સોનુ-ચાંદીમાં ધમાકેદાર તેજી, ક્રૂડ $82ને પાર : રૂપિયો મજબૂત છતાં શેરબજારમાં દબાણ
MCXમાં સોનું ₹1.50 લાખને પાર, ચાંદીમાં એક જ દિવસમાં ₹6,666નો ઉછાળો; ક્રૂડની મોંઘવારી અને બેન્કિંગ શેરોની વેચવાલીએ સેન્સેક્સ નિફ્ટીને લાલ કર્યા
અગ્ર ગુજરાત, રાજકોટ
વૈશ્વિક બજારોના મિશ્ર સંકેતો વચ્ચે ભારતીય કોમોડિટી માર્કેટમાં શુક્રવારે સોના અને ચાંદીમાં જોરદાર તેજી જોવા મળી હતી. બીજી તરફ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ફરી ઊંચા રહેતા ભારતીય શેરબજાર પર દબાણ આવ્યું હતું. MCXમાં ઓક્ટોબર વાયદાના સોનાનો ભાવ રૂ.1,523 એટલે કે 1.02 ટકા વધીને રૂ.1,50,381 પ્રતિ 10 ગ્રામ થયો હતો. સોનાએ દિવસ દરમિયાન રૂ.1,50,487ની ઊંચી સપાટી બનાવી હતી. ચાંદીમાં તો વધુ જોરદાર ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો અને સપ્ટેમ્બર વાયદો રૂ.6,666 એટલે કે 2.95 ટકા વધીને રૂ.2,32,502 પ્રતિ કિલો સુધી પહોંચ્યો હતો.
ચાંદીના ભાવમાં તેજી પાછળ વૈશ્વિક સ્તરે ભૌતિક સપ્લાયની તંગી અને ઔદ્યોગિક માંગને મુખ્ય કારણ માનવામાં આવી રહ્યું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પણ ચાંદી મજબૂત રહી હતી. MCX પર સિલ્વર-ગોલ્ડ રેશિયો ઘટીને 67.50:1 થયો છે, જે દર્શાવે છે કે તાજેતરના તબક્કામાં ચાંદી સોનાની સરખામણીએ વધુ ઝડપથી વધી રહી છે. બજાર વિશ્લેષકોના મતે ચાંદી માટે રૂ.2.25-2.26 લાખનો વિસ્તાર સપોર્ટ બની શકે છે, જ્યારે રૂ.2.30-2.32 લાખનો વિસ્તાર મહત્વનો પ્રતિકાર છે. સોનામાં તેજીને અમેરિકન ફેડરલ રિઝર્વની વ્યાજદર અંગેની અપેક્ષાઓમાં આવેલા ફેરફારનો સહારો મળ્યો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સ્પોટ ગોલ્ડ આશરે 0.6 ટકા વધીને 4,262.39 ડોલર પ્રતિ ઔંસ થયું હતું. અમેરિકાના રોજગારના આંકડા અને ફેડની આગામી નીતિ અંગેની અપેક્ષાઓ હવે સોનાની દિશા માટે મહત્વપૂર્ણ રહેશે. સ્થાનિક MCXમાં સોનાને રૂ.1,49,000 આસપાસનો સપોર્ટ મહત્વનો માનવામાં આવે છે.
બીજી તરફ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ફરી મજબૂતી જોવા મળી છે. શુક્રવારે બ્રેન્ટ ક્રૂડ આશરે 0.35 ટકા ઘટીને 82.20 ડોલર પ્રતિ બેરલ રહ્યું હતું, પરંતુ તે હજુ પણ 80 ડોલરના સ્તરથી ઉપર છે. ભારત ક્રૂડ ઓઈલની આયાત પર ભારે નિર્ભર હોવાથી ઊંચા ક્રૂડ ભાવથી આયાત બિલ, ફુગાવો અને કંપનીઓના માર્જિન પર દબાણ વધી શકે છે. આ જ ચિંતા શેરબજારમાં પણ જોવા મળી હતી.
ડોલર સામે રૂપિયો હાલ આશરે રૂ.95.14ના સ્તરે છે. 7 ઓગસ્ટના ઉપલબ્ધ રેટ મુજબ એક ડોલર માટે આશરે રૂ.95.1379 ચૂકવવા પડતા હતા. તાજેતરમાં રૂપિયામાં મજબૂતી જોવા મળવાથી આયાતી કોમોડિટીઝ, ખાસ કરીને સોના-ચાંદીના સ્થાનિક ભાવને થોડો નિયંત્રિત રાખવામાં મદદ મળી છે. સિલ્વરના સ્થાનિક ભાવમાં વૈશ્વિક તેજી કરતાં થોડું ઓછું પ્રતિબિંબિત થવાનું એક કારણ રૂપિયાની મજબૂતી પણ હોવાનું બજાર વિશ્લેષણમાં જણાવાયું છે.
કોમોડિટી માર્કેટની તેજીથી વિપરીત શેરબજારમાં શુક્રવારે વેચવાલી જોવા મળી હતી. 30 શેરનો BSE Sensex 455.59 પોઇન્ટ એટલે કે 0.58 ટકા ઘટીને 78,499.17 પર બંધ રહ્યો હતો. દિવસ દરમિયાન તે 577 પોઇન્ટથી વધુ નીચે ગયો હતો. NSE Nifty 65.35 પોઇન્ટ એટલે કે 0.27 ટકા ઘટીને 24,570.65 પર બંધ રહ્યો હતો.
બેન્કિંગ અને ફાઇનાન્સિયલ શેરોમાં સૌથી વધુ દબાણ રહ્યું હતું. બજાજ ફાઇનાન્સમાં લગભગ 5.9 ટકા અને બજાજ ફિનસર્વમાં 4.18 ટકા ઘટાડો નોંધાયો હતો. બીજી તરફ TCS, મહિન્દ્રા એન્ડ મહિન્દ્રા, SBI અને ટેક મહિન્દ્રા જેવા શેરોએ બજારને થોડો સહારો આપ્યો હતો. હાલની સ્થિતિમાં સોનું-ચાંદીમાં તેજી રોકાણકારોની સુરક્ષિત સંપત્તિ તરફની રુચિ દર્શાવે છે, જ્યારે ક્રૂડનો ઊંચો ભાવ ભારતીય અર્થતંત્ર માટે ખર્ચ વધારનારો પરિબળ બની શકે છે. ક્રૂડ મોંઘું રહે તો આયાત ખર્ચ વધે, રૂપિયા પર દબાણ આવી શકે અને કંપનીઓના નફાના માર્જિન પર અસર પડી શકે છે. આ પરિબળો બેન્કિંગ, ઉદ્યોગ અને ગ્રાહક ક્ષેત્રના શેરોમાં સેન્ટિમેન્ટને અસર કરી શકે છે. જોકે સપ્તાહના સમગ્ર ચિત્રમાં ભારતીય શેરબજાર સંપૂર્ણપણે નબળું રહ્યું નથી. 3થી 7 ઓગસ્ટના સપ્તાહમાં Nifty લગભગ 0.8 ટકા અને Sensex લગભગ 0.5 ટકા વધ્યા હતા. એટલે શુક્રવારની નબળાઈને હાલ તાત્કાલિક નફાવસૂલી અને સેક્ટરલ વેચવાલી તરીકે પણ જોવામાં આવી રહી છે.
આગામી દિવસોમાં સોના-ચાંદી માટે વૈશ્વિક વ્યાજદર, ડોલર અને ભૌતિક માંગ, જ્યારે ક્રૂડ માટે ભૂરાજકીય સ્થિતિ તથા સપ્લાય સૌથી મોટા ટ્રિગર રહેશે. શેરબજારમાં ક્રૂડના ભાવ, FII પ્રવાહ, બેન્કિંગ શેરોની ચાલ અને વૈશ્વિક બજારોની દિશા મહત્વની રહેશે.
MCXના મુખ્ય ભાવ
સોનું: ₹1,50,381 પ્રતિ 10 ગ્રામ — ₹1,523નો વધારો, 1.02% તેજી
ચાંદી: ₹2,32,502 પ્રતિ કિલો — ₹6,666નો વધારો, 2.95% તેજી
ક્રૂડ ઓઈલ: વૈશ્વિક બ્રેન્ટ આશરે $82.20 પ્રતિ બેરલ
સિલ્વર-ગોલ્ડ રેશિયો: 67.50:1
સોનાની સરખામણીએ ચાંદીમાં તેજીની ગતિ વધુ રહી.
ડોલર સામે રૂપિયો શું કહે છે?
1 ડોલર = આશરે ₹95.14
રૂપિયામાં મજબૂતીથી આયાતી કોમોડિટીના ભાવને થોડો આધાર મળે છે. ખાસ કરીને સોના-ચાંદી અને ક્રૂડ જેવા ડોલરમાં ભાવ નક્કી થતા કોમોડિટીમાં રૂપિયાની ચાલ સીધી અસર કરે છે. તાજેતરની રૂપિયાની મજબૂતીને કારણે વૈશ્વિક તેજીનો સંપૂર્ણ ભાર સ્થાનિક ભાવમાં પડતો નથી.
શેરબજારનો શુક્રવારનો હિસાબ
Sensex: 78,499.17
ઘટાડો: 455.59 પોઇન્ટ (-0.58%)
Nifty: 24,570.65
ઘટાડો: 65.35 પોઇન્ટ (-0.27%)
મુખ્ય કારણ: બેન્કિંગ-ફાઇનાન્સિયલ શેરોમાં વેચવાલી, ક્રૂડના ઊંચા ભાવ અને ભૂરાજકીય અનિશ્ચિતતા.
સોનામાં આગળના મહત્વના લેવલ
સપોર્ટ: ₹1,49,000 આસપાસ
આંતરરાષ્ટ્રીય સપોર્ટ: $4,220-$4,180
આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિકાર: $4,280-$4,320
સોનાની આગામી ચાલ માટે અમેરિકાના રોજગારના આંકડા અને ફેડની વ્યાજદર નીતિ અંગેની અપેક્ષાઓ મહત્વની રહેશે.
ચાંદીમાં તેજીનો દબદબો
ચાંદી આ સપ્તાહે સોના કરતાં વધુ ઝડપથી આગળ વધી છે. MCX પર રૂ.2.32 લાખની આસપાસ પહોંચેલી ચાંદી માટે રૂ.2.25-2.26 લાખ સપોર્ટ ઝોન, જ્યારે રૂ.2.30-2.32 લાખ પ્રતિકાર ઝોન માનવામાં આવે છે.
ક્રૂડ મોંઘું, તહેવારો પહેલાં પામ-સોયાતેલની આયાતમાં ઉછાળો : તેલીબિયાં બજારમાં તેજીની હવા
આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવની અસર હવે વૈશ્વિક વેજિટેબલ ઓઈલ માર્કેટમાં પણ જોવા મળી રહી છે. ભારતમાં ખાદ્યતેલ બજાર માટે આગામી દિવસોમાં સૌથી મોટો મુદ્દો આયાત, ડોલર-રૂપિયાની ચાલ, સ્થાનિક તેલીબિયાંની આવક અને તહેવારોની માંગ રહેશે. ભારત પોતાની ખાદ્યતેલ જરૂરિયાતના આશરે બે તૃતીયાંશ હિસ્સા માટે આયાત પર આધારિત હોવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવમાં થતો નાનો ફેરફાર પણ સ્થાનિક બજારને અસર કરે છે.
જુલાઈ 2026માં ભારતની ખાદ્યતેલ આયાત વધીને 14.9 લાખ ટન થઈ હતી, જે 10 મહિનાની સૌથી ઊંચી સપાટી છે. રિફાઈનરીઓએ તહેવારોની સીઝન પહેલાં સ્ટોક વધારવા માટે મોટા પ્રમાણમાં ખરીદી કરી છે. પામ ઓઈલની આયાત જૂનની સરખામણીએ લગભગ 50 ટકા વધીને 7.33 લાખ ટન થઈ હતી, જ્યારે સોયા ઓઈલની આયાત 32 ટકા વધીને 5.01 લાખ ટન થઈ હતી. સનફ્લાવર ઓઈલની આયાત પણ લગભગ 4 ટકા વધી 2.53 લાખ ટન રહી હતી.
આ આંકડા દર્શાવે છે કે બજારમાં તહેવારો પહેલાં માંગ વધવાની અપેક્ષા છે. ખાસ કરીને ઓગસ્ટ-સપ્ટેમ્બર દરમિયાન સોયા ઓઈલની સ્પર્ધાત્મક કિંમતને કારણે તેની આયાત મજબૂત રહેવાની શક્યતા છે.
સરકારી ભાવમાં મગફળી તેલ સૌથી મોંઘું
30 જુલાઈના કેન્દ્ર સરકારના પ્રાઈસ મોનિટરિંગ ડેટા મુજબ ઓલ-ઈન્ડિયા સરેરાશ હોલસેલ ભાવમાં પેક્ડ મગફળી તેલ રૂ.19,533.71 પ્રતિ ક્વિન્ટલ, સરસવ તેલ રૂ.18,664.98, સનફ્લાવર ઓઈલ રૂ.18,011.71, સોયા ઓઈલ રૂ.15,462.89 અને પામ ઓઈલ રૂ.13,969.44 પ્રતિ ક્વિન્ટલ નોંધાયું હતું. એટલે પામ ઓઈલ હજુ પણ મુખ્ય ખાદ્યતેલોમાં સૌથી નીચા ભાવનું વિકલ્પ છે, જ્યારે મગફળી તેલ સૌથી ઊંચા સ્તરે છે.
તેલીબિયાંમાં સોયાબીન પર નજર
સ્થાનિક બજારમાં હવે સોયાબીન સૌથી મહત્વનું તેલીબિયું બની રહ્યું છે. વરસાદની સ્થિતિ, વાવેતર અને આવનારી નવી આવક સોયાબીનના ભાવ માટે નિર્ણાયક બનશે. દેશમાં સોયા ઓઈલની આયાત વધવાથી સ્થાનિક સોયાબીનના ભાવ પર દબાણ આવી શકે છે, કારણ કે સસ્તું આયાતી તેલ ક્રશિંગ ઉદ્યોગ માટે સ્થાનિક બીજની ખરીદીની ગણતરી બદલી શકે છે. USDAના તાજેતરના અંદાજ મુજબ 2026/27માં ભારતના સોયાબીન સ્ટોકમાં નોંધપાત્ર ઘટાડાની શક્યતા પણ દર્શાવવામાં આવી છે.
ગુજરાત માટે મગફળી બજાર ખાસ મહત્વ ધરાવે છે. મગફળી તેલના ઊંચા ભાવને કારણે સારી ગુણવત્તાની મગફળી માટે બજારમાં આધાર રહેવાની શક્યતા છે. જોકે આયાતી પામ અને સોયા ઓઈલ સસ્તા રહે તો મગફળી તેલની સરખામણીએ ગ્રાહકો અને વેપારીઓનું વલણ બદલાઈ શકે છે. તેથી મગફળીના ભાવમાં તેજી માટે સ્થાનિક આવક, નિકાસ માંગ અને ક્રશિંગ માર્જિન મહત્વના રહેશે.
ક્રૂડનો ભાવ તેલ બજારને કેવી રીતે અસર કરશે?
ક્રૂડ ઓઈલનો ઊંચો ભાવ પામ ઓઈલ સહિત વેજિટેબલ ઓઈલને પરોક્ષ ટેકો આપી શકે છે, કારણ કે પામ ઓઈલ બાયોડીઝલ માટે પણ વપરાય છે. અગાઉ પણ ક્રૂડમાં ઉછાળો આવતા પામ ઓઈલમાં ખરીદી વધતી જોવા મળી છે.
પરંતુ ભારત માટે બીજી બાજુ આયાત ખર્ચનો પ્રશ્ન છે. ક્રૂડ મોંઘું થાય અને રૂપિયા પર દબાણ આવે તો આયાતી ખાદ્યતેલનો ખર્ચ પણ વધી શકે છે. પરિણામે રિફાઈન્ડ ઓઈલ, પામોલીન અને સોયા ઓઈલના ભાવમાં ઉપરની દિશામાં દબાણ આવી શકે છે. ખેડૂતો માટે સોયાબીન અને મગફળીના ભાવમાં આગામી તબક્કે માત્ર ઉત્પાદન નહીં પરંતુ આયાતી તેલના ભાવ પણ એટલા જ મહત્વના બની ગયા છે. એટલે તેલીબિયાં બજાર હવે સ્થાનિક પાક અને વૈશ્વિક કોમોડિટી માર્કેટ વચ્ચે સીધું જોડાઈ ગયું છે.
