગી

હોર્મુઝની ખાડીમાં ફરી સામાન્ય અવરજવર, ઈરાનની સપ્લાય વધતાં વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ 72 ડોલર આસપાસ; ભારતને ઈંધણના ભાવમાં રાહત મળવાની શક્યતા મજબૂત

અગ્ર ગુજરાત, નવી દિલ્હી

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનું તણાવપૂર્ણ વાતાવરણ શમતા વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઈલ બજારમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે. હોર્મુઝની ખાડીમાં જહાજોની અવરજવર ફરીથી સામાન્ય બનતા અને વિવિધ ઉત્પાદક દેશોમાંથી સપ્લાય વધતા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો નોંધાયો છે. જેના કારણે ભારત સહિત તેલ આયાત પર નિર્ભર દેશોને મોટી રાહત મળવાની શક્યતા ઉભી થઈ છે.
તાજેતરના ટ્રેડિંગ સેશન દરમિયાન વૈશ્વિક બેન્ચમાર્ક બ્રેન્ટ ક્રૂડનો ભાવ એક સમયે 70 ડોલર પ્રતિ બેરલની નીચે સરકી ગયો હતો. ત્યારબાદ તે આશરે 72.58 ડોલર પ્રતિ બેરલના સ્તરે ટ્રેડ થતો જોવા મળ્યો હતો. બીજી તરફ અમેરિકન વેસ્ટ ટેક્સાસ ઇન્ટરમીડિયેટ (WTI) કાચા તેલનો ભાવ પણ ઘટીને લગભગ 69.95 ડોલર પ્રતિ બેરલની સપાટીએ પહોંચ્યો હતો. આ ઘટાડા સાથે ઈરાન સંકટ દરમિયાન ભાવમાં આવેલી મોટાભાગની તેજી સંપૂર્ણપણે ઓગળી ગઈ છે.
ઈરાનની બજારમાં વાપસીથી સપ્લાયમાં વધારો
બજાર નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર ક્રૂડના ભાવમાં ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ ઈરાનની આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ફરીથી સક્રિય એન્ટ્રી છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થયેલી સમજૂતી બાદ ઈરાનના તેલની નિકાસમાં વધારો થવાની ધારણા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. ઈરાન પાસે વિશ્વના સૌથી મોટા તેલ ભંડારોમાંનું એક ભંડાર હોવાથી તેની વધારાની સપ્લાય વૈશ્વિક બજાર પર સીધી અસર કરી શકે છે.
વિશ્વના કુલ ક્રૂડ વેપારનો મોટો હિસ્સો હોર્મુઝની ખાડીમાંથી પસાર થાય છે. તણાવના દિવસોમાં અનેક ઓઈલ ટેન્કરો અટવાઈ ગયા હતા અથવા સાવચેતીપૂર્વક કામગીરી કરી રહ્યા હતા. હવે પરિસ્થિતિ સામાન્ય બનતા જહાજો ફરીથી નિયમિત રીતે અવરજવર કરી રહ્યા છે. પરિણામે સપ્લાય ચેઇન પરનો દબાણ ઘટ્યો છે અને બજારમાં પૂરતા પ્રમાણમાં તેલ ઉપલબ્ધ થવા લાગ્યું છે. હાલની સ્થિતિમાં વિશ્વભરના ખરીદદારોને વિવિધ દેશોમાંથી ક્રૂડ ઓઈલની સ્પર્ધાત્મક ઓફરો મળી રહી છે. મધ્ય પૂર્વ, પશ્ચિમ આફ્રિકા અને અન્ય ઉત્પાદક દેશો તરફથી વધતી સપ્લાયના કારણે ખરીદદારોને વધુ વિકલ્પો મળી રહ્યા છે. પરિણામે ભાવ પર દબાણ વધ્યું છે અને બજારમાં મંદીનું વલણ જોવા મળી રહ્યું છે.
ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું મોટાભાગનું ક્રૂડ ઓઈલ આયાત કરે છે. તેથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ભાવ ઘટે ત્યારે દેશની આયાત બિલમાં ઘટાડો થાય છે. જો ક્રૂડના ભાવ લાંબા સમય સુધી હાલના અથવા તેનાથી નીચા સ્તરે રહે તો ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ પરનો ખર્ચ ઘટી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં પેટ્રોલ અને ડિઝલના ભાવમાં ઘટાડાની સંભાવના વધી રહી છે. સાથે જ મોંઘવારી પર પણ નિયંત્રણ લાવવામાં મદદ મળી શકે છે. વિશ્લેષકોના મતે ઈરાન તરફથી વધારાની સપ્લાય બજારમાં આવતી રહેશે અને જો વૈશ્વિક માંગમાં મોટો ઉછાળો નહીં આવે તો ક્રૂડના ભાવ પર દબાણ યથાવત રહી શકે છે. કેટલાક નિષ્ણાતો આગામી દિવસોમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ 70 ડોલર પ્રતિ બેરલથી નીચે સ્થિર થવાની સંભાવના પણ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.

ક્રૂડના હાલના ભાવ

બ્રેન્ટ ક્રૂડ : 72.58 ડોલર પ્રતિ બેરલ
WTI ક્રૂડ : 69.95 ડોલર પ્રતિ બેરલ
ઇન્ટ્રાડેમાં બ્રેન્ટ 70 ડોલરથી નીચે સરક્યું
ભાવ કેમ ઘટ્યા?

અમેરિકા-ઈરાન તણાવમાં ઘટાડો
હોર્મુઝની ખાડીમાં સામાન્ય અવરજવર
ઈરાનની સપ્લાય ફરી શરૂ
વૈશ્વિક બજારમાં વધતી ઉપલબ્ધતા

ભારતને શું ફાયદો?

આયાત ખર્ચમાં ઘટાડો
પેટ્રોલ-ડિઝલ સસ્તા થવાની શક્યતા
મોંઘવારી પર નિયંત્રણ
વેપાર ખાધમાં રાહત

હોર્મુઝની ખાડીનું મહત્વ

વિશ્વના મોટા ભાગનું ક્રૂડ અહીંથી પસાર થાય છે
મધ્ય પૂર્વના નિકાસકારો માટે મુખ્ય માર્ગ
વૈશ્વિક સપ્લાયનું કેન્દ્રબિંદુ

ઈરાનની વાપસીની અસર

વૈશ્વિક બજારમાં વધારાનું તેલ
સપ્લાયમાં નોંધપાત્ર વધારો
ખરીદદારોને વધુ વિકલ્પો
ભાવ પર સતત દબાણ

ખરીદદારો માટે સોનેરી તક

અનેક દેશોમાંથી ઓફરો
સ્પર્ધાત્મક કિંમતો
લાંબા ગાળાના કરારોની તક
રિફાઈનરીઓને ફાયદો

આગામી દિવસોમાં શું?

ક્રૂડમાં વધુ નરમાઈ શક્ય
બ્રેન્ટ 70 ડોલર નીચે જવાની ચર્ચા
સપ્લાય વધતી રહેવાની ધારણા
બજારની નજર વૈશ્વિક માંગ પર

બજાર શું કહે છે?

હાલમાં સપ્લાય માંગ કરતાં વધુ મજબૂત દેખાઈ રહી છે. ઈરાનનું તેલ બજારમાં આવતાં ક્રૂડના ભાવ પર દબાણ યથાવત રહેવાની સંભાવના છે, જેના કારણે ઊર્જા આયાતકાર દેશોને રાહત મળી શકે છે. બજાર વિશ્લેષકો.