ચીની વૈજ્ઞાનિકોએ હીરા બનાવ્યા છે. તેની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તે એક પ્રકારનો કૃત્રિમ હીરા છે. જે કુદરતી હીરા કરતાં ઘણું કઠણ છે. પ્રયોગશાળામાં હીરા બનાવવાના પ્રયાસો પહેલા પણ થયા છે, પરંતુ વૈજ્ઞાનિકો અત્યાર સુધી આમાં કોઈ નક્કર સફળતા મેળવી શક્યા નથી. પરંતુ ચીની સંશોધકોએ આ મુશ્કેલી દૂર કરી છે. કોઈ હીરા કુદરતી હીરા કરતાં પણ કઠણ હોય તો શું? ચીની વૈજ્ઞાનિકોએ તેને વાસ્તવિકતા બનાવી દીધી છે.
આ સુપર ડાયમંડ શું છે?
આ ફક્ત એક સામાન્ય હીરો નથી, પરંતુ એક કૃત્રિમ હીરો છે જે તેની મજબૂતાઈમાં કોઈપણ કુદરતી હીરા કરતા ઘણા પગલાં આગળ છે. જોકે, પ્રયોગશાળામાં હીરા બનાવવા માટે અગાઉ ઘણા પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ સફળતાની વાર્તા ક્યારેય પ્રાપ્ત થઈ ન હતી. હવે ચીની સંશોધકોએ તે સમસ્યાનો ઉકેલ લાવી દીધો છે, અને વિશ્વ સમક્ષ એક નવો ‘સુપર ડાયમંડ’ રજૂ કર્યો છે. આ સુપર ડાયમંડ એવા ઉદ્યોગો માટે ખૂબ ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે જે મજબૂત અને ટકાઉ સામગ્રી શોધી રહ્યા છે. આ હીરા સામાન્ય હીરાથી કેવી રીતે અલગ છે, અને શું ભવિષ્યમાં તેનો ઉપયોગ ઘરેણાંમાં પણ થઈ શકે છે?, સામાન્ય હીરાની પરમાણુ રચના ઘન હોય છે, જે તેમને કઠણ બનાવે છે. પરંતુ લોન્સડેલાઇટ નામની એક દુર્લભ ષટ્કોણ રચના તેનાથી પણ વધુ કઠણ છે. આ રચના સામાન્ય રીતે ઉલ્કાઓના અથડામણથી બને છે અને વૈજ્ઞાનિકોને પ્રયોગશાળામાં તેને બનાવવામાં હંમેશા મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો છે. હવે, ચીનની જિલિન યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિકોએ આ દુર્લભ અને કઠણ હીરા બનાવવામાં સફળતા મેળવી છે. તેમણે ખાસ પરિસ્થિતિઓમાં ગ્રેફાઇટને સંકુચિત કરીને ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા ષટ્કોણ હીરા બનાવ્યા છે.
કુદરતી હીરા કરતાં કઠણ
આ કૃત્રિમ હીરાની કઠિનતા 155 GPa સુધી માપવામાં આવી છે, જ્યારે કુદરતી હીરાની કઠિનતા માત્ર 100 GPa છે. એટલું જ નહીં, આ હીરા 1100 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધીના તાપમાનનો સામનો કરવામાં પણ સક્ષમ છે. જે સામાન્ય હીરા કરતા ઘણો વધારે છે. આનો અર્થ એ થયો કે આ હીરા માત્ર કઠણ જ નથી, પણ ઊંચા તાપમાને પણ તેના ગુણધર્મો જાળવી રાખે છે. આ કૃત્રિમ હીરાના ગુણધર્મો તેને કટીંગ અને ડ્રિલિંગ જેવી ઔદ્યોગિક પ્રક્રિયાઓ માટે આદર્શ બનાવે છે. વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે આ શોધ ખાણકામ, બાંધકામ અને તબીબી ઉપકરણો જેવા ઘણા ક્ષેત્રોમાં પરિવર્તન લાવી શકે છે. આ અભ્યાસે હીરાની રચનાની પદ્ધતિ વિશે વિશ્વને એક નવો દ્રષ્ટિકોણ રજૂ કર્યો છે. આ પ્રક્રિયા ભવિષ્યમાં ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળા, ખડતલ પદાર્થોનું ઉત્પાદન શક્ય બનાવી શકે છે, જે ઔદ્યોગિક અને અન્ય ક્ષેત્રો માટે ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે. જોકે અત્યાર સુધી પ્રયોગશાળામાં ષટ્કોણ હીરા ઉગાડવામાં બહુ સફળતા મળી નથી, વૈજ્ઞાનિકો આ નવી પ્રક્રિયાથી વધુ સારી ઉત્પાદન તકનીકોની આશા રાખે છે.
શું તેનો ઉપયોગ ઘરેણાંમાં પણ થશે?
તેનો ઔદ્યોગિક ઉપયોગ સ્પષ્ટ છે, પરંતુ વૈજ્ઞાનિકોએ બીજી એક રસપ્રદ શક્યતા પણ વ્યક્ત કરી છે. શક્ય છે કે ભવિષ્યમાં આ સુપર ડાયમંડનો ઉપયોગ ઘરેણાંમાં પણ થાય. જોકે હાલમાં તેનું મુખ્ય ધ્યાન ઔદ્યોગિક ઉપયોગ પર છે, પરંતુ જેમ જેમ ટેકનોલોજીનો વિકાસ થાય છે તેમ તેમ તે દાગીનાના સ્વરૂપમાં પણ જોવા મળી શકે છે.
