- યુનોએ પણ નરેન્દ્ર મોદીના વિકાસ પર લગાવી મહોર
- ભારતમાં દર વ્યકિતની આવકમાં વધારો નોંધાયો
- દેશમાં જેન્ડર અસમાનતા ઈન્ડેક્સમાં પણ મોટો સુધારો થયો
સંયુક્ત રાષ્ટ્ર એટલે કે યુનોએ ગુરુવારે માનવ વિકાસ ઈન્ડેક્સને લઈ તાજા આંકજડા પ્રસિદ્ધ કર્યા છે. આમાં ભારતની સ્થિતિમાં મોટો સુધારો જોવા મળ્યો છે. યુનોએ એચડીઆઈ અનુસાર ભારતના રેંકિંગમાં 2022માં એક સ્ટેપનો સુધારો આવ્યો છે. અને આ 193 દેશોમાં 134 સ્થાને પહોંચ્યું છે. જે 2021માં 191 દેશોમાં 135માં સ્થાન પર હતું. ભારતીયોની જિજીવિષા અને દરેક વ્યકિતની માથાદીઠ આવકમાં વધારો નોંધાયો છે.
ભારતનું જેન્ડર અસમાનતા ઈન્ડેક્સમાં સુધારો
બીજી તરફ જેન્ડર અસમાનતા ઈન્ડેક્સ 2022માં ભારતનો 0.437 સ્કોર મળ્યો છે. અને આ 193 દેશોમાંથી 108માં નંબર પર છે. અન્ય 191 દેશોમાં ભારતનો રેંક 122મો હતો. મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલયે જણાવ્યું કે જીઆઈઈ-2022માં 14 રેંકની છલાંગ દેશ માટે મહત્ત્વની છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ભારતનો GII સ્કોર 0.437 છે, જે ગ્લોબલ અને દક્ષિણ એશિયન દેશોમાં સરેરાશથી ઉત્તમ છે.
જો કે આની વિપરીત દેશમાં શ્રમબળ ભાગીદારી દરમાં સૌથી મોટો જેંડર ગેપ જોવા મળ્યો છે.આમાં મહિલા 28.3 ટકા અને પુરુષો 76.1 ટકાની વચ્ચે 47.8 ટકાનું અંતર છે.
જીવવાની ઈચ્છા પાંચ વર્ષમાં વધી, શિક્ષણમાં સુધારો
વર્ષ-2022ના તાજા આંકડાઓમાં ભારતના તમામ એચડીઆઈ સૂચકાંકમાં સુધારો નજરે પડયો છે. જેમ કે, જિજીવિષા, શિક્ષણ અને જીએનઆઈ વગેરે. જિજીવિષા 62.2 ટકાથી વધી 67.7 વર્ષ થઈ છે. સ્કૂલ ભણતર પણ 12.6 ટકા સુધી પહોંચી ગયું છે. સ્કૂલ એજ્યુકેશન સરેરાશ વધીને 6.57 ટકાથી વધી 6.57 થયું અને દરેક વ્યકિત જીએનઆઈ 6,542 ડોલર વધીને 6,951 રૂપિયા થઈ.
વર્ષ-1990માં ઈન્ડેક્સમાં 48 ટકાનો સુધારો
ભારતમાં માનવ વિકાસ ઈન્ડેક્સમાં વર્ષ-2021માં ઘટાડો આવ્યો હતો. જે કેટલાક વર્ષો સુધી આ સપાટ રહ્યો હતો. પરંતુ વર્ષ-2022માં ભારતના એચડીઆઈ વેલ્યૂએશન 2022થી વધીને 0.644 થયો. દેશને વર્ષ-2023-24 માનવ વિકાસ સાથે સંકળાયેલ રિપોર્ટમાં 193 દેશોમાં 134માં સ્થાન મળ્યું છે. વર્ષ-2021માં આ સ્કોર 0.633 હતું. જેના લીધે 191 દેશમાં ભારતનો નંબર 135મો હતો. ઉલ્લેખનીય છે કે 1990માં માનવ વિકાસ મુદ્દે ભારતનો સ્કોર 0.434 પર હતો. અત્યાર સુધી આમાં 48.4 ટકા સુધારો આવી ગયો છે
વૈશ્વિક સ્તરે સતત બીજા વર્ષે ઘટાડો
માનવ વિકાસ ઈન્ડેક્સ સાથે સંકળાયેલ ડેટા યુનોના એક પ્રોગ્રામનો રિપોર્ટ પ્રકાશિત થયો છે. જે વર્ષ-2021 માનવ વિકાસ ઈન્ડેક્સના ઉપસંહાર પર આધારિત છે. જેમાં પ્રથમવાર ગ્લોબલ લેવલ પર એચડીઆઈમાં સતત બીજા વર્ષે ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ધનિક દેશોએ રેકોર્ડ હ્યુમન ડેવલપમેન્ટ (માનવ વિકાસ) કર્યો, પરંતુ ઓછા ગરીબ દેશોમાં વિકાસનું સંકટ અગાઉના સ્તરથી નીચે બન્યું છે.
