ગાઝાના પુનર્નિર્માણ માટે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા લાવવામાં આવેલી યોજના પર મુસ્લિમ દેશોએ ઊંડી નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી. તેમની યોજનામાં પેલેસ્ટિનિયનોને અન્યત્ર સ્થળાંતરિત કરવા અને ગાઝાને ‘મધ્ય પૂર્વ રિવેરા’, એક પર્યટન સ્થળ તરીકે વિકસાવવાનો સમાવેશ થતો હતો. ટ્રમ્પની યોજનાથી નારાજ, આરબ દેશોના નેતાઓએ મંગળવારે ગાઝા માટે ઇજિપ્તની પુનર્નિર્માણ યોજનાને મંજૂરી આપી.
કૈરોમાં આરબ લીગ સમિટ અને શિખર સંમેલનમાં ચર્ચા
ઇજિપ્તની યોજના મુજબ ગાઝાના પુનઃનિર્માણનો ખર્ચ $53 બિલિયન થશે, જેમાં પેલેસ્ટિનિયનોના સ્થળાંતરની જરૂર પડશે નહીં. સાઉદી અરેબિયાના ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાને પણ ઇજિપ્તની યોજનાનું સ્વાગત કર્યું છે. ઇજિપ્તના રાષ્ટ્રપતિ અબ્દેલ ફત્તાહ અલ-સીસીએ જણાવ્યું હતું કે કૈરોમાં આરબ લીગ સમિટમાં ગાઝા પુનર્નિર્માણ પ્રસ્તાવ સ્વીકારવામાં આવ્યો છે. શિખર સંમેલન દરમિયાન, સીસીએ રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પનો ઉલ્લેખ કર્યો અને કહ્યું કે તેમને સંપૂર્ણ વિશ્વાસ છે કે ટ્રમ્પ ગાઝા પટ્ટીને તબાહ કરનાર સંઘર્ષનો અંત લાવીને શાંતિ લાવશે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને તેમના સાથીઓના પ્રયાસોને કારણે જ ઇઝરાયલ અને હમાસ વચ્ચે યુદ્ધવિરામ થયો છે.
ઇઝરાયલ-હમાસ યુદ્ધ બાદ ગાઝાનું ભવિષ્ય શું?
7 ઓક્ટોબર 2023 ના રોજ શરૂ થયેલા ઇઝરાયલ-હમાસ યુદ્ધમાં પેલેસ્ટિનિયન શહેર ગાઝા નાશ પામ્યું છે. થોડા સમય પહેલા, બંને પક્ષો વચ્ચે યુદ્ધવિરામ થયો હતો, પરંતુ ગાઝાના ભવિષ્ય અંગે મોટા પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. ગાઝાના પુનઃનિર્માણ માટે જરૂરી અબજો ડોલર ક્યાંથી આવશે, શહેરનું સંચાલન કોણ કરશે – આ પ્રશ્નો આરબ સમિટમાં પણ ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા અને તેના જવાબો શોધવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો.
રાષ્ટ્રપતિ સીસીએ જણાવ્યું હતું કે ઇજિપ્તે પેલેસ્ટિનિયનોના સહયોગથી સ્વતંત્ર, વ્યાવસાયિક પેલેસ્ટિનિયન ટેક્નોક્રેટ્સની એક વહીવટી સમિતિની રચના કરી છે જે હાલમાં ગાઝાનું સંચાલન કરવાનું કામ સોંપે છે. તેમણે કહ્યું કે સમિતિ પેલેસ્ટિનિયન ઓથોરિટી (પીએ) ના પાછી ખેંચી ન જાય ત્યાં સુધી કામચલાઉ સમયગાળા માટે માનવતાવાદી સહાયની દેખરેખ અને ગાઝા પટ્ટીનું સંચાલન કરવા માટે જવાબદાર રહેશે. તે જ સમયે, બીજો સૌથી મોટો મુદ્દો પેલેસ્ટિનિયન આતંકવાદી સંગઠન હમાસનો છે, જે 2007 થી ગાઝા પર શાસન કરી રહ્યું છે અને તેને PAનો હરીફ માનવામાં આવે છે.
ઇજિપ્તની ગાઝા યોજના પર પેલેસ્ટિનિયન ઓથોરિટીના પ્રમુખે શું કહ્યું?
પેલેસ્ટિનિયન ઓથોરિટીના વડા પેલેસ્ટિનિયન રાષ્ટ્રપતિ મહમૂદ અબ્બાસે કહ્યું છે કે તેઓ ઇજિપ્તની યોજનાનું સ્વાગત કરે છે. તેમણે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને એવી યોજનાને સમર્થન આપવા પણ વિનંતી કરી છે જેમાં પેલેસ્ટિનિયનોના વિસ્થાપનની જરૂર ન પડે. 2005 થી પેલેસ્ટિનિયન ઓથોરિટીના પ્રમુખ, અબ્બાસે કહ્યું છે કે જો પરિસ્થિતિઓ યોગ્ય રહેશે તો તેઓ ગાઝામાં રાષ્ટ્રપતિ અને સંસદીય ચૂંટણીઓ યોજવા માંગશે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મહાસચિવ એન્ટોનિયો ગુટેરેસે પણ ઇજિપ્તની ગાઝા યોજનાનું સ્વાગત કર્યું છે. તેમણે કહ્યું છે કે આ યોજનામાં પેલેસ્ટિનિયનોને વિસ્થાપનની પીડા સહન કરવી પડશે નહીં.
ગાઝાના પુનર્નિર્માણમાં આ બંને દેશોનો ફાળો મહત્વપૂર્ણ રહેશે
ગાઝાના પુનર્નિર્માણમાં સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈનો સહયોગ મહત્વપૂર્ણ છે. ગાઝાના પુનર્નિર્માણમાં મધ્ય પૂર્વના બે દેશો, સાઉદી અરેબિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE)નું યોગદાન મહત્વપૂર્ણ બનવાનું છે. ગાઝાના પુનઃનિર્માણ માટે ખર્ચવામાં આવતા નાણાં માટે આ બંને શ્રીમંત દેશોની જરૂર પડશે. આ બાબતથી વાકેફ એક સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે યુએઈ હમાસને તેના અસ્તિત્વ માટે ખતરો માને છે અને જૂથના તાત્કાલિક નિઃશસ્ત્રીકરણ ઇચ્છે છે પરંતુ અન્ય આરબ દેશો આ ઇચ્છતા નથી. તેમનું માનવું છે કે હમાસના નિઃશસ્ત્રીકરણ માટે ધીમી પ્રક્રિયા અપનાવવી જોઈએ.
