અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે મોટા પાયે દેશનિકાલ શરૂ કર્યો છે. પરિસ્થિતિ એવી હદ સુધી પહોંચી ગઈ છે કે તે કોર્ટના આદેશોનું પણ પાલન કરી રહ્યા નથી. અમેરિકાએ હવે લગભગ 200 કથિત ગેંગ સભ્યોને અલ સાલ્વાડોરની જેલમાં મોકલ્યા છે. યુ.એસ.માં, એક ફેડરલ ન્યાયાધીશે 18મી સદીના યુદ્ધ સમયના અધિકારો હેઠળ દેશનિકાલને અસ્થાયી રૂપે અટકાવી દીધો હતો, પરંતુ ટ્રમ્પે આ આદેશોનું પાલન કરવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કર્યો છે.
શું “બંધારણીય કટોકટી” સર્જાઈ?
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અમેરિકાથી સેંકડો કથિત વેનેઝુએલાના ગેંગ સભ્યોને અલ સાલ્વાડોરની જેલોમાં મોકલી દીધા છે. અમેરિકામાં ન્યાયતંત્ર અને વ્હાઇટ હાઉસ વચ્ચેનો આ તાજેતરનો સંઘર્ષ છે. કોર્ટે 200 કથિત ગેંગ સભ્યોના દેશનિકાલ પર કામચલાઉ રોક લગાવવાનો આદેશ આપ્યો. ત્યારે વિમાનો ઉડાન ભરી ચૂક્યા હતા. જ્યારે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર પર કોર્ટના આદેશનો અનાદર કરવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો ત્યારે અધિકારીઓએ કહ્યું કે વિમાન પહેલાથી જ આંતરરાષ્ટ્રીય પાણીમાં હતું, ટ્રમ્પના ટીકાકાર, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા વકીલ માર્ક એસ. ઝૈદે X પર લખ્યું હતું કે ટ્રમ્પને આખરે મહાભિયોગનો સામનો કરવો પડી શકે છે. ટ્રમ્પે દેશનિકાલ ઝડપી બનાવવા માટે 18મી સદીના કાયદાનો ઉપયોગ કરવાની જાહેરાત કરી હતી. કલાકો પછી, યુએસ ડિસ્ટ્રિક્ટ જજ જેમ્સ ઇ બોસબર્ગે શનિવારે આ પગલાને અવરોધિત કરવાનો આદેશ જારી કર્યો છે. પરંતુ વકીલોએ તેમને જાણ કરી કે સ્થળાંતર કરનારા બે વિમાનો અલ સાલ્વાડોર અને હોન્ડુરાસ માટે પહેલેથી જ ઉડાન ભરી ચૂક્યા છે. બોસબર્ગે વિમાનોને પાછા ફરવા માટે મૌખિક આદેશ આપ્યો હતો, પરંતુ દેખીતી રીતે આ કરવામાં આવ્યું ન હતું, અને ન્યાયાધીશના લેખિત આદેશમાં સૂચનાનો સમાવેશ થતો ન હતો.
વ્હાઇટ હાઉસે શું કહ્યું?
વ્હાઇટ હાઉસ, જે યુએસ રાષ્ટ્રપતિનું સત્તાવાર નિવાસસ્થાન અને કાર્યાલય છે. પ્રેસ સેક્રેટરી કેરોલિન લેવિટે, વહીવટ કોર્ટના આદેશોનું ઉલ્લંઘન કરી રહ્યું છે કે કેમ તે અંગેની અટકળોનો જવાબ આપ્યો. તેમણે કહ્યું, ‘પ્રશાસને કોર્ટના આદેશનું પાલન કરવાનો ઇનકાર કર્યો ન હતો.’ આ આદેશનો કોઈ કાનૂની આધાર નથી અને તે ‘TDA’ વિદેશી આતંકવાદીઓને યુએસ પ્રદેશમાંથી દૂર કર્યા પછી જારી કરવામાં આવ્યો હતો. TDA એ ‘ટ્રેન ડી અરાગુઆ’ ગેંગનો ઉલ્લેખ કરે છે જેને ટ્રમ્પે શનિવારે તેમની ઘોષણામાં નિશાન બનાવ્યું હતું.
18મી સદીમાં વપરાયેલ કાયદો
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે શનિવારે જાહેરાત કરી હતી કે તે 18મી સદીના કાયદાનો ઉપયોગ કરશે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે વેનેઝુએલાની એક ગેંગ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં આક્રમણ કરી રહી છે અને વહીવટીતંત્ર પાસે તેના સભ્યોને દેશનિકાલ કરવાની નવી સત્તાઓ છે. ટ્રમ્પે 1798ના ‘એલિયન એનિમીઝ એક્ટ’ના અમલની જાહેરાત કરી. જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો કે વેનેઝુએલાના ગેંગ ‘ટ્રેન ડી અરાગુઆ’ અમેરિકા પર આક્રમણ કરી રહ્યા છે. આ કાયદા દ્વારા રાષ્ટ્રપતિને મોટા પાયે દેશનિકાલને વેગ આપવા માટે નીતિગત અને કારોબારી પગલાં લેવાની વ્યાપક સ્વતંત્રતા આપવામાં આવી છે. આ કાયદાનો ઉપયોગ અમેરિકન ઇતિહાસમાં ફક્ત ત્રણ વખત થયો છે અને તે પણ ફક્ત યુદ્ધ દરમિયાન. અગાઉ તેનો ઉપયોગ બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન થયો હતો. તે સમયે તેનો ઉપયોગ જર્મન અને ઇટાલિયન લોકોને કેદ કરવા તેમજ જાપાની-અમેરિકન નાગરિકોને સામૂહિક નજરકેદ કરવા માટે થતો હતો.
