- 102 વર્ષ પહેલાં 1922માં બ્રિટનમાં શ્વેતપત્ર પ્રસિદ્ધ કરવાની શરૂઆત થઇ
- કોઇ વિસ્તૃત જાણકારીનો સારાંશ શ્વેતપત્રમાં સામેલ હોય છે
- યુપીએ સરકારના આર્થિક મિસમેનેજમેન્ટ વિશે શ્વેતપત્ર લવાયું
સંસદના વર્તમાન બજેટ સત્ર દરમિયાન સરકારે યુપીએ સરકારના શાસનકાળ દરમિયાન થયેલા આર્થિક મિસમેનેજમેન્ટ પર શ્વેતપત્ર જાહેર કરવાનું એલાન કર્યુ હતું. આ શ્વેતપત્ર મારફત સરકાર દેશની અર્થવ્યવસ્થા પર 2014 પહેલાં લેવાયેલા આર્થિક નિર્ણયોથી થયેલી અસરો વિશે વિસ્તારપૂર્વક જાણકારી આપી છે. શ્વેતપત્રની શરૂઆત ક્યારે થઇ હતી અને તેનો અર્થ શું છે તેમજ તેનો ઉપયોગ કયા કામો માટે કરવામાં આવે છે? આપણે તે જાણીએ.
નાણાપ્રધાને બજેટ ભાષણમાં શ્વેતપત્ર અંગે શું કહ્યું હતું?
તાજેતરમાં રજૂ કરાયેલા 2024 માટેના પોતાના વચગાળાના બજેટમાં નાણાપ્રધાન નિર્મલા સીતારામને યુપીએ સરકાર દરમિયાન લેવાયેલા આર્થિક નિર્ણયો અને તેના કારણે દેશ પર પડેલી ખોટી અસર વિશે શ્વેતપત્ર લાવવાની જાહેરાત કરી હતી. પોતાના વચગાળાના બજેટ ભાષણમાં નાણાપ્રધાને કહ્યું હતું કે વર્ષ 2014માં જ્યારે અમારી સરકારે દેશનું નેતૃત્વ સંભાળ્યું હતું તે સમયે તબક્કાવાર રીતે અર્થતંત્રને દુરસ્ત કરવાની અને શાસન પ્રણાલીને સાચા માર્ગે લાવવાની જવાબદારી બહુ મોટી હતી. સમયની માગ હતી કે લોકોને આશાનાં કિરણો દેખાય, રોકાણ આકર્ષિત કરવામાં આવી શકે અને સુધારા માટે જરૂરી સમર્થન એકઠું કરી શકાય. સરકારે રાષ્ટ્ર પ્રથમના મજબૂત વિશ્વાસ સાથે તેને પ્રાપ્ત કર્યુ હતું.
સરકારના શ્વેતપત્રથી શું ખબર પડશે?
કેન્દ્રીય નાણાપ્રધાને ત્યારની અને વર્તમાન સમયની અર્થવ્યવસ્થા પર વાત કરતા કહ્યું હતું કે તે વર્ષોના સંકટોથી છુટકારો મેળવી લેવાયો છે અને હાલ આપણું અર્થતંત્ર સર્વાંગી વિકાસની સાથે ઉચ્ચ ટકાઉ વિકાસના માર્ગે આગળ વધી રહ્યું છે. નાણાપ્રધાને જાહેરાત કરી હતી સરકાર અર્થતંત્ર પર ગૃહના પટલ પર શ્વેતપત્ર રજૂ કરશે, જેથી આ જાણી શકાય કે વર્ષ 2014 સુધી આપણે ક્યાં હતા અને હવે ક્યાં છીએ. તેમણે કહ્યું હતું કે શ્વેતપત્રનો આશય તે વર્ષના મિસમેનેજમેન્ટથી પદાર્થપાઠ શિખવાનો છે.
શ્વેતપત્ર શું હોય છે?
શ્વેતપત્રની શરૂઆત 102 વર્ષ પહેલાં 1922માં થઇ હતી. તે કોઇ વિષય વિશે જાણીતી માહિતી અથવા એક સર્વેક્ષણ કે અભ્યાસના પરિણામનો સારાંશ હોય છે. શ્વેતપત્ર કોઇપણ વિષયને લગતો હોઇ શકે છે પરંતુ તે હંમેશાં વસ્તુઓની કામ કરવાની રીતને સારી બનાવવા માટે સલાહ-સૂચન આપે છે. સામાન્ય રીતે સરકાર દ્વારા અનુવર્તી કાર્યવાહી અથવા ઓછામાં ઓછા એક નિષ્કર્ષ માટે પ્રસિદ્ધ કરાય છે. એક શ્વેતપત્ર સરકાર, કંપની અથવા બિનલાભકારી સંગઠન દ્વારા પ્રસિદ્ધ એક સૂચનાત્મક દસ્તાવેજ છે જે કોઇ સમાધાન, પ્રોડક્ટ અથવા સેવાની વિશેષતાને પ્રોત્સાહિત કરવા અથવા ઉઘાડી પાડવા માટે ઇશ્યૂ કરવામાં આવે છે. શ્વેતપત્રનો ઉપયોગ સરકારી નીતિઓ અને કાયદાને પ્રસ્તુત કરવા અને જનતાના અભિપ્રાયનું આકલન કરવાની એક વિધિના રૂપમાં પણ કરવામાં આવે છે.
શ્વેતપત્ર કોણ પ્રસિદ્ધ કરી શકે છે?
સરકાર ઉપરાંત કોઇપણ સંસ્થા, કંપની, ઓર્ગેનાઇઝેશન દ્વારા શ્વેતપત્રને પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવી શકે છે. જેમાં તે પોતાના ગ્રાહકો, કર્મચારીઓ અથવા જનતાને પોતાની પ્રોડક્ટ્સની વિસ્તૃત જાણકારી પ્રદાન કરી શકે છે. તે ઉપરાંત ઘણી સંસ્થા પોતાના દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલી ટેક્નિકનો પ્રચાર-પ્રસાર કરવા માટે પણ શ્વેતપત્ર પ્રસિદ્ધ કરે છે જેથી તે સામાન્ય લોકો સુધી પહોંચી શકે.
શ્વેતપત્રમાં શું-શું હોય છે?
આર્થિક બાબતો સાથે જોડાયેલા શ્વેતપત્રમાં સરકાર અથવા કોઇ સંસ્થાની કમીઓ, તેનાથી થનારાં દુષ્પરિણામો અને સુધારા કરવા માટેના સલાહ-સૂચનો જેવા વિષય હોય છે. જ્યારે પ્રોડક્ટ કે ટેક્નિક સાથે જોડાયેલા શ્વેતપત્રમાં તે પ્રોડક્ટ કે ટેક્નિક સાથે જોડાયેલી વિવિધ જાણકારીઓ સામેલ હોય છે. દાખલા તરીકે તે ટેક્નિકને કારણે મળનારી સુવિધાઓ, તેનો ઉપયોગ કરવાની રીત અને જરૂરી વાતાવરણ તેમજ તે અન્ય ટેક્નિક કરતાં કઇ રીતે અલગ છે, તેની કિંમત વગેરે જાણકારી તેમાં સામેલ હોય છે.
