ઈન્ડોનેશિયાના રાષ્ટ્રપતિ પ્રોબો સુબિયાન્તો આ દિવસોમાં ભારતની મુલાકાતે છે. શનિવારે નવી દિલ્હીમાં પીએમ મોદી સાથે તેમણે સંરક્ષણ અને વેપારમાં ભારત સાથે સંબંધોને આગળ વધારવાની વાત કરી હતી. તે જ સમયે, પીએમ મોદીએ દક્ષિણ ચીન સાગરને લઈને પડોશી દેશ ચીન પર ફરી આડકતરી રીતે નિશાન સાધ્યું છે.
ઈન્ડોનેશિયા ભારતનું “મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર”
ભારત-ઇન્ડોનેશિયાએ સંરક્ષણ અને વેપાર સંબંધોને નવી ઊંચાઈએ લઈ જવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આ સાથે જ આવા ઘણા નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા છે જે ચીન માટે ચિંતાનું કારણ બની શકે છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ શનિવારે ઈન્ડોનેશિયાના રાષ્ટ્રપતિ પ્રબોવો સુબિયાન્તો સાથે વિસ્તૃત વાતચીત કરી હતી. બંને દેશો સંરક્ષણ ઉત્પાદન અને પુરવઠા શૃંખલાના ક્ષેત્રોમાં એકંદર દ્વિપક્ષીય સંબંધોને વેગ આપવા માટે સંયુક્ત રીતે કામ કરવા સંમત થયા હતા. તમને જણાવી દઈએ કે સુબિયાન્તો ભારતની ત્રણ દિવસની મુલાકાતે છે. તેઓ રવિવારે ડ્યુટી પથ પર યોજાનાર ગણતંત્ર દિવસના કાર્યક્રમમાં મુખ્ય અતિથિ તરીકે હાજર રહેશે. વાતચીત પછી મીડિયાને આપેલા તેમના નિવેદનમાં મોદીએ 10-રાષ્ટ્રીય આસિયાન જૂથ તેમજ ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં ઈન્ડોનેશિયાને ભારતનું “મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર” ગણાવ્યું હતું અને કહ્યું હતું કે બંને દેશો નિયમો-આધારિત આદેશ માટે પ્રતિબદ્ધ છે.
ચીન ચિંતામાં મુકાયું
ભારત-ઇન્ડોનેશિયા મિત્રતાએ ચીન માટે પણ તણાવ ઉભો કર્યો છે. “અમે સંમત છીએ કે નેવિગેશનની સ્વતંત્રતા આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અનુસાર સુનિશ્ચિત થવી જોઈએ,” પીએમ મોદીએ ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં ચીનની વધતી સૈન્ય શક્તિ પર વૈશ્વિક ચિંતાઓ વચ્ચે કહ્યું. “અમે અમારા દ્વિપક્ષીય સંબંધોના વિવિધ પાસાઓ પર વ્યાપક ચર્ચા કરી હતી,” તેમણે કહ્યું કે ભારત અને ઇન્ડોનેશિયા સંરક્ષણ ઉત્પાદન અને સપ્લાય ચેઇન પર સંયુક્ત રીતે કામ કરવા સંમત થયા છે. મોદીએ જણાવ્યું હતું કે દરિયાઇ સુરક્ષા ક્ષેત્રમાં ભારત અને ઇન્ડોનેશિયા વચ્ચે હસ્તાક્ષર કરેલા કરારથી નિવારણ, શોધ અને બચાવ અને ક્ષમતા નિર્માણમાં સહયોગ વધુ મજબૂત બનાવશે. તેમણે કહ્યું કે બંને પક્ષોએ એકંદર આર્થિક સંબંધોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે વ્યવસાય ક્ષેત્રમાં વિવિધતાની જરૂરિયાત અને બજારમાં પ્રવેશ અંગે ચર્ચા કરી હતી.
સુરક્ષા અને ટેકનોલોજી મુદ્દે સહકાર સાધવા ચર્ચા
“અમે ફિનટેક, આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ, ‘ઈન્ટરનેટ ઓફ થિંગ્સ’ અને ડિજિટલ પબ્લિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જેવા ક્ષેત્રોમાં સહયોગને મજબૂત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે,” વડા પ્રધાને કહ્યું. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે બંને પક્ષોએ દરિયાઈ સુરક્ષા, સાયબર સુરક્ષા, આતંકવાદ વિરોધી અને કટ્ટરપંથીકરણના ક્ષેત્રોમાં સહયોગ પર ભાર મૂક્યો હતો. વાટાઘાટોમાં ભારતીય પક્ષે ઇન્ડોનેશિયાની BRICS સભ્યપદનું પણ સ્વાગત કર્યું હતું. મંત્રણાને ફળદાયી ગણાવતા ઇન્ડોનેશિયાના રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે બંને પક્ષો સામાન્ય હિતોના ઘણા મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં સહયોગ વધારવા માટે સંમત થયા છે. સુબિયાંટોએ કહ્યું, “મેં મારા અધિકારીઓને સૂચના આપી છે કે આપણે ભારત સાથે આર્થિક ભાગીદારી વધારવાની જરૂર છે.”
