જો આ ‘ત્રિકોણ’ નરેન્દ્ર મોદી, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને વ્લાદિમીર પુતિન એક સાથે આવે છે, તો તે 21મી સદીના સૌથી મોટા રાજકીય ફેરફારોમાંનો એક હશે. શું આપણે ચીનને ઘેરી લેવા માટે એક નવા ‘થ્રી મસ્કેટીયર્સ’ જોડાણનો ઉદય જોઈ રહ્યા છીએ? અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન વચ્ચે થયેલી લાંબી વાતચીતથી સંકેત મળ્યો છે કે અમેરિકા અને રશિયા ફરી એક થઈ શકે છે અને આ વખતે ભારત એક મહત્વપૂર્ણ વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર તરીકે તેમની સાથે ઉભું રહેશે.
નવી વિશ્વ વ્યવસ્થાની ત્રિમૂર્તિ ?
બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન, અમેરિકા અને તત્કાલીન સોવિયેત સંઘે હિટલરને રોકવા માટે હાથ મિલાવ્યા હતા. આજે, લગભગ 80 વર્ષ પછી, વૈશ્વિક સમીકરણો ફરી એકવાર ઝડપથી બદલાઈ રહ્યા છે. આ વખતે પડકાર ચીન તરફથી છે, જેની આક્રમક વિસ્તરણવાદી નીતિ અને આર્થિક વર્ચસ્વની ભૂખે સમગ્ર વિશ્વને અસ્વસ્થ બનાવી દીધું છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન વચ્ચે થયેલી લાંબી વાતચીતથી સંકેત મળ્યો છે કે અમેરિકા અને રશિયા ફરી એક થઈ શકે છે અને આ વખતે ભારત એક મહત્વપૂર્ણ વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર તરીકે તેમની સાથે ઉભું રહેશે.
સમાન વિચારસરણી, મજબૂત રસાયણશાસ્ત્ર
મોદી, ટ્રંપ અને પુતિન આ ત્રણેય નેતાઓ ફક્ત વ્યક્તિગત સમજણ જ નથી ધરાવતા, પરંતુ તેમની રાજકીય વિચારસરણી પણ સમાન છે. ડોનાલ્ડ ટ્રંપ અમેરિકાને વૈશ્વિક શક્તિના શિખર પર પાછું લાવવા માંગે છે. તેમની ‘અમેરિકા ફર્સ્ટ’ નીતિ ચીનના વધતા પ્રભાવને ઘટાડવા પર કેન્દ્રિત છે. તેઓ માને છે કે ચીનનું આર્થિક વર્ચસ્વ અમેરિકન હિતો માટે સૌથી મોટો ખતરો છે. તો આ તરફ, વ્લાદિમીર પુતિન રશિયા ભલે ચીન સાથે મિત્રતાનો ડોળ કરતું હોય, પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે રશિયા બીજી મહાસત્તાના ઉદયથી ખતરો અનુભવે છે. ચીનની આર્થિક અને લશ્કરી શક્તિ લાંબા સમયથી રશિયાને અસ્વસ્થ બનાવી રહી છે. પુતિન માટે અમેરિકા અને ભારત સાથે હાથ મિલાવીને ચીન પર વ્યૂહાત્મક દબાણ લાવવાનું વધુ સારું રહેશે. તો બીજી તરફ, નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં ભારત વૈશ્વિક મંચ પર પોતાની સ્થિતિ મજબૂત કરી રહ્યું છે અને તેની ઇન્ડો-પેસિફિક વ્યૂહરચના ચીનનો સામનો કરવા પર કેન્દ્રિત છે. ચીનનો બેલ્ટ એન્ડ રોડ ઇનિશિયેટિવ (BRI), સરહદ પર આક્રમક વલણ અને દક્ષિણ એશિયામાં દખલગીરી ભારત માટે મોટા ખતરા છે. મોદીએ ટ્રમ્પ અને પુતિન બંને સાથે વ્યક્તિગત અને રાજદ્વારી રીતે ઉત્તમ સંબંધો બનાવી લીધા છે. આ ત્રણેય નેતાઓની વિચારધારામાં સમાનતા છે. રાષ્ટ્રીય હિત સર્વોપરી છે, જે વૈશ્વિક સત્તા સંતુલન પર ચીનની પકડને નબળી પાડે છે અને તેમના સંબંધિત દેશોની વ્યૂહાત્મક સ્થિતિને મજબૂત બનાવે છે.
